Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10999 K.2022/10253

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 20/06/2022 tarih, 2022/3935 Esas - 2022/7472 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki davalı-alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Davacı 3. kişi; 02.07.2012 günlü hacze konu menkulün üçüncü kişi tarafından üretiminin yapıldığını, deneme ve geliştirme amacı ile haciz adresinde faaliyet gösteren Meliha Kesik’e ödünç verildiğini, seri üretime geçilmediği için seri numarasının olmadığını, yapımında kullanılan malzemelerin faturalarının ve demirbaş kaydının bulunduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı alacaklı vekili; dava konusu haczin borçlu şirket yetkilisinin huzurunda yapıldığını, haciz mahallinde borçluya ait evrakların ele geçirilğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı borçlu, usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine karşın duruşmalara katılmamış cevap da vermemiştir.

Mahkemece yapılan ilk yargılama sonucunda, davanın reddine ilişkin verilen karar, davacı üçüncü kişi vekili ve tazminat talebinin reddi yönünden de davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 8.Hukuk Dairesinin 01.07.2013 tarih ve 2013/6024 Esas 2013/10287 Karar sayılı ilamı ile dava konusu mahcuzlarla ilgili olarak, ... isimli şahsın açtığı istihkak davasının kesinleşmesinin beklenmesi,

mahcuzun ...’e ait olmadığı kesin hükümle belirlenirse bu kez işin esasına girilerek sunulan delillerin ispat yükü açısından değerlendirilmesi gerektiği, davacı üçüncü kişi ve davalı borçlu şirketlere ait ticaret sicil kayıtlarına göre davacı 3.kişi ile borçlu arasında organik bağ bulunup bulunmadığına bakılması, bilirkişi incelemesi ile aralarında süregelen bir ticari ilişki olup olmadığının irdelenmesi,

iki şirket arasında hiçbir bağ ya da süregelen bir ticari ilişki yoksa, yeni üretilmiş, üstelik değeri pek de düşük olmayan bir makinenin borçlu şirket ortağına ödünç olarak verilmesinin nedenleri üzerinde durulmalı, muvazaanın bulunmadığı sonucuna varılırsa, bu kez üçüncü kişinin sunduğu ve makinenin yapımında kullanıldığı iddia edilen ara malzemelere ilişkin faturaların gerçekliği, bunların mahcuza uygunluğunun keşif ve bilirkişi incelemeleri ile tespit edilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, haczin borçlu şirketin gösterilen işyeri adresinde, borçlu şirket ortak ve yetkilisi huzurunda yapılmış olması, adreste

borçlu şirkete ait evraklar bulunması karşısında mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı lehine olduğu, bu durumda hacze konu malın borçlu elinde olmasının davacı 3.kişi tarafından makul ve mantıklı gerekçelerle açıklanması gerektiği, davacı taraf ise hacze konu malı ödünç olarak borçlu şirket ortağı Meliha Kesik'e verdiğini beyan ettiği, ödünç olarak verilen değeri yüksek bir malın kullanım bedelinin kararlaştırılmamış olmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği,

malın alacaklıdan mal kaçırmak amacı ile muvazaalı olarak borçluya verildiği gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiş, karar davacı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 11.05.2017 tarih, 2015/7919 Esas, 2017/6919 karar sayılı ilamı ile Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma ilamı gereğince yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan sadece dava konusu mahcuzlarla ilgili olarak, ... isimli şahsın açtığı istihkak davasının ...

2.İcra Hukuk Mahkemesi’nin 15.01.2013 tarih ve 2012/469 Esas 2013/31 Karar sayılı kararı ile reddine karar verildiği, Dairemizin 18.06.2013 tarih ve 2013/6025-9393 E-K sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme yoluna gidilmediğinden kararın kesinleştiği belirlenmiş, işin esasına geçilmiş, yine bozma kararında belirtildiği şekilde organik bir bağın bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ne var ki; uyulan bozma ilamında mahkemeye izlenecek yol detaylı olarak açıklanmasına karşın, Mahkemece makinenin borçlu şirket ortağına ödünç olarak verilmesinin nedenleri üzerinde durulmadığı gibi keşif ve bilirkişi incelemesi ile birlikte alıcı ve satıcı firmaların ticari kayıtlarına, ödeme vb. hususlara bakılmak sureti ile borçlu ile davacı 3.kişi arasında süregelen bir ticari ilişki olup olmadığı, üçüncü kişinin sunduğu ve makinenin yapımında kullanıldığı iddia edilen ara malzemelere ilişkin faturaların gerçekliği, bunların mahcuza uygunluğu irdelenmediğinden karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına göre, yeterli ve yerinde görülen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre 15.06.2012 tarihinde haczedilen makinenin davacı 3. kişiye ait olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı alacaklı tarafından temyiz edilmiş Dairemizin 20.6.2022 tarih, 2022/3935 Esas, 2022/7472 karar sayılı ilamı ile kararın onamasına karar verilmiş, davalı alacaklı karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nun 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma ilamı gereğince yeterli araştırma ve inceleme yapılmamış, borçlu ve 3.kişi arasındaki ticari ilişki olup olmadığı,üçüncü kişinin sunduğu ve makinenin yapımında kullanıldığı iddia edilen ara malzemelere ilişkin faturaların gerçekliğinin belirlenmesi için ticari defterler üzerinde inceleme yapılmaksızın Makine Mühendisi bilirkişi raporu ile yetinildiği görülmüştür.

Bu bilgilere göre, anılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime uygun bir rapor olduğundan bahsedilemez. Bu nedenle.

Mahkemece, davacı 3.kişi ve borçlunun ticari defter ve kayıtları getirtilmek suretiyle üçüncü kişinin sunduğu ve makinenin yapımında kullanıldığı iddia edilen ara malzemelere ilişkin faturaların davacının ticari defterlerine işlenip işlenmediği, işlenmişse bu defterlerin usulune uygun tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması, borçlu ile 3.kişi arasında süregelen bir ticari ilişki olup olmadığının irdelenmesi, sevk ve teslime dair sunulan irsaliyelerin defterlerde yer alıp almadığı,

davacı 3.kişinin makinenin üretimine dair sunduğu belgelerin ticari defterlere işlenip işlenmediğinin ve hacze konu mahcuzun tarafların demirbaş kayıtlarında yer alıp almadığının saptanması için mali müşavir bilirkişi raporu alınması, bundan sonra dosyadaki diğer bilgi ve belgeler de dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının belirtilen nedenlerle bozulması gerekirken Dairemizce maddi hataya müsteniden onandığı anlaşılmakla alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.