Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/19141 K.2017/3463

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun ek ödemesinin (döner sermaye gelirinin) tamamı haczedilmiş olup, borçlu icra mahkemesine başvurarak, 1/4'ü aşan kısımlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece, ek ödemenin ¼’ü dışında kalan kısmı üzerindeki haczin iptaline karar verilmiştir.

İİK'nun 83. maddesi uyarınca; maaş ve ücretlerin borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra müdürünce lüzumlu olarak takdir edilen miktar indirildikten sonra kalan kısmın haczi mümkün olup, haczedilecek bu miktar, maaş veya ücretin 1/4'ünden az olamaz.

02.11.2011 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek 9. madde eklenmiştir.

Bu maddeye göre, 161 nolu Devlet Memurları Kanunu genel tebliğinde de belirtildiği üzere, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3. maddesine göre yapılan ek ödeme ile mevzuatı uyarınca yapılmakta olan tüm kurumsal ek ödemeler, ikramiye ödemeleri ve fazla çalışma ücreti gibi çeşitli adlar altında yapılan ilave ödemeler kaldırılmış ve yerine tek bir ödeme getirilmiştir.

Yine 161 nolu tebliğde belirtildiği üzere, 375 sayılı KHK’nin ek 9. maddesinin 1. fıkrasına göre, bu fıkrada sayılan personele, 15.01.2012 tarihinden itibaren yapılacak ek ödeme, en yüksek Devlet memuru aylığına (9500 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutara), 375 sayılı KHK'ye ekli (1) Sayılı cetvelde yer alan kadro, görev ve pozisyon oranlarına karşılık gelen oranların uygulanması sureti ile hesaplanacaktır.

Aynı maddenin 2. fıkrasında ise; ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında, aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olup, bu ödemenin hesap şeklinin, ilgili mevzuatları uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

375 sayılı KHK'nin ek 9. maddesinin 1. fıkrasına göre bu düzenleme, maddede belirtilen personele yapılan toplam ödeme tutarı dikkate alınarak aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunanlar arasında ücret dengesi sağlamak amacında olup, yukarıda belirtilen hesap şekline göre personele ek ödeme yapılması hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yapılan yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere ek ödeme, maaştan ayrı olarak yapılmakla birlikte, maaştan sayılan, ödenmesi süregelen, herhangi bir koşulun gerçekleşmesine bağlı bulunmayan, personel arası maaş ve ücret dengesizliğini gidermek amacı ile kanunda belirtilen hesaplama şekline göre tespit edilip her ay yapılan ödemelerdir. Bu nedenle, maaş gibi İİK’nun 83. maddesi çerçevesinde kısmen haczedilebilir.

Somut olayda, Sağlık Bakanlığı’na bağlı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doktor olarak görev yapan borçlunun maaşının 1/4'üne ve 666 Sayılı KHK’nin 1.maddesi ile değiştirilen 375 sayılı KHK'nin Ek 3.maddesi gereği yapılan ek ödemenin(döner sermaye gelirinin) tamamına haciz konulduğu görülmüştür.

Yukarıda açıklanan ilke ve kurallar uyarınca, 375 sayılı KHK gereğince maaştan sayılan ek ödemenin, maaş gibi İİK'nun 83/2. maddesi çerçevesinde ¼'den az olmamak üzere haczi mümkündür.

O halde mahkemece, şikayetin niteliği gözetilerek İİK’nun 18/3. maddesine göre duruşma açılarak yukarıda belirtilen ilke ve kurallar uyarınca ve 375 sayılı KHK gereğince maaştan sayılan ek ödemenin, maaş gibi İİK'nun 83. maddesi çerçevesinde kısmen haczedilebileceği gözetilerek, borçlunun maaş ve ücretlerinin birlikte değerlendirilip, kendisi ve ailesinin geçinmesi için lüzumlu miktar indirildikten sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, evrak üzerinde ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.