Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/6715 K.2025/907

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, sanıklar ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli, 2019/1234 Esas, 2020/1285 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiştir.

2. Kararın katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince duruşma açılmasına karar verilerek, 14.09.2021 tarihli, 2020/3004 E. 2021/1736 K. sayılı kararı ile beraat hükmü kaldırılarak sanıkların, 2863 sayılı Kanun'un 74/1, 5237 sayılı Kanun'un 62/1, 53. maddeleri gereğince 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 26.08.2022 tarih, 2021/154685 nolu ve bozma görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Böle Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz isteği; dava konusu yerin sit alanı ya da 2863 sayılı Kanun kapsamında kalan yerlerden olmaması sebebiyle, 2863 sayılı yasanın 74/1 maddesi uyarınca sanığın cezalandırılmasının yanında, 2863 sayılı yasanın 74/1 maddesinin ikinci cümlesinde yer alan "kazı ve sondajın yapıldığı yerin sit alanı veya kanuna göre korunması gerekli başka bir yer olmaması halinde verilecek cezanın üçte biri indirilir" hükmünün uygulanmaması suretiyle sanıklara fazla ceza verildiğine, sonuç ceza dikkate alınarak da HAGB ve ertelemeye ilişkin hükümlerin değerlendirilmemiş olmasının sanıklar aleyhine sonuç doğurması nedeniyle usul ve yasaya aykırı olduğuna aykırı olduğuna ilişkindir.

Sanık ...'nin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, davaya konu işi müteahhit olarak aldığına, dava konusu yerin sit alanı olmadığına, lehe olan erteleme hükümlerinin uygulanmadığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Sanık ...'in temyiz isteği; evin tuvalet çukurunu kazmak için anlaştıklarına, yevmiye karşılığında çalışan bir işçi olduğuna, beraatine karar verilmesi gerektiğine, lehe olan erteleme hükümlerinin uygulanmadığına ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Sanık ...'nın temyiz isteği; ... isimli şahısla foseptik çukuru kazdırmak için anlaştığına, define arandığı yönünde ihbar olsa da yapılan incelemede herhangi bir bulgu olmadığına dair bilgilendirildiğine, savcılık tarafından da takipsizlik verildiğine, beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

Sanık ...'ın temyiz isteği; eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna, suçun unsurlarının oluşmadığına, foseptik çukuru kazdığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine, lehe hükümlerin uygulanmadığına ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Sanık ...'in temyiz isteği; yevmiye usulü çalışan işçi olduğuna, tuvalet çukuru kazmak üzere yevmiye usulü çalışmak için ... ile anlaştıklarına, cezanın haksız ve ağır olduğuna, suçsuz olduğuna ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Sanık ...'un temyiz isteği; yevmiye usulü çalışan işçi olduğuna, tuvalet çukuru kazmak üzere yevmiye usulü çalışmak için ... ile anlaştıklarına, cezanın haksız ve ağır olduğuna, suçsuz olduğuna ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Bölge Adliye Mahkemesince, olay tarihinde 21/05/2019 günü saat:17.00 sıralarında, ... İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne yapılan ihbar ile ...

Koçarlı ilçesi, Yenimahalle bölgesinde kapı numarası bilinmeyen müstakil evde, tarihi eser bulmak için kazı yapıldığının bildirildiği, güvenlik görevlilerince Cumhuriyet Savcılığından izin alındıktan sonra ertesi gün saat: 12.30 sıralarında ihbara konu adrese gelindiği, adreste sanıklar ... ..., ..., ..., ..., ...'un kazıda kullanılan ve ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/1801 sırasında kayıtlı suç aletleri ile birlikte yakalandıkları, olay mahallinde yapılan incelemede 8m. derinliğe kadar inen katmanlı çukur ve 8m. derinlikten sonra da yana doğru ilerleyen 1m. uzunluğunda tünelin kazılmış olduğu, tünelin kazımında kullanılan adet ve edavatların tünel içerisinde yerleşik vaziyette ele geçirildiği, tüm sanıklar alınan savunmalarında;

foseptik çukuru açmak maksadıyla kazı işlemini gerçekleştirdiklerini, sanıklardan ...'in foseptik çukuru kazarken altın da bulabileceklerini ... ettiklerini beyan ettikleri, ancak kazılan çukurun iki kademeli olarak kazılıp 8m. derinlikten sonra da yan tarafa doğru 1m. daha kazılmış olması nedeni ile foseptik çukuru açmak maksatlı kazılmadığı, yapılan ihbar tutanağı içeriği ve kazılan alanın niteliğine göre kültür varlığı bulmak maksadıyla kazı işleminin gerçekleştirildiği kanaatine varıldığı ve bu nedenle sanık savunmalarına değer verilmediği ve sanıkların üzerlerine atılı suçları işledikleri sonuç ve vicdani kanaatine varıldığı,

bu nedenle yerel mahkemenin sanıkların beraatine yönelik kararına ilişkin katılan vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve sanıkların kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçundan ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar verilmesi yönüne gidildiği, kazı yapılan alanın genişliği, derinliği ve sanıkların kasta yönelik kusurlarının ağırlığı nazara alınarak haklarında kısmen alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayininin hak ve nesafet ilkelerine uygun olduğunun düşünüldüğü, sanıkların kazı yaptığı alanın koruma altına alınan yerlerden bulunmadığı, sit alanı olmadığı,

bu nedenle 2863 sayılı yasanın 74/1-2. cümlesi uyarınca verilen cezalarından 1/3 oranında indirim yapılması gerekirken sanıkların sit alanında kazı yaptıkları düşüncesiyle sehven gerekli yasal indirim yapılmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıkların yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanunun 74/1-1. cümlesi uyarınca tayin edilen ... cezada, olay yerinde bağımsız arkeolog bilirkişi refakatinde keşif yapılarak, kazı mahallinin sit alanı veya 2863 sayılı Kanuna göre korunması gerekli başka bir yer olup olmadığı tereddütsüz şekilde belirlendikten sonra 74/1-2. cümlesi uyarınca indirime gidilip gidilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanıkların ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,