Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/6795 K.2019/6689

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Takibin ...

5. Tüketici Mahkemesi'nin 2012/12 E - 2012/641 K. sayılı ilamına dayandığı, ilamda "davanın kabulü İle 2007 model ... passat 2.0 TDİ 140 HP Comfortline marka ... plakalı aracın davalı şirkete iadesi ile aracın misli ile değiştirilmesine" karar verildiği, takip borçlusu tarafından icra müdürlüğünce ticaret odasının yazı cevabı esas alınarak gönderilen 30.03.2015 tarihli muhtıradaki miktara itiraz edildiği, araç üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak aracın değerinin tespitinin ve muhtıradaki faizin istenemeyeceğinden bahisle faizin iptalinin talep edildiği,

mahkemece alınan bilirkişi raporu ile faiz talebinin yerinde olduğu ve faiz talep edilebileceği, ayrıca aracın bedelinin belirlendiği raporun esas alınarak 75.000,00 TL olarak belirlenen tutarın makul olduğundan taleplerin reddine karar verilmiştir.

İİK'nın 24. maddesi taşınır teslimine ilişkin ilamların icrasını düzenlemekte olup, 24/4. madde hükmü taşınırın borçlu yedinde olmaması halini düzenlemektedir. Buna göre taşınırın borçlunun yedinde bulunmaması halinde, taşınır malın değeri, ilamda yazılı değilse veya çekişmeli ise, İcra müdürü tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur. İİK'nın 24/5. madde hükmüne göre ise hükmolunan taşınırın değeri, borsa veya ticaret odalarından, olmayan yerlerde icra müdürü tarafından seçilecek bilirkişiden sorulup alınacak cevaba göre tayin edilir.

Son fıkrada yer verilen bu düzenlemenin, icra müdürünün belirlediği taşınırın değerinin taraflarca şikayet konusu edilmesi halinde, icra mahkemesine denetleme yetkisi tanıdığının, bu denetlemenin de icra hakimi tarafından uzman bilirkişiden yardım alınmak suretiyle gerçekleştirileceğinin kabulü gerekir. Bu kabul karşısında değer belirleme işleminin bizatihi icra müdürüne ait olduğu yönündeki yerleşik uygulama terk edilmiştir.

Somut olayda; icraya konu ilamda ayıplı aracın borçluya iadesi ve bunun karşılığında aracın misli ile değiştirilmesine karar verilmiştir. Ayıplı aracı teslim yükümlüsü olan ilamdaki davalı ... tarafından ayıpsız aracı iade yükümlüsü olan ilamdaki davacı ... Oto Pazarlama ..A.Ş. aleyhine 21.01.2014 tarihinde başlatılan takipte borçluya icra emrinin tebliği üzerine borçlu tarafından takip konusu aracın ayıpsız mislinin elinde olmadığının 27.01.2014 tarihinde bildirildiği anlaşılmaktadır. Yukarıdaki düzenlemede açıklanan haciz tarihi aracın aynen teslimi için verilen 7 günlük sürenin sona erdiği tarihtir.

Borçlunun ayıpsız aracın elinde olmadığını bildirdiği tarih itibariyle değerin tespitinin yapılması gerekeceği, bu tarih de icra emrinin tebliği üzerine borçlunun ayıpsız mislinin elinde olmadığını bildirdiği tarihtir. Ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilen takip konusu ilamdaki 2007 model aracın mislinin üretilmediği, fakat aracın iadesi gereken tarihteki modelinin donanım farklarının tek tek ve fark miktarlarının neye tekabül ettiği de açıklanarak 2007 model araçta bulunmayan donanım farkları tutarı düşülerek iade konusu aracın değerinin bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir.

Ayıplı aracın teslimi ise 14.04.2014 tarihinde icra müdürlüğüne gerçekleşmesi üzerine muhtıra ile istenilen bedelin dosyaya davacı borçlu tarafından 20.04.2014 tarihinde yatırıldığı, ilamda karşılıklı edimler söz konusu olduğundan muhtıradaki faizin talep edilemeyeceğinin göz ardı edilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece, aldırılacak bilirkişi raporu açıklanan ilkeler kapsamında değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken icra mahkemesince bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.