Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/21309 K.2017/12931

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu hakkında başlatılan çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde, borçlu icra mahkemesine başvurarak; 1/2 hissesine sahip olduğu ... İli ... İlçesi .... Köyünde kain 572 parselde kayıtlı 28 numaralı taşınmaz yönünden meskeniyet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayetinde bulunmuş, mahkemece, ispatlanamayan şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

İİK'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar.

İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı hak sahiplerine ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Somut olayda, meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde bulunulan taşınmazın ½ hissesi borçlu adına kayıtlı olup, tapu kaydında ... İli ... İlçesi, .... Köyü, 572 parselde kayıtlı dubleks mesken olduğu, borçlunun yurtdışında yaşadığı görülmektedir.

Şikayetçi borçlunun yurtdışında yaşaması Türkiye'deki taşınmazıyla ilgili meskeniyet iddiasında bulunmasına engel teşkil etmez.

Mahkemece hükmüne uyulan Dairemizin 04/07/2013 tarih ve 2013/16459-25380 E.K. sayılı bozma ilamında açıkça; “...öncelikle borçlunun bakmakla yükümlü olduğu kişilerin nüfus kayıtları getirtildikten sonra, zabıta araştırması yaptırılarak bu kişilerin borçlu ile birlikte yaşayıp yaşamadıkları, geçimlerini nasıl temin ettikleri, sosyal ve ekonomik durumları tespit edilip, bilirkişilerden ek rapor alınarak meskeniyet konusu evin dubleks betonarme yapı olduğu da dikkate alınarak ... İlinin daha mütevazı semtlerinde, daha

mütevazi vasıflar taşıyan haline münasip evi alabileceği değerin yukarıdaki kurallara göre belirlenmesi gerekmektedir.

Bu tespitlerden sonra borçlunun haline münasip ev alabileceği miktar, mahcuzun değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin kendisine artanın alacaklıya ödenmesine, satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile ve yetersiz rapora dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir" denilmiş, mahkemece bozma ilamına uyulduğu, taşınmaz üzerinde yer alan ipoteklerin mahiyetleri sorularak bozma gereğinin kısmen yerine getirildiği,

borçlu yurtdışında yaşadığından zabıta araştırması yaptırılamadığı anlaşılmakla birlikte bozma ilamının gereği gibi borçlunun nüfus kayıtları celbedilerek bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tespit edilmediği ve aldırılan ek bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığı görülmüştür.

Yukarıda açıklanan yasa maddesi ve uyulmasına karar verilen bozma ilamı dikkate alınarak şikayetçi borçlunun nüfus aile kayıt tablosu celbedilerek bakmakla yükümlü olduğu kişiler tespit edilerek ...'un daha mütevazi semtlerinde, daha mütevazi vasıflar taşıyan haline münasip meskeni ne miktar meblağla edinebileceğinin tayini için hüküm kurmaya elverişli ek bilirkişi raporu aldırılmalı, bulunacak bu miktar taşınmazın değerinden fazla ise şikayetin kabulü, aksi halde borçlunun lehine münasip meskeni edinebileceği değerden az olmamak koşuluyla satışına, satış bedelinden haline münasip meskeni edinebileceği miktarın kendisine,

artan kısmının ise alacaklıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken zabıta araştırması yapılamadığı ve borçlunun yurtdışında yaşadığı gerekçeleri ile şikayetin reddi isabetsizdir.