Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2011/17964 K.2012/3822

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde, takibinin dayanağı çekin incelenmesinde, keşidecisinin borçlu .. Y.. ve . AŞ., lehdarın alacaklı U. M. . ve .. Şti. olduğu görülmüştür.

TTK'nun 700/1. maddesi uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde ilk cironun lehdara ait olması gerekir. Lehdarın cirosundan önce başka ciro yapılması halinde, daha sonra lehdarın cirosunun bulunması durumunda, lehdarın cirosundan önceki cirolar yok sayılır. Lehdarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller, yetkili hamil olurlar. Ancak cirosu yok sayılanlar yönünden takip hakları bulunmaz. Öte yandan geriye dönüş cirosu aranmadığından lehtarın, keşideci hakkında takip yapmasına yasal engel yoktur. Bir diğer anlatımla, senedin ciro silsilesindeki bozukluk, lehdarın keşideci hakkındaki takip hakkını ortadan kaldırınaz ..

TTK'nun 708. ve 720. maddeleri gereğince takip dayanağı çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Aynı kanunun 720. maddesi uyarınca süresinde ibraz edilen çekin ödenmediği ve ödemeden imtina durumu, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde hamilin cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat hakkının varlığından söz edilebilir.

Yine takip dayanağı 20.02.2009 keşide tarihli çekin, aynı tarihde muhatap bankaya vekaleten Türkiye Halk Bankası Gayrettepe Şubesine ibraz edildiği ve bankaca ödenmeme sebebinin çekin arkasına yazıldığı belirlenmiştir. Ödenmeme sebebinin çekin arkasına bu şekilde muhatap bankaca tarihli bir açıklama ile yazılması geçerli bir ibrazdır. Bu durumda TTK'nun 708 ve 720. maddelerinde öngörülen şekilde çekin muhatap bankaya süresinde ibraz edildiği, alacaklının çeki elinde bulundurduğu ve takip hakkını kazandığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece şikayetin reddi yerine lehdarın geriye dönüş cirosu bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin kabulü ile takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.