Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/6161 K.2025/4793

Dairemiz bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükmün katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.İstanbul 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 02/06/2016 tarih, 2014/385 Esas, 2016/351 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan,5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 26.05.2022 tarih, 2021/9750 Esas, 2022/4094 Karar sayılı bozma ilamında.

"2863 sayılı Kanunun 7. maddesinde 6498 sayılı Kanun ile getirilen değişikliğin amacının, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı ya da sit alanı olarak tescil kararlarının, ilgililerince öğrenilmesini sağlamak olduğu, başka bir deyişle, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları yönünden tebliğ; sit alanları yönünden Resmi Gazete'de yayım ve internet üzerinden duyuru kurallarının, kişilerin, sahip oldukları veya kullandıkları taşınmazların durumunu bilmelerini ve ona göre hareket etmelerini sağlama amacı taşıdığı,

belirtilen kuralların, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suçun oluşumu için şekil şartı niteliği bulunmayıp, aksi yöndeki kabulün, 6498 sayılı Kanunun amacına da ters düşeceği;

Dolayısıyla, sözü edilen değişiklik öncesinde yapılan tescil işlemleri bakımından, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarına ilişkin olarak, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde tescil şerhi bulunup bulunmadığına; sit alanları, tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlara ilişkin olarak, şerhin varlığına veya tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmediğine bakılması gerektiği;

Diğer yandan, taşınmaz bir varlığın korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olarak tescil edilmesinin ya da bir bölgenin, doğal, tarihi ve kültürel özellikleri nedeniyle sit alanı olarak belirlenmesinin, taşınmazın veya bölgenin özel bir statüye tabi tutulması gerektiği ve taşınmaz üzerinde ya da bölge içerisinde keyfi uygulamalarda bulunulamayacağı anlamına geldiği, bu bakımdan kural olarak, 6498 sayılı Kanun değişikliği sonrası tebliğ - yayım - internette duyuru; anılan değişiklik öncesi ise şerh - ilan yöntemleri ile taşınmazın ya da bölgenin tescilinden ilgililerin haberdar olmalarının sağlanacağı;

Bununla birlikte, Türk Medeni Kanununda yer alan “iyi niyet” kuralının genel bir hukuk ilkesi olarak kabul edilip, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suç tiplerine yönelik sübut değerlendirmesinde de dikkate alınmasının zorunlu olduğu,

başka bir deyişle, 6498 sayılı Kanun değişikliği öncesinde yapılan tescil işlemleri yönünden, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde şerh bulunmayıp, tescil kararı mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmemiş olsa dahi, failin, taşınmazın ya da bölgenin tescilinden haberdar olduğuna dair beyanının göz ardı edilemeyeceği, zira, maliki olduğu veya kullandığı taşınmazın korunması gerekli nitelik taşıdığını ya da sit özelliğiyle bölgesel bazda koruma altına alınan bir alanda bulunduğunu bilen kişinin, taşınmaz üzerinde dilediği zaman dilediği şekil ve kapsamda uygulama yapamayacağını,

taşınmazın ya da bölgenin özel statüsünün mümkün kıldığı ölçüde, kamu kurumlarınca yürütülecek izin prosedürü çerçevesinde inşai ve fiziki müdahalelerde bulunabileceğini de bilmesi gerektiği, yapı ya da bölge bazında tescil kararından haberdar olduğu halde, ilgili kurumlara başvurarak,

gerçekleştirmeyi düşündüğü inşai uygulamaya yönelik izin almayıp keyfi hareket eden kişinin iyi niyetinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla, taşınmazın ya da bölgenin niteliğini bilerek izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunan ya da başlangıçta bilmeyip, kamu görevlilerince düzenlenen zabıt ve tutanaklar ile durumu öğrendiği halde müdahalesine devam eden failin, hukuki koruma altına alınamayacağı;

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; tarihi ve kentsel sit alanı içerisindeki, korunması gerekli kültür varlığı niteliğindeki taşınmazın ... tarafından sanığın yetkilisi olduğu şirkete 21/05/2013 tarihinde kiralandığı, aynı tarihli tahliye taahhütnamesi başlıklı belge ile 27/05/2013 tarihli kiralananın kiracıya teslim edildiğine dair belge içeriğinde, kiralanan yerin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından eski eser olarak tescil edildiği bilgisinin yer aldığı, bu hali ile sanığın dava konusu taşınmazın tescilli olduğunu bildiğinin kabulü gerekeceği anlaşılmakla,

Dava konusu yerde önceki bilirkişi heyetinden farklı inşaat ve bağımsız arkeolog-sanat tarihçi bilirkişisi refakatinde yeniden keşif icra edilerek, sanığın 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan cezalandırılması talebiyle düzenlenen 26/02/2015 tarihli birleşen dosya iddianamesine konu edilen dava konusu eylemlerin tek tek yerinde tespit edilmesi, hangi eylemlerin sanık tarafından yapıldığının belirlenmesi, müdahalenin niteliği, müdahale sonucunda zarar meydana gelip gelmediği hususlarının tereddütsüz şekilde belirlenmesi ile sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.İstanbul 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.05.2023 tarih, 2022/428 Esas, 2023/383 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiş olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim edilen 11.07.2023 tarih, 2023/69865 sayılı ve onama görüşlü tebliğname ile Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanığın cezalandırılması gerektiğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece, her ne kadar sanık hakkında 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçundan kamu davası açılmış ise de, sanığın sorgu tarihinin 28.05.2015 tarihi olduğu, sorgu tarihinden bu yana zamanaşımını kesen bir sebebin gerçekleşmediği, dava zamanaşımının gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Dairemizin 26.05.2022 tarih, 2021/9750 Esas, 2022/4094 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmadığı hususunda bir ara karar verilmemiş ise de; Ceza Genel Kurulunun kararlılık gösteren içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, mahkemece bozmadan sonra yapılan inceleme, araştırma ve yeni kanıtlara dayanarak hüküm kurulması karşısında, mahkemenin bozmaya eylemli olarak uyduğu değerlendirilerek yapılan incelemede;

Sanık hakkında birleşen dosyada 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kamu davası açıldığı, sanığın 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçuna ilişkin savunmasının birleşen dosyada 05.05.2015 tarihinde alındığı, her ne kadar Mahkemece imar kirliliğine neden olma suçundan açılan kamu davası kapsamındaki 28.05.2015 tarihli savunma esas alınmak suretiyle düşme kararı verilmiş ise de; netice itibariyle zamanaşımı nedeniyle düşme yönünde hüküm tesisi yerinde görüldüğünden, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.