Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2024/947 K.2025/4574

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yozgat 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli ve 2018/213 E., 2018/618K. sayılı ilamıyla sanık hakkında 2863 sayılı Kanununa aykırılık suçundan yürütülen yargılama neticesinde 2863 Sayılı Kanunun 74/1, 74/1-2.cümle 5237 sayılı TCK'nın 62, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 1ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karara karşı Cumhuriyet savcısı, sanık ... katılan vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile duruşmalı yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74/1,

5237 sayılı TCK'nın 62, 53 maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karara karşı sanık tarafından temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; suç işleme kastıyla hareket etmediğine, olay günü kazı yapmaya başlamadan jandarmanın geldiğine, resen tespit olunacak nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Tüm dosya kapsamından 24.04.2018 günü saat 22.30 sıralarında Yozgat Merkez Derbent Mevkiinde kaçak kazı yapıldığı ihbarı alınması üzerine olay yerine gidildiğinde sanık ... temyiz dışı haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanıkların çukur içerisinde kazı yaparken suçüstü yapıldıkları, kazı çukurunun 2 metre derinliğinde ve 2 metre eninde olduğunun tespit edildiği, kazı yaparken kullanılan kazma, kürek, balyoz gibi aletlerin ele geçirildiği, yürütülen soruşturma neticesinde sanık ... ve temyiz dışı diğer sanıklar hakkında kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçundan kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında yer alan Müze Müdürlüğü raporuna göre kazı yapılan alanın sit alanı dışında kaldığı, ancak ... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 24.05.2013 tarihli ve 918 sayılı kararı ile taşınmaz kültür varlığı olarak tescillenerek koruma altına alınan ve Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun 15.01.2015 tarihli ve 1366 sayılı kararı ile sit sınırlarının sayısallaştırıldığı Tuzakkayası Yamaç Yerleşimi 1.derece arkeolojik sit alanının bir kısmını içine alan parselde yer aldığının belirtildiği, ancak kazı yapılan alanın sit alanında olmadığı ve sit potansiyeli barındırmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Sanık ... temyiz dışı haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen temyiz dışı sanıkların aşamalardaki savunmalarında üzerilerine atılı suçlamayı kabul ettikleri, anlaşılmıştır.

Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde sanık ... temyiz dışı haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanıkların iştirak halinde kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları sabit görülmüş ancak kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli niteliği haiz bir yer olmadığına kanaat getirilerek 74/1.2.cümle uyarınca indirim uygulanmak suretiyle mahkumiyet hükmü tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, duruşmalı olarak yürütülen yargılama neticesinde; "...Tüm dosya kapsamına, ilk derece Mahkemesi hükmündeki gerekçeye, göre sanığın suç tarihinde, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen diğer sanıklarla birlikte izinsiz kazı yapmak suretiyle 2863 sayılı Kanunun 74/1 maddesine aykırılık suçunu işlediği hususunda tereddüt görülmemiştir.

Bununla birlikte, suça konu yerin 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gereken yerlerden olduğu halde sanık hakkında 2863 sayılı Yasa'nın 74/1-2. cümlesi uyarınca cezasından indirim yapılması hukuka aykırı olduğu"gerekçeleriyle Yerel Mahkeme hükmü kaldırılarak, sanık hakkında 2863 sayılı Kanunun 74/1-2.cümlesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilerek mahkumiyetine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Bölge Adliye Mahkemesi kararında Yerel Mahkeme hükmüne ilişkin açıklamada hükmün "1 ay 10 gün hapis cezası" olarak eksik yazılması mahallinde giderilebilecek yazım yanlışı olarak değerlendirilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dosya kapsamında yer alan Müze müdürlüğü raporu doğrultusunda kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında kaldığı kabul edilmiş ise de, raporda çelişkili ifadelere yer verildiği, tescil ve sit kararlarının dosya arasında yer almadığı, arkeolog ve fen bilirkişiler refakate alınarak keşif yapılmadığı, sit haritası kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince uygulanıp değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla;

bağımsız arkeolog ve fen bilirkişi heyeti marifetiyle keşif yapılarak sanık tarafından izinsiz olarak kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı niteliğinde bulunup bulunmadığı, sit alanı içerisinde yer alıp almadığı tereddütsüz şekilde saptanarak sonucuna göre sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanunun 74/1 veya 74/1-2. cümlesinde düzenlenen suç tiplerinden hangisine temas ettiği belirlenerek hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin eksik araştırmaya dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin kararının açıklanan nedenlerle 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, tebliğnameye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2 maddesi uyarınca Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,