Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/32461 K.2016/1084

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından iki adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, borçlunun örnek 10 numaralı ödeme emri tebliği üzerine icra mahkemesine yaptığı başvurusunda, takibe dayanak bonoların ödeme ve düzenleme tarihlerinde parafsız olarak tahrifat yapıldığını, bonolarda iki ayrı vade olduğunu ve kambiyo senedi niteliği bulunmadığını, takipte gösterilen faiz oranının yasal faiz olmadığını ileri sürdüğü, mahkemece senetlerde iki ayrı vade olduğu ve kambiyo senedi vasfı olmadığı gerekçesiyle istemin kabulüne ve İİK'nun 170/a maddesi gereğince takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

6102 Sayılı TTK'nun 776/f maddesi uyarınca, bonolarda tanzim edildiği gün ve yerin yazılması zorunludur. Yine aynı Kanunun 778. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken aynı Kanunun 703/c maddesi gereğince bononun vade tarihinin "keşide gününden muayyen bir müddet sonraya" ait bulunması zorunludur. Aksi takdirde dayanak belge kambiyo senedi vasfını taşımaz.

Bonoda vadenin 6762 Sayılı TTK.nun 615 ve 616. maddelerine (6102 Sayılı TTK'nun 703 ve 704. maddelerine) aykırı olarak düzenlenmesi ve vade tarihinin tanzim tarihinden önceki bir tarihi taşıması halinde senet, bono vasfını yitirir. Bu kuralın tespitinde ve yukarıda yazılı hükümlerin uygulanmasında senedin tahrifattan önceki durumu geçerli kabul edilir (HGK. 14.05.2003 tarih ve 2003/12-347 E. 2003/345 K.).

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 207. maddesinde; "Senetteki çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca onanmamışsa, inkar halinde göz önünde tutulmaz. Bu tür çıkıntı, kazıntı veya silinti mahkemece senedin geçerliliğine ve anlamına etkili olacak nitelikte görülürse, senet kısmen veya tamamen hükümsüz sayılabilir" hükmü yer almaktadır (1086 Sayılı HUMK'nun 298. maddesi). Buna göre mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkar halinde yok hükmündedir. Bir başka anlatımla senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onanması gerekir. Onanmamış çıkıntı, kazıntı veya silintinin tespit edilmesi halinde, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Borçlunun bonoların tanzim ve vade tarihinde tahrifat yapıldığına yönelik iddiası, İİK. nun 170/a maddesi kapsamında şikayettir. Takip dayanağı bonoların tanzim ve vade tarihinde tahrifat yapılması kambiyo vasfını etkilemiyorsa takibin iptalini gerektirmez. Ancak tahrifat öncesi tanzim tarihlerinin, bonoların vade tarihinden sonrasına ilişkin olduğunun belirlenmesi halinde ise senetler kambiyo vasfını kaybedeceğinden İİK. nun 170/a maddesi uyarınca takibin iptali gerekir.

Ayrıca 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-b maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı yasanın 703/2. maddesine aykırı olarak çift vadeli düzenlenen senetlerin, bono vasfında sayılamayacağı düzenlenmiştir. Ancak tanzim tarihinin vade tarihinde tekrarı çift vade anlamına gelmez. Aksinin kabulü aşırı şekilcilik olup hak kaybına neden olur. Ancak somut olayda, bonoların ödeme ve düzenleme tarihlerinde tahrifat iddiası bulunduğundan, öncelikle bu husus incelenip değerlendirildikten sonra sonucuna göre bonolarda çift vade olduğu iddiasının irdelenmesi gerekir.

Somut olayda, takip dayanağı senetlerin tanzim ve vade tarihlerinde tahrifat yapıldığı iddia edildiği, senetlerin tanzim ve vade tarihlerinde keşidecinin paraf imzasının bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda, mahkemece, dayanak senetlerdeki tanzim ve vade tarihleri üzerinde tahrifat yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tanzim ve vade tarihlerinin tahrifattan önceki halleri HMK’nun 266. maddesi uyarınca yöntemine uygun biçimde bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlendikten sonra oluşacak sonuca göre, gerektiğinde borçlunun diğer şikayet ve itiraz sebepleri de incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ve eksik inceleme ile hüküm tesisi isabetsizdir.