Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10318 K.2023/3095

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı 3. kişi ve alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı-üçüncü kişi, İcra Müdürlüğünce İİK'nın 97. maddesine göre işlem yapılmasının yasaya aykırı olduğundan bahisle müdürlük işleminin iptali ile haczin İİK’nın 99. maddesine göre yapılmış sayılmasına, aksi takdirde istihkak iddiasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı alacaklı, icra dosyasına konu borcun ödendiğini ve hacizlerin kaldırıldığını bu nedenle davanın konusuz kaldığını belirterek dosyanın kapatılmasına karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine hükmedilerek; takip dosyasından konulan hacizlerin kaldırıldığı bu nedenle istihkak davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı üçüncü kişi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan şikayet ve istihkak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Dava, üçüncü kişinin memur muamelesini şikayeti ile terditli olarak açtığı İİK’nın 96-97. maddesine dayalı istihkak davasına ilişkindir.

İstihkak davalarının dinlenebilmesi için ön koşul, malın üçüncü kişi elinde haczedilmesi üzerine üçüncü kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır. Geçerli istihkak iddiasının varlığı hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir.

Somut olayda, davacı üçüncü kişi dava dilekçesinde; haciz yapılan soğuk hava deposunun dava dışı ...’dan... 23.06.2020 tarihinde kiralandığını, haczedilen ...seri nolu makinenin dava dışı......Ltd. Şti.’ye ait olduğunu, haczedilen kayısıların ise dava dışı...’a ait olduğunu iddia ettiği, davacı üçüncü kişinin kendi adına istihkak iddiasında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, davacı üçüncü kişinin yaptığı istihkak iddiası geçerli değildir.

Geçerli bir istihkak iddiasının bulunup bulunmadığı re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin bir husus olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince istinaf yoluna başvuran aleyhine hüküm kurulamayacağından bahisle bu hususun istinaf başvuru kabul sebebi yapılmamasına yönelik gerekçesi yerinde değildir.

Hal böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince, davacının şikayet talebinde bulunmasında ve istihkak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığından şikayetin ve istihkak davasının 6100 sayılı HMK’nın 114/ h ve 115/2 maddeleri uyarınca, usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.