Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2021/5724 K.2021/6773

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklının talebi ile icra müdürlüğünce borçluların, şikayetçi 3. kişi anonim şirketler nezdinde bulunan kar ve tasfiye paylarının, ortaklık hisselerinin, hisselerinden dolayı şirketlerden her nevi alacaklarının ihtiyati haczi ile işbu hisse haczinin İİK 94.maddesi uyarınca şirketlerin pay defterlerine işlenmesi ile neticeden icra müdürlüğüne bilgi verilmesi için 3. kişi anonim şirketlere 28/10/2016 tarihli haciz müzekkeresi gönderildiği,

ayrıca alacaklı vekili ile birlikte anonim şirketlere gidilerek 31/10/2016 tarihli haciz tutanağı ile de hisse hacizlerinin 3. kişi anonim şirketler yetkilisine tefhimi ile hisse hacizlerinin şirketlerin pay defterlerine işlenerek icra dosyasına ibrazı için 5 gün süre verildiği,

3. kişi anonim şirketler vekili tarafından icra mahkemesine yapılan başvuruda, 28/10/2016 tarihli haciz müzekkeresinin ve 31/10/2016 tarihli haciz tutanağının iptalinin talep edildiği,ilk derece mahkemesince şikayetin esası incelenerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda takip borçlularının şikayetçi şirketler nezdinde paylarının bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin kabulüne, şikayete konu 28/10/2016 ve 31/10/2016 tarihli müdürlük kararlarının kaldırılmasına karar verildiği,

alacaklı vekili tarafından ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, kendisine haciz müzekkeresi gönderilen üçüncü kişi şirketin yapması gerekenin İİK nun 78. maddesi kapsamında haczedilecek borçluya ait bir şirket hissesinin bulunup bulunmadığını bildirmekten ibaret olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK.'nun 78. maddesi gereği, 3. kişiye doğrudan haciz müzekkeresi gönderilmek suretiyle borçluya ait hak ve alacaklar üzerine haciz konulması halinde, 3. kişi tarafından yapılması gereken, borçluya ait hak ve alacak var ise haciz gereği işlem yapmak, yok ise haczedilecek hak ve alacak bulunmadığını icra dairesine bildirmektir. 3. kişinin, doğrudan İİK.'nun 78. maddesine göre istenen haciz nedeniyle, anılan işlemlerin dışında herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, haciz yazısına cevap verilmemesi halinde 3. kişi zimmetinde sayılan bir alacak yoktur.

Somut olayda, icra müdürlüğünce önce hisse haczinin İİK 94.maddesi uyarınca şirketlerin pay defterlerine işlenmesi için 3. kişi anonim şirketlere 28/10/2016 tarihli haciz müzekkeresi gönderildiği, 31/10/2016 tarihinde ise borçluların şikayetçi şirketlerdeki hisselerinin haczi için şirket merkezine gidilmek suretiyle alacaklı vekilinin talebi üzerine icra memuru tarafından, hisselerin haczedilerek pay defterine işlenmesi için şikayetçi şirketler vekiline beş gün süre verildiği, şirket defterlerinin ibraz edilmemesi halinde İİK 357. maddesi gereğince işlem yapılacağı hususunun ihtar edildiği görülmektedir.

İcra müdürlüğünce borçluların, şikayetçi 3. kişi anonim şirketlerde bulunan hisselerinin haczinin İİK 94.maddesi uyarınca şirketlerin pay defterlerine işlenmesi ile neticeden icra müdürlüğüne bilgi verilmesi yönündeki 3. kişiye gönderilen 28/10/2016 tarihli yazı, İİK'nun 78. maddesi kapsamında haciz müzekkeresi olup, şikayetçi şirketlerin haciz müzekkeresinin iptalini istemesinde hukuki yararı bulunmadığından 28/10/2016 tarihli haciz müzekkeresinin iptaline ilişkin talebin Bölge Adliye Mahkemesince reddi yerinde ise de; şikayet dilekçesinde icra müdürlüğünün 31/10/2016 tarihli haciz tutanağının iptalinin de talep edildiği görülmektedir.

Anonim şirketlerde paylar için pay senedi veya pay ilmuhaberi çıkartılmamışsa, borçlunun şirketteki (çıplak) payı, icra dairesi tarafından şirkete tebliğ olunarak haczedilir (İİK. m. 94/1 C.3). Buna göre, çıplak pay hissesinin haczine karar veren icra müdürü, bu hacizle ilgili muhafaza tedbiri almak için mahalline (anonim şirket merkezine) gitmek zorunda değildir. İcra müdürü, İİK. m. 94/l C.3 hükmüne göre, anonim şirkete bir ihbarname (bildiri) göndermekle de yetinebilir.

Bu ihbarnamede (bildiride), borçlunun anonim şirketteki çıplak payının haczedildiği, bu haczin pay defterine işlenmesi, ilerde hisse senedi (veya ilmuhaber) çıkarılması halinde borçlunun (çıplak) payına düşen hisse senetlerinin (veya ilmuhaberlerin) borçluya verilmeyip, icra dairesine (dosyasına) teslim edilmesi, borçluya çıplak payı ile ilgili bütün tebligatın bundan böyle icra dairesine yapılması ve borçlunun muvafakatinin alınması gereken bütün müşterek tasarruflar ve kararlar için borçlu ortak yerine icra dairesinin muvafakatinin alınması gerektiği (anonim şirkete) ihbar edilir (bildirilir).

Böylece, borçlunun haczedilen çıplak payı üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olduğu (İİK. m. 86. m. 94/1 C.6) anonim şirkete bildirilmiş ve buna aykırı davranışlara karşı gerekli muhafaza tedbirleri (İİK. m. 90) alınmış olur.

Yukarıda da belirtildiği üzere çıplak pay hissesinin haczine karar veren icra müdürü, bu hacizle ilgili muhafaza tedbiri almak için mahalline (anonim şirket merkezine) gitmek zorunda değil ise de, icra dosyasının incelenmesinde;alacaklı vekili ile birlikte şikayetçi anonim şirketlere gidilmek suretiyle 31/10/2016 tarihli haciz tutanağının icra memuru tarafından tutulduğu anlaşılmaktadır.

İşbu tutanağın incelenmesinde; alacaklı vekilinin talebi doğrultusunda borçluların şikayetçi 3. kişi anonim şirketler nezdinde bulunan hisselerin haczedildiğinin muhatap şirketler vekiline tefhim edildiği,hisse hacizlerinin şirketlerin pay defterlerine işlenerek icra dosyasına ibrazı için 5 gün süre verildiği,şirket defterlerinin ibraz edilmemesi halinde İİK 357. maddesi gereğince işlem yapılacağı hususunun ihtar edildiği görülmekle 31/10/2016 tarihli haciz tutanağı ile haczin uygulanması ve sonuçları şikayetçi anonim şirketleri etkileyeceğinden şikayetçilerin 31/10/2016 tarihli haciz tutanağı yönünden icra mahkemesine başvurusunda hukuki

yararı vardır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince 31/10/2016 tarihli haciz tutanağı ile ilgili şikayetin değerlendirilmediği görülmekle bu husustaki şikayetin incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir