Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2019/4119 K.2020/2187

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, takip kapsamında haciz konulan ... ili, Acıpayam ilçesi, Alaaddin mahallesi, 6699 parsel nolu mesken niteliğindeki taşınmaz yönünden haczedilmezlik şikayetinde bulunarak haczin kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece haczin kaldırılmasına karar verildiği, alacaklının istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi'nce yeniden keşif yapılarak şikayetin kısmen kabulü ile evin 80.000,00 TL'den az olmamak üzere satışına karar verildiği görülmektedir.

İİK'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınabileceği haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı ise hak sahiplerine ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Borçlunun, şikayete konu taşınmazın bulunduğu yerde oturması zorunlu olmadığından, daha mütevazi semtlerde haline münasip meskenin değerinin bilirkişi marifeti ile tespit edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesince alınan raporu hüküm kurmaya elverişli görmeyerek yeniden keşif yapılmak suretiyle rapor aldırmış olmakla hükme esas alınan bilirkişi raporu yukarıda değinilen açıklamalar ışığında hüküm kurmaya elverişli bulunmakla beraber, raporda şikayete konu evin değerinin dava tarihi itibari ile 77.214 TL, borçlunun haline münasip alabileceği ev değerinin ise 80.000 TL olduğunun tespiti karşısında, Bölge Adliye Mahkemesi'nce şikayetin kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.