Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/11716 K.2023/3801

Taraflar arasındaki meskeniyet şikayeti uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetçi ... yönünden; şikayetin kısmen kabul kısmen reddi ile borçlunun haline münasip evinin 200.000,00 TL'den az olmamak üzere satılarak haline münasip kısmı olan 200.000 TL'nin ihtiyacı karşılayabilmesi amacıyla borçluya, kalanının ise alacaklıya verilmesine, şikayetçi ... yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçiler ve alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçilerin istinaf başvurusunun reddine, alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle şikayetçi ... yönünden şikayetin borcun bu mesken bedelinden doğması nedeniyle reddine, şikayetçi ... yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçiler tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Borçlular şikayet dilekçelerinde; haczedilen taşınmazın haline münasip evleri olduğunu ileri sürerek, tapunun 1871 ada 16 parselinde kayıtlı taşınmazdaki haczin kaldırılmasını talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi ... tarafından kendisine olan borcun ödenmemesi nedeniyle Aksaray İcra Müdürlüğünün 2018/27516 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, şikayetçi ... adına kayıtlı olan Ereğlikapı Mah. 1871 Ada 16 Parsel no’lu taşınmaz üzerine 03.02.2017 tarih 2915 yevmiye numarası ile haciz konulduğunu, daha sonra taşınmaz üzerinde haciz olmasına rağmen taşınmazın haciz şerhi ile birlikte ... tarafından Fikri Yılmaz’a 14.05.2018 tarihinde 10.000,00 TL bedel ile devir yapıldığını,

Fikri Yılmaz’ın ise bu devirden kısa bir süre sonra taşınmazı davacı ...’ın eşi davacı ...'a 12.10.2018 tarihinde yine 10.000,00 TL karşılığında rayiç bedelinin çok altında devrettiğini bunun üzerine Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019 /213 Esas sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açtıklarını ve davanın kabulü ile icra dosyasındaki asıl alacak ve ferileri kadar miktar ile taraflarına cebri icra yetkisi verildiğini, davacı tarafın meskeniyet iddiasının yersiz olduğunu, söz konusu taşınmaz üzerindeki binanın davacılar açısından haline münasip ev olarak değerlendirilemeyecek nitelikte olduğunu,

davacının başka evi bulunmadığı iddiasının da asılsız olduğunu, davacıların mesnetsiz iddialarının salt satış işlemlerini geciktirmek için öne sürüldüğünü ileri sürerek şikayetin reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi ... yönünden yapılan değerlendirme sonucunda şikâyetin kısmen kabulü ile, Aksaray İcra Müdürlüğünün 2018/27516 Esas sayılı icra takip dosyasında haczedilen borçlunun (şikayet eden ...'ın) haline münasip evinin Aksaray İli Merkez İlçesi Ereğlikapı Mahallesi, 1871 Ada, 16 Parsel numaralı arsa niteliğindeki taşınmaz ve üzerindeki yapının 200.000,00TL'den az olmamak üzere satılarak haline münasip kısmı olan 200.000,00 TL'nin ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya,

kalanının ise alacaklıya ödenmesine borçlunun fazlaya ilişkin talebinin reddine,şikayetçi ... yönünden ise icra takibinde borçlu olarak taraf sıfatı bulunduğunu ancak şikayet konusu taşınmazda tapu kayıtlarının incelenmesinde hissesinin bulunmadığını, meskeniyet şikayetinin yalnızca takip borçlusuna tanınmış bir hak olması, şikayette bulunan 3. kişinin haczin kaldırılmasını istemesinin mümkün olmaması nedeniyle şikayetçi ... tarafından meskeniyet şikayetinde bulunamayacağı gerekçesiyle şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçiler ile alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçiler istinaf dilekçesinde; rapora itirazlarının dikkate alınmadan karar verildiğini, söz konusu taşınmazın şehir merkezine uzak konumda, gece kondu önleme bölgesi olarak kurulmuş olan bir bölgede bulunduğunu, bilirkişinin böylesine eski, kötü bir bölgede bulunan ve hatta gece kondu bölgesinde bulunan bu evin 255.000,00 TL bedelde olacağını ancak haline münasip 3+1 evin 200,000,00 TL bedelle alınabileceğini belirtmekle çelişkiye düştüğünü, kaldı ki haline münasip işbu evinin satılması durumunda yeni ev almak için harç ve masraflarda bulunacağını, eşyalarını taşımak için ciddi miktarda masrafa gireceğinin bilirkişi raporunda değinilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Şikayet edilen alacaklı istinaf dilekçesinde; dosya kapsamında yapılan tespitte şikayetçinin haline münasip ev değerinin 200.000,00 TL olduğu tespitine bir itirazının bulunmadığını, şikayet konusu meskenin bulunduğu taşınmaz ve arsa değerinin şikayet tarihi itibari ile 350.000,00 TL den fazla olduğunu, bilirkişi raporunda arsa, ... ve garaj değerinin düşük hesaplandığını, bu nedenle dosyanın yeniden bilirkişiye gönderilerek gerçek bedeli 350.000,00 TL den fazla olan ... ve arsa değerlerinin itirazlarımız doğrultusunda hesaplanması gerektiğini, İlk derece mahkemesince kurulan kısmen kabul kısmen red kararını kabul etmediklerini davacı borçluların davalarının reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, şikayet konusu haciz uygulanan taşınmazın, şikayetçi ... adına değil, ... adına kayıtlı olduğunu, meskeniyet iddiasında bulunmak hakkının ancak taşınmaz maliki olan takip borçlusuna ait olduğunu, şikayetçi ...'ın şikayet konusu taşınmaz yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığının açık olduğunu, kaldı ki İİK'nın 82/1. maddenin 12. bendi uyarınca meskeniyet nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde bulunulabilmesi için haczin dayanağını teşkil eden borcun haczedilmezlik iddiasına konu edilen evin bedelinden doğmamış olması gerekeceğini,

borcun bu eşya yani evin bedelinden doğması halinde bu madde hükmünün uygulanmayacağını, somut olayda şikayetçi ... yönünden takibe konu borcun söz konusu meskene ilişkin tasarrufun iptali davası sonucu verilen ilama dayandığı açık olduğundan şikayetçi ...'ın meskeniyet şikayetinde bulunulamayacağı gözetilmeden, şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinin yerinde olmadığından bahisle alacaklının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmak suretiyle şikayetçi ... yönünden borcun bu mesken bedelinden doğması nedeniyle reddine,

şikayetçi ... yönünden ise şikayetin aktif husumet yokluğundan reddine, şikayetçiler istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçiler temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçiler temyiz dilekçesinde; şikayetçilerden ...'ın da borçlunun birlikte yaşadığı aile bireylerinden olduğundan meskeniyet şikayetinde bulunmasında aktif husumeti olduğunu, diğer borçlu yönünden de haczin kaynağının takip konusu bono olduğundan meskeniyet şikayetine konu taşınmaz olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, haczedilen taşınmazın haline münasip meskeni olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; İİK'nın 82/1-12. maddesine dayalı meskeniyet şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 82/1-12.

3. Değerlendirme 1 .Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçilerin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,