Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12380 K.2023/108

Taraflar arasındaki ihalenin feshine ilişkin şikayet nedeni yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine ve şikayetçiler aleyhine ihale bedelinin %1'i oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın asıl dava şikayetçiler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava şikayetçiler vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçiler, asıl ve birleşen davada, ihalenin deprem felaketinden sadece iki iş günü sonra korku ve panik hali, parklarda, çadırlarda kalma, imkanı olanların şehri terketmeleri gibi depremin halk üzerindeki etkileri halen devam etmekte iken yapıldığından usulüne uygun olmadığını, 30.10.2020 tarihinde, ...

Adliyesi'nin de bulunduğu Bayraklı/Bornova ilçelerinde yaşanan ve 115 can kaybına, 1000'den fazla kişinin yaralanmasına, onlarca binanın yıkılmasına, yüzlerce binanın ağır hasar nedeniyle yıkılmak üzere boşaltılmasına neden olan deprem meydana geldiğini, depremde ... Adliyesinin de zarar görmesi nedeniyle insanların adliyeye giremediğini, ... ... Komisyonunun almış olduğu karar neticesinde ...

Adliyesinde taraflara 15 gün boyunca tebligat çıkarılmadığını, duruşmaların mazeret dilekçesi aranmadan ertelendiğini, bu ortamda ihale yapılması nedeniyle ihaleye katılımın olumsuz etkilendiğini, normal şartlarda ihaleye katılacak iken depremin etkisiyle şehirden ayrılmaları nedeniyle ihaleye katılamadıklarını, bu depremin mücbir sebep sayılması gerektiğini, ihaleye iki kişinin katıldığını, sürülen peyler arasındaki farkın yalnızca 500,00 TL olmasının bu kişilerin birlikte hareket ettiğini gösterdiğini, taşınmazın değerinin çok altında satıldığını, satış ilanının ilgililere usulüne uygun tebliğ edilmediğini,

ihalenin usulüne uygun ilan edilmediğini belirterek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ihale alıcısı cevap dilekçesinde; ihalenin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ihale ilanda belirtilen takvime ve yasal prosedüre uyulduğu, ilanda ihale yeri olarak ...

Bölge Adliye Mahkemesi Binası D Blok 3.Kat müzayede salonu belirtilmiş olup, belirtilen ihale belirtilen yerde ve zamanda yapıldığı, katılımın engellenmesi durumu olmadığı, davacılar vekilleri ihale katılımcılarının birlikte hareket ettikleri iddiasında bulunmuş iseler de, ihalenin usul ve dürüstlük kurallarına bağdaşmayacak şekilde yapıldığına ilişkin herhangi bir somut delilin dosyada mevcut olmadığı, depremle ilgili Cumhurbaşkanı tarafında İİK 317 ve 330. maddeleri kapsamında alınmış bir karar söz konusu olmadığı, ...

Bölge Adliye Mahkemesi binasında adli iş ve işlemler daha önce planlanan şekilde ve Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliği'nin 01.11.2020 tarihli Deprem Kapsamında Alınan Tedbirler konulu yazısına uygun şekilde devam ettiği, kaldı ki borçlu, alacaklı, tapu sicilindeki ilgililer, pey sürmek suretiyle ihaleye katılanlar veya katılma hakkı olanların hiçbiri tarafından deprem sebebiyle ihalenin ertelenmesi talepli bir dilekçe sunulmadığı,

ihalenin feshini gerektiren bir durum veya usulsüzlüğün söz konusu olmadığı gerekçesi ile asıl dava ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine, asıl dosya ve birleşen dosya davacılarının ihale bedelinin yüzde biri oranında para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava şikayetçileri vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl dava şikayetçileri vekili dava dilekçesindeki hususların tekrarı ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 29/04/2021-17.05.2021 tarihleri arasındaki tam kapanma döneminde dahi ihalelerin yapılmaması ve ertelenmesine ilişkin yasal bir düzenleme olmadığı, davacılar vekilince de depremden sonra satış dosyasına satışın ertelenmesi talepli bir dilekçe sunulmadığı, ihalenin e-satış portalında ilan edildiği, e-teklif dahi verilmediği, ihaleye pey sürmek suretiyle iki kişinin katıldığı, kamu düzeni yönünden de ihalenin feshini gerektirir bir usulsüzlük bulunmadığı, mahkemece asıl davanın reddi kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle asıl dava şikayetçiler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava şikayetçiler vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl dava şikayetçiler vekili dava ve istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

2. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçiler vekilinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçiler aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçiler aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçiler aleyhine ihale bedelinin %1'i oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %1'i olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının üç numaralı bendinde yer alan "hükmolunan 2.645,50 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "ihale bedelinin %5'i oranında" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,