Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/25148 K.2016/5210

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlunun meskeniyet şikayetinde bulunarak taşınmazı üzerindeki haczin kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece; kesin süreye rağmen gider avansının süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle şikayetin usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Meskeniyet şikayetinde İİK'nun 82/3. maddesi gereğince mahallinde keşif yapılarak bilirkişiden rapor alınması zorunlu olup, ispat külfeti, bu iddialarda bulunan borçluya aittir.

6100 sayılı HMK'nun 114. maddesinin "g" bendinde, gider avansının yatırılmış olması dava şartları arasında sayılmış, anılan Kanun'un 115. maddesinin 1. fıkrasında ise, bu koşulun mevcut olup olmadığını mahkemenin kendiliğinden araştıracağı, ikinci fıkrasında bu şartın noksanlığı tespit edilirse, davanın usulden reddine karar verileceği öngörülmüştür. HMK'nun "Harç ve Avans Ödemesi" başlıklı 120. maddesinin birinci fıkrasında; harç ve avansların Bakanlıkça saptanacağı, dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.

Delil ikamesi için avans başlıklı HMK'nun 324. maddesinin birinci fıkrasında; "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin sürede yatırmak zorundadır. ..." denildiği, ikinci fıkrasında; tarafların bu yükümlülüğü yerine getirmemesinin hukuki sonucu olarak delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının belirtildiği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 45/4. maddesinin de aynı doğrultuda hükümler içerdiği görülmüştür.

Görüldüğü üzere HMK'nun 324. maddesinde düzenlenen delil ikamesi avansı, HMK'nun 114. maddesinin "g" bendinde belirtilen gider avansından hüküm ve sonuçları itibariyle farklı olup, dava şartı niteliğinde değildir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin 37. maddesi gereğince, avukat taleplerini UYAP Bilgi Sisteminden mahkemeye ulaştırabilir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 13.03.2015 tarihli 2013/1824 Es. ve 2015/1030 sayılı kararında “Mahkemece davacı vekiline gider avansının “iki hafta içinde mahkeme veznesine ulaştırılması” hususu değil “ödenmesi” hususu tebliğ edilmiş; diğer bir ifade ile mahkeme kesin süre ihtaratlı ara kararında verilen kesin sürede mahkeme veznesine yatırılması gerektiğini belirtmediğinden ihtara konu miktarın süresinde ... veznesine yatırılması ile ara karar gereği yerine getirilmiştir...” denilmiştir.

.

Somut olayda; mahkemece 20.03.2015 tarihli duruşmada 150 TL gider avansını yatırması için müşteki vekilinin yokluğunda karar verildiği, tebligatın 02.04.2015 tarihinde yapılması üzerine müşteki vekilinin UYAP'ta 08.04.2015 tarihinde kaydı bulunan dilekçe ile noksan avansın PTT kanalı ile yatırıldığını belirtilerek keşif için talimat yazılmasını talep ettiği, tebligatta avansın mahkeme veznesine yatırılacağına ilişkin bir şerhin bulunmadığı, talimat talebi değerlendirilmeksizin 22.05.2015 tarihinde şikayetin usulden reddine karar verildiği, temyiz dilekçesi ekinde PTT havale makbuz suretinin eklendiği görülmüştür.

Mahkemece istenen bu miktar HMK'nun 324. maddesi kapsamında delil ikame avansı niteliğinde olup, bu avansın sürede yatırılmamasının hukuki sonucu, delile dayanan tarafın delilden vazgeçmiş sayılmasıdır. Mahkemece istenen masrafın gider avansı olarak adlandırılması, onun delil avansı olduğu gerçeğini değiştirmez. Borçlu vekili 08.04.2015 tarihinde UYAP sistemine kaydedilen dilekçesinde noksan avansı yatırdığını beyan ederek keşif için talimat yazılmasını talep etmiştir. Kesin mehil tebligatı 02.04.2015 tarihinde yapıldığı, mahkemenin kesin mehil ihtarında delil avansının mahkeme veznesine yatırılacağına ilişkin bir ifadenin bulunmadığı, bu nedenle yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulunun kararı gereğince avansın süresinde ...'ye yatırılmış olduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; delil avansının süresinde yatırılmış olduğu kabul edilerek borçlunun meskeniyet şikayetinin İİK'nun 82/3. maddesi gereğince incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken delil ikamesi avansının gider avansı olarak nitelendirilip usulden reddine karar verilmesi isabetsizdir.

.