Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/1805 K.2019/10137

........

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine başlandığı, borçlunun, icra mahkemesine başvurusunda; takip konusu senedin kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini ve taraflar arasında imzalanan taahhütname gereğince borçluya ödeme için süre verildiğini ileri sürerek borca itirazda bulunduğu, mahkemece, istemin reddi ile birlikte borçlu aleyhine tazminata hükmedildiği, borçlunun istinaf başvurusu üzerine.......30.11.2017 tarih ve 2017/1699 E.-2017/1889 K. sayılı kararı ile borçlunun istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, itirazın ve alacaklının tazminat talebinin reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edildiği görülmüştür.

Takibe konu senet .....düzenlenmiştir.

“Yabancı unsur, herhangi bir hukuki olay veya işlemi, hakimin mensup olduğu devletin hukuk düzeni dışında, en az bir veya daha fazla hukuk düzeni ile irtibatlı hale getiren unsurdur.

….Vasıflandırmaya ilişkin genel prensibi uyguladığımızda, öncelikle bir belgenin kambiyo senedi dolayısıyla kıymetli evrak niteliği taşıyıp taşımadığı, hakimin hukukuna ve gerektiğinde mukayeseli hukuka göre tespit edilecektir. Hakim bunu yaparken senedin kendi hukukunda kabul edilen kıymetli evrak ve kambiyo senedinin müşterek özelliklerini taşıyıp taşımadığına bakmalı, yoksa poliçe, bono veya çek için kendi hukukunun öngördüğü tüm şartların ve özellikle şekil şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğine bakmamalıdır ....

5718 sayılı Kanun’un 2/1. maddesinde, hakimin, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı belirtilmiştir.

Bononun keşide edildiği tarih nazara alındığında, 6102 sayılı TTK’nun 778. maddesinde, bononun niteliğine aykırı düşmedikçe; poliçelerin kanunlar ihtilâfına dair 766 ila 775. madde hükümlerinin bonolar hakkında da geçerli olacağı belirtilmiş, aynı Kanun’un 767/1. maddesi ise; “Poliçe ile yapılan borçlanmaların şekli, bu borçlanmaların imzalandığı ülkenin hukukuna tabidir” şeklinde düzenlenmiştir.

O halde, bölge adliye mahkemesince, takip dayanağı bononun yabancı dilde düzenlendiği dikkate alınarak, sözkonusu belgenin düzenlendiği dili ve ülke hukukunu inceleyebilecek yeterlilikte, özellikle üniversitelerin ticaret ve kambiyo hukuk dalından seçilecek bilirkişiye inceleme yaptırılmak suretiyle, öncelikle uyuşmazlığa hangi ülke hukuk kurallarının uygulanacağı belirlenip, anılan hukuk kurallarına göre takip dayanağı belgenin kambiyo senedi vasfında olup olmadığının, takip alacaklısının takip hakkının bulunup bulunmadığının,

söz konusu belge bono niteliğinde ise borçlunun sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti yönünde rapor aldırılarak, oluşacak sonuca göre itirazın karara bağlanması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, bölge adliye mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

.....