Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/9709 K.2025/1555

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Zonguldak 3. Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanunun 74/1, 74/1-2, 5237 sayılı TCK'nın 35, 62, 53, 54, 58.maddeleri uyarınca 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiş, karara karşı sanığın istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde CMK'nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının sanık ... yönünden kaldırılması ile ;

"Sanık ... hakkında kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca sanığın BERAATİNE,

Yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına," ibarelerinin yazılması, suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı katılan vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; sanığın istinaf dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğine, sanığın üzerine atılı suçun unsurlarının oluştuğuna, sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine, vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Tüm dosya kapsamından sanık ... ile hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen temyiz dışı sanık ...'in olay günü Karman beldesi sınırlarında izinsiz olarak define arayacakları yönünde alınan duyumlar üzerine koluk görevlilerince olay yerine intikal edildiği, sanık ...'un keser ile toprağı kazmaya çalıştığı ve temyiz dışı sanık ...'in de dedektör ile yüzeyde arama yaptığı sırada yakalandıkları, sanık ...'in yanında getirdiği keser, murç, dedektör, kürek gibi kazıda kullanılan malzemelerin ele geçirildiği,

sanık ...'un soruşturma aşamasındaki savunmasında dayısı olan temyiz dışı sanık ...'in olay günü kendisini dedektörü denemek amacıyla çağırdığını, dedektörün sinyal verdiğini o sırada kendisinin de jandarma gelmeden öncesinde toprağı eşelediğini, beyan ettiği, temyiz dışı sanık ...'in alınan savunmasında define aramak için aldığı dedektörü deneme amacıyla gittiklerini, aletin sinyal verdiğini ve keserle toprağı eşelediği sırada jandarmanın geldiğini beyan ettiği, alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli yerlerden veya sit alanı olmadığı, alanda Kanun kapsamında herhangi bir kültür varlığına rastlanılmadığının tespit edildiği,

yürütülen soruşturma neticesinde sanık ve temyiz dışı sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanunun 74/1-2, 5327 sayılı TCK'nın 35, 53, 54 maddeleri uyarınca kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

Sanık ve temyiz dışı sanık ...'in Yerel Mahkemece alınan savunmalarında olay günü dedektörü deneme amacıyla gittiklerini, herhangi bir kazı yapmadıklarını , jandarmanın geldiğini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

Yerel Mahkemece icra edilen keşif sırasında tutanak tanığının alınan beyanında olay günü sanık ...'un elinde keser olduğu ve keser ile yerde ufak ufak kazı yaptığı sırada yanlarına gittiklerini, keser ile toprağın çok az eşelenmiş olduğunu beyan ettiği, keşif üzerine dosyaya sunulan arkeolog bilirkişi raporuna göre alanda herhangi bir kaçak kazı çukuruna rastlanılmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde;"...iddia, sanık savunmaları,keşif ve bilirkişi raporu, tutanaklar ve tüm dosya kapsamından, sanıkların suç tarihinde fikir ve eylem birlikteliği içerisinde Zonguldak İli Merkez İlçesi ... Beldesi, ...

Mevkii, 126 Ada 4 Parsel Sayılı taşınmaz üzerinde kültür varlıklarını bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları sırada jandarma görevlileri tarafından yakalandıkları, sanıkların bu suretle üzerlerine atılı suçu işledikleri anlaşıldığından mahkumiyetlerine (sanıklar üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmeyerek savunmalarında kazı yapmadıklarını iddia etmiş iseler de tutanak tanığı ...in anlatımı karşısında sanık savunmalarına itibar edilmemiş ve cezalandırılmaları yoluna gidilmiştir.)" gerekçeleriyle sanığın mahkumiyetine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; "..İlk derece mahkemesince atılı suçtan sanığın mahkumiyetine karar verilmiş ise de; sanığın istikrarlı beyanlarında, istinafa gelmeyen diğer sanık ...'in define aramak için almış olduğu dedektörü denemek amacıyla olay yerine gittiklerini, dedektörün sinyal sesi verdiği alanı keserle kazmaya başladığı sırada jandarma ekiplerinin yanlarına geldiğini beyan etmesi, keşifte dinlenen tutanak tanığı ...'nin beyanlarında ise sanık ...'in elinde dedektör diğer sanık ...'un elinde keser gördüğünü ve yerde ufak ufak kazı yaptığını, toprağın çok az eşelendiğini beyan etmesi, olay yerinde uzman kişiler tarafından yapılan incelemede herhangi bir kaçak kazı çukuruna rastlanılmadığının belirtilmesi karşısında;

Benzer konuda Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 26/01/2015 tarih ve 2015/646 E - 2015/1136 K ile 07/10/2020 tarih ve 2018/5341 E-2020/4970 K. sayılı ilamlarına göre somut dosya değerlendirildiğinde; sanığın olay yerinde henüz herhangi bir kazı faaliyeti yapmadığının sabit olması karşısında, eylemin henüz hazırlık hareketi aşamasında kaldığı,

keza arkeolog bilirkişi ve uzman kişiler tarafından yapılan incelemede herhangi bir kaçak kazı çukuruna rastlanılmaması ile sanığın define aradığı alanın, sit alanı veya 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli yerlerden olmadığının tespit edilmesi nedenleriyle sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurları oluşmadığı anlaşılmakla beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi," gerekçesiyle Yerel Mahkeme hükmünün sanık ... yönünden kaldırılarak yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle CMK'nın 223/2-a uyarınca sanık ... hakkında beraat hükmü kurulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Dosyada yer alan 18.10.2020 tarihli olay yeri görgü tespit tutanağına göre, olay günü sanık ... ile hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen temyiz dışı sanık ...'in izinsiz olarak kazı yapılacağı ihbarı alan kolluk görevlilerince olay yerine intikal edildiğinde sanık ...'un elindeki keserle toprağı eşelediği esnada yakalandığının belirtildiği ve tutanak tanığının alınan beyanında sanık ...'un olay günü toprağı ufak ufak eşelediğini beyan ettiği, sanığın 40 cm derinliğe ulaşmayacak şekilde kazı yaparken yakalandığı, bu hali ile sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanun'un 74/1-2.cümlesinde tanımlanan suça teşebbüs suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin, sanığın yazılı şekilde beraatine dair hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin kararının açıklanan nedenlerle 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, tebliğnameye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2 maddesi uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,