Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/29692 K.2013/35624

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 16.05.2013 tarih, 2013/9005-2013/19042 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen Tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının, genel haciz yoluyla başlattığı takipte, İİK.nun 40 ve 361. maddeleri gereğince ödenen paranın iadesine ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinde;

Alacaklı tarafından borçlu şirket aleyhine cari hesap alacağına dayalı olarak genel haciz yoluyla takibe başlandığı, alacaklının Körfez Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/02/2010 tarih ve 2010/154 D.İş sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararı aldığı, bu karara karşı borçlunun yetki itirazında bulunduğu ve teminat mektubu karşılığı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiği, Asliye Hukuk Mahkemesince 20/12/2010 tarihinde yetki itirazının reddine, teminat mektubunun kabulü ile verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği, borçlunun hak ve alacakları ile mallarına konulan hacizlerin kaldırıldığı,

alacaklı vekilinin, 28/12/2010 tarihinde teminat mektubunun paraya çevrilmesi isteminin 30/12/2010 tarihinde icra müdürlüğünce reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, Körfez İcra Mahkemesinin 31/12/2010 tarih ve 2010/182 E.-173 K.sayılı kararı ile icra müdürlüğünün 30/12/2010 tarihli teminat mektubunun paraya çevrilmesi isteminin reddine dair işleminin iptaline karar verildiği, alacaklı vekilinin icra mahkemesinin iş bu kararını ibraz ederek teminat mektubunun paraya çevrilmesini istediği ve istemin icra müdürlüğünce kabul edilerek bu hususta Asliye Hukuk Mahkemesine yazı gönderildiği,

bu arada borçluya ödeme emrinin 28/12/2010 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 29/12/2010 tarihinde kısmen borca itiraz ettiği, icra müdürlüğünce 07/01/2011 tarihinde Körfez İcra Mahkemesinin 31/12/2010 tarih ve 2010/182 E.-173 K. sayılı kararı ile ödeme emrine ıttıla tarihi 20/12/2010 kabul edildiğinden yedi günlük sürede yapılmayan itiraz dilekçesinin reddine karar verildiği, borçlu vekilinin 10/01/2011 tarihinde ihtirazi kayıtla dosya borcunu yatırdığı ve paranın aynı tarihte alacaklı vekiline ödendiği,

borçlu vekilinin talebi ile ihtiyati haciz kararı veren mahkemeye, dosyanın infazen işlemden kaldırılması nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrilmesi işleminin iptaline karar verildiğine dair müzekkere yazıldığı, mahkemece 10/01/2011 tarihli yazı ekinde teminat mektubunun icra müdürlüğüne

gönderildiği ve teminat mektubunun borçlu vekiline iade edildiği, alacaklı vekilinin teminat mektubunun paraya çevrilmesi istemine dayanak yaptığı Körfez İcra Mahkemesinin 31/12/2010 tarih ve 2010/182 E.-173 K. sayılı kararının temyiz incelemesi neticesinde Dairemizce bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyularak 04/05/2012 tarih ve 2012/2 E.-70 K. sayılı kararı ile şikayetin reddine karar verildiği ve bu kararın 19/11/2012 tarihinde Dairemizce onandığı, borçlu vekilinin talebi ile alacaklıya ödenen paranın iadesi için muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın 21/05/2012 tarihinde tebliğ edildiği görülmektedir.

Her ne kadar mahkemece, teminat mektubunun paraya çevrilmesi isteminin reddi hususundaki icra müdürlüğü işleminin iptaline ilişkin icra mahkemesi kararının bozulması üzerine İİK'nun 40. maddesi gereğince icra müdürlüğü işleminin yasaya uygun olduğu kabul edilmiş ise de, öncelikle İİK'nun 40. maddesi ilamlı takiplerde, dayanak ilamın bozulması halinde uygulanacak bir hüküm olduğundan, şikayete konu genel haciz yoluyla başlatılan takipte uygulama yeri bulunmamaktadır.

Şikayetin İİK'nun 361. maddesi kapsamında incelenmesine gelince;

İİK'nun 361. maddesine göre, icra dairesince borçludan fazla para tahsil olunarak alacaklıya verildiği yahut yanlışlıkla bir tarafa para tediye olunduğu hesap neticesinde anlaşılırsa, verilen para ayrıca hükme hacet kalmaksızın o kimseden geri alınır.

İİK'nun 361. maddesi gereğince, dosyaya yatırılan paranın ilgilisine geri verilebilmesi için, borçludan "fazla para alınması" veya "taraflardan birine yanlışlıkla ödeme yapılması" durumlarından birinin oluşması gerekir.

Somut olayda, şikayete konu icra dosyasında borçlu takibe itiraz etmiş ancak, itiraz süresinde yapılmadığından icra müdürlüğünce reddedilerek takip durdurulmamıştır. Borçlu bu işleme karşı icra mahkemesine başvurmadığı gibi dosya borcunu da takip dosyasına ödemiştir. Alacaklıya ödenen de bu paradır.

Borçlunun iade talebine dayanak yaptığı Körfez İcra Mahkemesinin 04/05/2012 tarih ve 2012/2 E.-70 K.sayılı kararı, alacaklının teminat mektubunun paraya çevrilmesi isteminin reddine dair icra müdürlüğü işleminin iptaline yönelik şikayetin reddine ilişkin olup, teminat mektubu paraya çevrilmeksizin borçlu vekiline iade edildiğinden, bu karar gereğince alacaklıya ödenen paranın iadesi istenemez.

Diğer yandan borçlunun icra dosyasına dosya borcunu ihtirazi kayıtla ödemesi de iade talebine dayanak olamaz.

O halde, mahkemece, İİK'nun 361. maddesi koşullarının oluşmaması nedeniyle alacaklıya ödenen paranın iadesi istenemeyeceğinden şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, olaya uygun düşmeyen gerekçe ile istemin reddi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekirken Dairemizce onandığı anlaşılmakla alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.