Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/9569 K.2017/1238

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi üçüncü kişi ... davalı alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından davadışı borçlular hakkında yapılan çeke dayalı kambiyo takibi sebebiyle kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen 3. kişi ...Ltd. Şti.'nin, takip borçlusu ...Ltd. Şti.'nin alacağına ilişkin ileri tarihli iki çek verildiğine dair cevabı üzerine takip alacaklısının iş bu çeklerin takip borçlusu tarafından şikayetçi muhatap bankaya ibrazı halinde çek bedellerinin çek alacaklısı borçluya ödenmemesi ve çek bedellerine bloke konularak takip dosyasına gönderilmesine ilişkin memur işleminin iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 645. maddesine göre, kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunlarda mündemiç olan hak senetten ayrı olarak dermeyan edilemediği gibi, başkalarına da devredilemez.

Kambiyo senetlerinin haczi İcra ve İflas Kanununun "mahcuz menkullere ilişkin muhafaza tedbirleri" başlıklı 88. maddesinde düzenlenmiş olup, takip borçlusunun alacaklı durumda bulunduğu kambiyo senetlerinin İİK. 88. madde gereğince haczi mümkün bulunmaktadır. Ancak ilgili maddede cirosu kabil senetler bakımından fiili haciz zorunluluğu getirilmiş bulunmaktadır. Senetlerin muhafaza altına alınması haczin geçerlilik koşuludur.

Bu sebeple borçlunun elinde bulunan kambiyo senetlerinin haczi ancak senedin fiilen ele geçirilmesi ile mümkün olup, senet borçlusuna haciz ihbarnamesi gönderilmek suretiyle senede bağlanan alacağın haczi mümkün değildir. Buna karşılık, senedi elinde bulunduran 3. kişi açısından başkasına devir imkanı bulunmayan kambiyo senetlerinin ise İİK.

89. maddesinde belirtilen prosedürle haczi mümkündür, zira böyle bir durumda kambiyo senedi "borçlunun üçüncü bir şahıs nezdindeki menkul malı" niteliği taşımaktadır.

Öte yandan, icra dairelerinin yetki ve yükümlülükleri İİK. 8-11. maddeleri ile İİK Yönetmeliğinde belirtilmiştir. İcra müdürlüğünün şikayete konu kararında bloke konularak takip borçlusuna ödenmemesi istenen çeklere ilişkin mahkemece verilmiş bir ödeme yasağı kararının bulunmadığı görülmekle birlikte, şikayetçi bankaya 14.10.2015 tarihinde tebliğ edilen müzekkerenin içeriği itibariyle ödeme yasağı olduğu anlaşılmıştır.

Çeke ilişkin ödeme yasağı koyma yetkisi ancak mahkemeye ait olup, alacaklının talebi üzerine icra müdürünün bu yönde bir karar vermesi mümkün değildir.

O halde, yukarıda açıklanan nedenlerle takip borçlusu ...Ltd. Şti.'nin 3. kişi ..Ltd. Şti.'den alacağına ilişkin olarak borçlu adına düzenlenen ve tedavülü mümkün olan çek bedellerinin haczi mümkün olmadığından şikayetin kabulü ile memur işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, şikayetçinin takip dosyasında taraf olmadığı ve işlemde hukuki yararının bulunmadığı gerekçeleri ile şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir