Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2009/22830 K.2009/21904

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının temyizine ilişkin dilekçenin reddini mutazammın 25/06/2009 tarih, 2009/15314 Esas-2009/14076 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Mahkeme kararının, Dairemizce verilen 25/06/2009 tarih, 2009/15314 E.-14076 K. sayılı kararı ile, borçlu temyiz isteminin konusunun miktarı bakımından 4.030,00 TL'yi geçmediği anlaşıldığından ve dolayısıyle temyiz kabiliyeti bulunmadığından bahisle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş ise de, alacak miktarının 3.662.200 YTL olduğu dikkate alındığında bu miktarın İİK'nun 363/1. maddesinde belirtilen temyiz sınırı miktarının üstünde olduğu anlaşılmakla, kararın temyiz kabiliyeti bulunduğundan Dairemizin yukarıda tarih ve nosu belirtilen temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararın oybirliği ile kaldırılmasına karar verildikten sonra borçlu vekilinin temyiz dilekçesinin incelenmesine geçildi;

Borçlu vekili, müvekkili aleyhine yürütülen takipte HUMK.nun 97. ve MÖHUK.un 32.maddeleri gereğince alacaklının teminat yatırması gerektiğini, teminat yatırılmadan başlatılan takibin iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, alacaklı vekili; ülkemiz ile Britanya arasında düzenlenen 1931 tarihli protokol gereğince müvekkilinin teminattan muaf olduğunu belirterek şikayetin reddini savunmuştur.

Mahkemece ise, takip alacaklısının ikametinin bulunduğu Cayman Adalarının Türkiye Cumhuriyeti ile İngiltere Hükümeti arasında imzalanan 1931 tarihli protokol metni kapsamında kaldığı, söz konusu Cayman Adalarının adının,sözleşme ekindeki protokole bağlı listede açıkça yazılı olduğu, bu durumda takip alacaklısının anılan sözleşme uyarınca teminattan muaf olduğu, şikayetçi vekilinin takip alacaklısının teminat yatırması gerektiğine ilişkin şikayetinin belirtilen sözleşme karşısında yasal dayanağının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

Türkiye Cumhuriyeti ile İngiltere Hükümeti arasında imzalanan 28.11.1931 tarihli adli yardım sözleşmesinin 12.maddesi gereği akit taraflar teminat yatırmaktan muaf tutulmuş iseler de, sözleşmenin 17.maddesinin a bendi incelendiğinde; "bu sözleşmenin manda altındaki araziden hiçbirine kendiliğinden uygulanamayacağı, zatı haşmetpenahinin, mukavelinin 16.maddeye tevfikan mer'iyette bulunduğu esnada herhangi bir zaman, Türkiye'deki büyükelçisi vasıtasıyla yapılacak bir tebliğ ile onu(yani sözleşmeyi) yukarıda mezkur araziden herhangi birine teşmil edebilecektir" hükmü yer almaktadır.

Buna göre İngiltere'ye tanınan bu ayrıcalığın o tarihte Birleşik Krallığın mandası altında olan diğer ülkelere, bu arada Cayman Adalarına da teşmili için ayrıca Birleşik Krallığın Türkiye'deki büyükelçisi vasıtasıyla yapılacak bir tebliğ ile mümkün olabileceği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yukarıda anılan sözleşmenin 17.maddesine uygun, Cayman Adalarını da kapsayacak bir teşmil işleminin olup olmadığı araştırılmamıştır. O halde, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nden Türkiye Cumhuriyeti ile İngiltere Hükümeti arasında imzalanan 28.11.1931 tarihli adli yardım sözleşmesinin 17.maddesi gereği muafiyetin Cayman Adalarını kapsayacak şekilde ek bir protokolün (teşmil) işleminin yapılıp yapılmadığının sorularak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu istemin reddi doğru değildir.