Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/22885 K.2017/14490

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlu belediyeye ait ... plakalı itfaiye öncü aracına haciz konulduğu, bunun üzerine borçlunun icra mahkemesine başvurarak haczin kaldırılması ve yakalama kararının iptali talebinde bulunduğu, mahkemece, şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre, belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.

Asıl olan, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal bir düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir. Buna göre, 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin de dar yorumlanması gerekip, maddede açıkça haczedilmezlik için "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşulunun kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir malın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir.

Buna göre borçlu belediyeye ait taşınır ya da taşınmaz bir malın haczedilmezliği için o malın fiilen kamu hizmetinde kullanılmasının gerektiği tartışmasız olup, bir malın fiilen kamu hizmetinde kullanıldığının kabulü için ise, o malın kamu hizmetinin yürütülebilmesi amacına uygun bulunması gerekir.

Niteliği gereği belediyenin servis aracı, itfaiye aracı gibi araçlar ile fiilen kamu hizmetine tahsisli araçların haczi mümkün değildir. Kamuya tahsis kararı haczedilmezlik şikayetinde gözönüne alınacak bir husus olmadığından, mahkemece yapılacak iş, haczedilen aracın fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığını tespit ederek oluşacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Somut olayda, mahkemece; şikayete konu aracın fiili tahsis ve kullanım durumu ile ilgili keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve aldırılan bilirkişi raporunda; bahse konu olan ... plakalı 4x4 jeep niteliğindeki aracın üzerinde eskort lambalarının bulunduğu ve içinde megafonunun olduğu, bunun dışında herhangi bir aksesuarın bulunmadığının tespitinin yapıldığı, ancak eskort lambasının ön tamponunda değil de, aracın karoserinin üstüne monte edilmesinin ve aracın itfaiyeye ait olduğunun belirlenmesi gerektiği, şikayete konu aracın, marka ve modeli itibariyle itfaiye öncü aracı olarak kullanılmasının uygun olmadığı,

...'nın ... ilçesinin konum itibariyle çok engebeli bir yapıya sahip olmaması ve nüfus yerleşiminin dağınık olması itibariyle, itfaiye aracının ve araçlarının öncü aracı olmadan da çok rahat bir şekilde olay mevkiine ulaşabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiş olup, mahkemece anılan bilirkişi raporuna dayanılarak borçlunun talebinin reddine karar verildiği görülmektedir.

237 sayılı Taşıt Kanunu'nun 1/a maddesi uyarınca; belediyelerin kamu hizmetinde kullanılmak üzere taşıt edinmeleri mümkün olmakla birlikte, anılan yasada itfaiye öncü aracı kullanılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Somut olayda, itfaiyeye ilişkin yasal düzenlemelere göre, şikayete konu aracın, marka ve modeli itibariyle itfaiye öncü aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağının tespiti gerekmektedir. İtfaiye öncü aracı, özellikle büyükşehirlerde trafiğin yoğun olduğu durumlarda, itfaiye araçlarının en kısa sürede olay yerine ulaşmasını sağlamaya yönelik olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, hayatın olağan akışına ve ... ilçesinin nüfusu ve trafik yoğunluğuna göre itfaiye öncü aracına gerek olup olmadığı da araştırılmalıdır.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.