Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2021/4263 K.2021/5503

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu.... aleyhinde TTK’nun 997. maddesi atfı ile TMK’nun 950. maddesi uyarınca hapis hakkına dayalı olarak başlatılan taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; gemi üzerindeki seferden men kararının 703.576,00 TL nakit teminat yatırılarak kaldırıldığı, daha sonra mahkeme kararı ile icra müdürlüğünün seferden men kararının iptal edildiği, itirazın iptali ve menfi tespit davalarının açıldığı, her iki davanın da kısmen kabul edildiğini, daha sonra itirazın iptaline ilişkin kararın dava açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesi ile bozulduğu,

bu nedenle icra müdürlüğüne başvurularak tahsil edilen paranın dosyaya iadesi ve teminat olarak saklanması talep edilmiş ise de talebin reddedildiğini ileri sürerek müdürlük kararının iptali ile alacaklı tarafından tahsil edilen nakit teminatın ve buna işleyecek yasal faizin dosyaya iadesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince, İİK’nun 40/2. maddesi uyarınca bir ilamın icra edildikten sonra kararın bozulması üzerine icranın iade edilebilmesi için borcun olmadığının kesinleşmiş bir ilam ile anlaşılması gerektiği, henüz borcun olmadığına dair kesinleşmiş bir ilam bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği,

borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, benzer gerekçe ile borçlunun istinaf talebinin HMK’nun 353/1-b(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

Alacaklı tarafından tahsil edilen paranın iadesi ancak İİK'nun 40. ve 361. maddelerine göre mümkündür. Takibin şekline göre uygulanacak hüküm farklılık arz etmektedir. Somut olayda, takip şekli ilamsız olup her ne kadar ilk derece mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince İİK’nun 40. maddesinin koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verilmiş ise de ilamlı takipte uygulanması gereken İİK’nun 40. maddesi kapsamında değerlendirme yapılması yerinde olmayıp, İİK’nun 361. maddesi gereğince şikayetin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru değil ise de sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru kararın onanması gerekmiştir.