Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/11966 K.2023/4183

Taraflar arasındaki memur muamelesini şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün 2020/198 esas sayılı takip dosyasındaki 13.05.2022 tarihli işlemin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı-borçlu ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi-alacaklı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi-alacaklı vekili dava dilekçesinde.

Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2020/198 Esas sayılı icra dosyası kapsamında 13.05.2022 tarihli karar tutanağı ile yatırılan bedelin en yüksek verene iadesine karar verildiğini, ihale bedelinin ihale kesinleşinceye kadar ödenmeyeceğini, İİK'nın 114. ve 115. maddelerine göre teminat bedeli iade edilmeyip, satış masraflarından düşülmek üzere hak sahibi alacaklı müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ihale alıcısının daha önce gösterdiği teminatın zararları karşılamaya yönelik olduğunu,

teminatın amacının ihaledeki taşınmazın alınmaması sebebi ile gerçekleşecek zararları önlemeye yönelik iken henüz taşınmaz satılmadan alacaklının zararı olup olmayacağı anlaşılmadan teminatın iade edilmesinin açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ihale alıcılarının kötü niyetli olup bedelin iade edilmemesi gerektiğini belirterek İcra Müdürlüğü'nün 13.05.2022 tarihli kararının kaldırılarak ihale bedelinin iade edilmemesine, alacaklı müvekkiline ödenmesine, aksi halde diğer gerçekleştirilecek ihalelerde kullanılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, taşınmazın 28.02.2022 tarihinde satışa çıkarıldığı, en yüksek teklif veren Mehmet Ali Eroğlu'na ihale edildiği, birinci en yüksek teklif verenin kalan ihale bedelini yatırmadığı, ikinci en yüksek teklif verene taşınmazı alması için İİK 133. maddesi gereğince 3 günlük süre verildiği, bu süre içinde satış bedelini yatırmadığı,

ihale alıcısının ihale bedelini süresinde yatırmaması üzerine İcra Müdürlüğünce İİK'nın 133. maddesi gereğince ihale kararının kaldırılmasına ve ihale alıcısından önce en yüksek pey süren alacaklıya teklif ettikleri bedel üzerinden taşınmazın ihale edilmesine ilişkin muhtıra çıkartılmasına karar verildiği, 25.04.2022 tarihinde taşınmazın en yüksek teklif veren ...'ya ihale edildiği, Dursun Yıldız'ın ikinci en yüksek teklif verdiği, birinci en yüksek teklif veren ihale bedelini yatırmadığından satış kararının kaldırıldığı,

İİK'nın 133/2. maddesinde ihalenin feshine neden olan tüm alıcıların ihalenin yapılamaması nedeniyle meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunun düzenlendiği, anılan yasa maddesinde tüm alıcıların sorumlu tutulduğu, dolayısıyla teminatın iade edilmemesi gerektiği gerekçesiyle şikayetin kabulü ile Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün 2020/198 esas sayılı takip dosyasındaki 13.05.2022 tarihli işlemin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-borçlu ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı-borçlu ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın ilk ihalesi 28.02.2022 tarihinde yapılmış olup, ihaleye en yüksek pey süren 1. ve 2. alacaklılar tarafından ihale bedelleri yatırılmadığından İİK'nın133. maddesi gereğince tamamlayıcı ihaleye çıkıldığı, İcra Müdürlüğü tarafından İİK 133. maddesine göre yapılan 2. ihalede de en yüksek pey süren alıcının ihale bedelini yatırmadığı,

İİK'nın 133. maddesine göre yapılan ihalede satışın gerçekleşmemesi halinde sorumluluğun sona ereceği düzenlenmiş olup, İİK'nın 133. maddesine göre hüküm tesis edilmişse de İİK 133. maddenin 30.11.2021 tarih ve 31675 Resmi Gazete'de yayımlanan 7343 sayılı "İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" gereğince yürürlükten kaldırıldığını, ortada yapılmış bir ihalenin olmadığı için iki ihale arasında oluşan bir farkın ve zararın da oluşmayacağını, davacı tarafın davayı açmakta herhangi bir hukuki yararının dava tarihi itibariyle olmadığını,

mahkemece bu durumun göz ardı edildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin 2020/198 Esas sayılı takip dosyasında 28.02.2022 tarihinde dava konusu taşınmazın ihalesinin yapıldığı, ihale alıcısının ihale bedelini yatırmaması nedeniyle 2. en yüksek teklif verene taşınmazı alması için İİK'nın 133. maddesi uyarınca muhtıra tebliğ edildiği, ihale alıcısının satış bedelini verilen süre içerisinde yatırmadığı, bu kez İcra Müdürlüğünce İİK'nın 133. maddesi uyarınca tamamlayıcı ihale yapıldığı,

25.04.2022 tarihli tamamlama ihalesinde ihale alıcısı ...'nın ihale bedelini yatırmaması nedeniyle 2. en yüksek teklif veren ihale alıcısı Dursun Yıldız tarafından ihale bedelinin dosyaya yatırıldığı, ancak icra dairesince İİK'nın 133. maddesi gereğince satışta 1. alıcının bedeli yatırmaması halinde 2. en yüksek teklif verene satış yapılmaz satış kararının icra dairesince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği düzenlenmiş olup, Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin 2020/198 Esas sayılı takip dosyasında satış kararının kaldırıldığı,

tamamlama ihalesinde ikinci en yüksek pey süren tarafından ihale bedeli dosyaya yatırılmış ise de kaldırılan ihale nedeniyle yatırılan bedelin takip alacaklısına ödenemeyeceği, tamamlama ihalesinde ikinci en yüksek pey sürenin dosyaya yatırdığı ihale bedelinin ihale alıcısına iadesinde ihalenin kaldırılması nedeniyle bir hukuka aykırılık bulunmadığı, icra dairesi işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi-alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi-alacaklı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu hatalı yorumlanmış olup, dava konusunun ihale bedelinin iadesi olmadığını, ihale teminat bedellerinin iadesine ilişkin olduğunu, maddi hata olarak ihale bedeli denilmiş ise de teminatın iade edilmemesi gerektiği hususunun açıkça belirtildiğini, İİK'nın 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 17. maddesi ile değişik 115. maddesi ve 114. maddesi gereğince bahse konu teminatın ihale kesinleşmediğinden ihale kesilinceye kadar iade edilmemesi gerektiği, yatırılan teminatın oluşan zararları karşılamaya yönelik olduğunu,

ihale alıcıları kötü niyetli olup, bu hususlar göz ardı edilerek ihale teminat bedelinin iadesine karar verilmesinin hatalı olduğundan bahisle kararın bozularak İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, memur muamelesini şikayet olup, ihale bedelinin ihale alıcına iadesine ilişkin İcra Müdürlüğünün 13.05.2022 tarihli kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK'nın 133. maddesi (mülga)

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi-alacaklı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,