Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/6212 K.2019/6721

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan ilamlı icra takibinde, borçlu belediye, haciz ihbarnamelerinde dosya borcunu aşan bir tutarın yazılı olduğunu, bankalara gönderilen haciz ihbarnamelerinin 4 nolu maddesinde, bankadaki hak ve alacakların ihtiyati haczine karar verildiğinin yazılı olduğunu haciz tatbik edilmek istenen banka hesaplarının kamuya tahsis edilmiş veya fiilen kamu hizmetinde kullanılan hesaplar olduğunu belirterek, 5393 sayılı Yasa'nın 15. maddesine aykırı, 29/07/2015 tarihli müdürlük işleminin ve buna göre çıkartılan haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, haciz ihbarnamelerinin usul ve yasaya uygun olduğu belirtildikten sonra kamuya tahsis kararı alınan hesaplara haciz uygulanmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

Borçlunun sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre, asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Bütün bu açıklamalar ışığında, Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Öte yandan, haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu belediyenin, iddiasını ispat imkanını kendisinin kaldırdığının kabulü zorunludur. Borçlu belediyenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını ayrı hesaplarda tutması yerine, havuz hesabı oluşturmasının iyi niyetle de bağdaşmayacağı tartışmasızdır. Böyle bir davranış AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır.

Somut olayda; İcra Müdürlüğü tarafından 29/07/2015 tarihinde borçlunun 3. şahıslarda bulunan alacaklarının haczi için İİK'nun 89/1 maddesi gereğince haciz ihbarnameleri gönderildiği, takip dosyasında bulunan ve temyiz dilekçesi ekinde de sunulan Türkiye ... A.Ş ve ... T.A.Ş. tarafından verilen cevaplarda borçlunun hesaplarına haciz şerhi işlendiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve kurallar gözetilerek şikayet sebepleri arasında 5393 sayılı Yasa'nın 15. maddesi de bulunduğu göz önünde bulundurularak; haciz ihbarnamelerine verilen cevaplarda belirtilen Türkiye ... A.Ş ve ... T.A.Ş.'de bulunan hesap numaralarına uygun hesap ekstreleri getirtilerek, Yargıtay denetimine imkan tanıyacak şekilde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak haczedilen paraların niteliklerinin belirlenmesi; hesapların havuz hesabı olduğunun saptanması halinde haczedilmezlik şikayetinin reddi, hesaptaki paraların, vergi, resim, harç veya bu hükümde olmaları halinde ise haczedilemeyeceği gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.