Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10882 K.2023/3375

Taraflar arasındaki meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacıların haczedilmezlik şikayetinin kısmen kabul kısmen reddi ile; Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2017/11072 Esas sayılı dosyasında haczedilen ...., ili ....., ilçesi ..... Mahallesi 6301 ada 6 parsel de kayıtlı taşınmazın satışının 580.000,00 TL'den az olmamak üzere yapılmasına, davacı borçlunun haline münasip bir ev alması için gerekli olan 580.000,00 TL'nin davacılara verilmesine, artan kısmın ilgililere ödenmesine, karar verilmiştir.

Kararın davalı-alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; Şikayetçi ... yönünden şikayetin kısmen kabulüne, Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2017/11072 Esas sayılı dosyasında haczedilen ...., ili, ....., ilçesi, ..... mahallesi, 6301 ada, 6 parselde kayıtlı 1 nolu bağımsız bölümün 580.000,00 TL'den az olmamak üzere satılarak haline münasip ev alması için gerekli 580.000,00 TL'nin borçluya, kalanının ise alacaklıya ödenmesine, haczin kaldırılması talebinin reddine, şikayetçi ... yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı vekilinin diğer istinaf başvuru taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-alacaklı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi borçlu ve 3. kişi vekili dava dilekçesinde; müvekkili Hayati adına kayıtlı Eskişehir ili, ..... ilçesi,......, mahallesi, 6301 ada, 6 parsel sayılı 1 bağımsız bölüm sayılı taşınmaza haciz konulduğunu, müvekkillerinin bu hacizden 23.10.2020 tarihinde haberdar olduklarını, müvekkili ...’ın takibin tarafı olmadığını, ancak şikayetçilerin karı-koca olup şikayete konu taşınmazda ikamet ettiklerinden Anayasa Mahkemesi kararları nazara alınarak şikayette bulunduklarını, dava konusu taşınmazın müvekkillerinin haline münasip evi olduğunu, müşterek çocukları ile birlikte bu taşınmazda ikamet ettiklerini belirterek, meskeniyet nedeniyle haczedilmezlik şikayetinin kabulü ile haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-alacaklı vekili cevap dilekçesinde ;davanın süresinde açılmadığını, davacıların kötü niyetli olarak satışı engellemek amacıyla davanın açılmasına sebebiyet verdiğini bahisle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekili her ne kadar davanın süresi içerisinde açılmadığını iddia etmiş ise de davacı borçluya 103 davetiyesinin henüz tebliğ edilmediği ve aksini ispata ilişkin bir delil sunulmadığından davanın süresinde açıldığına kanaat getirildiğini, sosyo-ekonomik durum araştırması, 11.04.2022 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı itibari ile taşınmazın değerinin 1.400.000,00 TL olduğu, şikayetçi borçlunun haline münasip alabileceği evin değerinin de 580.000,00 TL olduğu,

şikayete konu taşınmaz üzerindeki ipoteğin konut kredisinden kaynaklı sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturan zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması nedeni ile meskeniyet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayetine engel teşkil etmeyeceği, şikayete konu taşınmazın boş olması ve üzerinde satılık ilanı bulunmasının da meskeniyet şikayetinde bulunmaya engel teşkil etmediği gerekçesiyle davacıların haczedilmezlik şikayetinin kısmen kabul kısmen reddi ile.

Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2017/11072 Esas sayılı dosyasında haczedilen ......, ili ......, ilçesi ......., Mahallesi 6301 ada 6 parsel de kayıtlı taşınmazın satışının 580.000,00 TL'den az olmamak üzere yapılmasına, davacı borçlunun haline münasip bir ev alması için gerekli olan 580.000,00 TL'nin davacılara verilmesine, artan kısmın ilgililere ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda haline münasip ev değerinin rayiç bedellerin çok üstünde takdir edildiğini, borçlunun dava konusu olan konutla aynı durumda lüks sayılacak bir konutta oturmasını gerektirir hiçbir zorunluluk bulunmadığını, kaldı ki borçlunun kirada da oturabileceğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, aksi kanaat halinde ise haline münasip ev bedelinin yeniden hesaplanarak müvekkili lehine yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi ... yönünden yapılan incelemede; şikayetçi 3. kişinin eşi hakkında icra takibi yapıldığı, meskeniyet iddiasında bulunma hakkının ancak takip borçlusuna ait olduğu, takipte taraf sıfatı bulunmayan şikayetçi 3. kişinin haczedilmezlik iddiasında bulunamayacağı, şikayetçinin aktif husumet ehliyeti bulunmadığının anlaşıldığı, şikayetçi borçlu ... yönünden yapılan incelemede; somut olayda; mahkemece ekonomik ve sosyal durum araştırması ile mahallinde keşif yapılarak hükme esas alınan 11.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda;

hacze konu taşınmazın değerinin 1.400.000,00 TL olduğu, şikayetçi ve ailesinin ikamet edebileceği hallerine münasip bir evin 580.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

şikayetçi ... yönünden şikayetin kısmen kabulüne, Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2017/11072 Esas sayılı dosyasında haczedilen ....., ili, ....., ilçesi, ......, mahallesi, 6301 ada, 6 parselde kayıtlı 1 nolu bağımsız bölümün 580.000,00 TL'den az olmamak üzere satılarak haline münasip ev alması için gerekli 580.000,00 TL'nin borçluya, kalanının ise alacaklıya ödenmesine, haczin kaldırılması talebinin reddine, şikayetçi ... yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı vekilinin diğer istinaf başvuru taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf dilekçesini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK'nın 82. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller. Ancak, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunulabilir.

Şikayete konu taşınmazın tapu kaydında şikayete konu olan 26.08.2019-16.12.2019-13.07.2020 tarihli hacizden önce tesis edilmiş 13.06.2016 tarih 43077 yevmiye numaralı ipoteğin bulunduğu, ipoteğin lehine ipotek verilen banka ile yapılmış ve yapılacak sözleşme ve taahhütler gereği her türlü kredi için doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatı olarak tesis edildiği ve bankanın 05.11.2020 tarihli cevabında yazı tarihi itibariyle halen ipoteklerinin devam ettiğinin, 03.11.2020 tarihi itibariyle banka riskinin 72.451,73 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, şikayetçi-borçlu ... yönünden şikayetin esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,