Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12454 K.2023/341

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen takibin kesinleşmesinden sonraki devreye ilişkin itfa itirazı üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle 3. kişi SMC... A.Ş. yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine; borçlu Çiftkurtlar....Ltd Şti. yönünden şikayetin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu ...Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu Çiftkurtlar...Ltd Şti. ve 3.kişi SMC...A.Ş. itiraz dilekçesinde; takip başlatıldıktan sonra alacaklı ile borç tasfiye protokolü imzalandığını, protokol gereği ödemeler yapıldığını, protokolün tüm ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmesine rağmen alacaklı tarafından icra dosyasından haciz ve muhafaza talep edildiğini ileri sürerek, İİK'nın 71.maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; taraflar arasında takip devam ederken borç protokolü düzenlendiğini, protokolün şartları borçlu tarafça yerine getirilmediğinden protokolün hiç uygulanmadığını, protokolün son maddesine göre borçlu şirket yetkilisi Mehmet Çelik’in icra taahhüdünde bulunmasından sonra protokolün geçerli olacağı ve yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığını, bu şartın yerine getirilmediğini ve protokolün geçersiz olduğunu, borçlunun yapmış olduğu ödemeler ile ilgili olarak aralarında bir uyuşmazlık bulunmadığını, yapılan ödemelerin icra dosya hesabında belli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile alacaklının protokol altında yer alan imzaya bir itirazı olmadığı, 24.01.2019 tarihli belgenin İİK'nın 71. maddesi kapsamında imzası ikrar edilen belge olarak kabulü gerektiği, ödeme iddialarına karşı alacaklının bir itirazı olmadığı, alınan bilirkişi raporunun doya kapsamına uygun olduğu gerekçeleriyle davacı Çiftkurtlar... Ltd.

Şti. tarafından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2018/28420 esas sayılı takip dosyasında, dosya borcuna mahsuben yapılan 2.460.535,35-TL'lik ödeme yönünden itfa nedeniyle takibin iptaline, İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2018/28420 esas sayılı takip dosyasında davacı borçlunun bakiye borç miktarının 306,00-TL olduğunun tespitine, borçlunun fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, davacı SMC....

A.Ş. tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi 12.01.2021 tarih ve 2020/674 Esas, 2021/26 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi tarafından şikayetin duruşmalı olarak görüldüğü ve davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda 03.12.2019 tarihinde karar verildiği, davacı vekili süre tutum dilekçesi sunmadığı, 02.02.2020 tarihinde gerekçeli kararın tebliğinden önce, 27.01.2020 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesini sunduğu, yüze karşı verilen kararda kararın tebliği tarafa yeni bir itiraz süresi tanımayacığı ve kanunla düzenlenen sürelerin değiştirilmesi mümkün olmadığı, davacı tarafın istinaf yoluna başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle davalının istinaf talebinin HMK 352 (1) madde uyarınca süreden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 26.04.2021 tarih ve 2020/ 674 Esas, 2021/ 26 Karar sayılı Ek kararıyla;

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı alacaklı tarafından 27.01.2020 tarihinde ve süresinde istinaf edildiği, 12.01.2021 tarihli kararla istinaf yoluna davacı başvurmuş gibi ve İİK 363 madde esas alınarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın süresinde istinaf edilmediği gerekçesiyle istinaf talebinin süreden reddine karar verilmiş ise de ( bu kararın sadece hüküm kısmında davalının istinaf talebinden bahisle hüküm kurulmuş ise de içerikte tamamen davacı yan yönünden inceleme yapılmış olmakla) istinaf edenin davalı alacaklı olduğu,

yokluğunda verilen kararın 16.01.2020 tarihinde davalı vekiline tebliği üzerine süresinde 27.01.2020 tarihinde kararın istinaf edildiği, HMK 305 /A maddesi referans alınarak davalının 16.03.2021 tarihli dilekçesiyle henüz taraf vekillerine karar tebliğ edilmeden hatanın düzeltilmesi talepleri doğrultusunda davalı yanın istinaf taleplerinin hiç incelenmediği nazara alınmak suretiyle ve bu kapsamda 12.01.2021 tarihli kararın yok hükmünde olduğu belirtilmek suretiyle; davalının istinaf taleplerinin incelenmesi yönünden dosyanın yeniden ele alındığı belirtilerek;

dosya kapsamında mevcut protokolün son maddesinde borçlunun takip dosyasına ödeme taahhüdünde bulunacağı ve bu taahhütle birlikte protokolün yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, protokolün son maddesi hükmünün yerine getirilmediği, borçlu tarafından icra dosyasına taahhütte bulunulmadığı, taksit tarihlerine ve miktarlarına riayet edilmediği, yapılan ödemelerde protokole atıf yapılmadığı, protokolün kendi hükümlerine göre işlevsellik kazanmadığı,

ödemelerin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı ancak ödemelerin protokol hükümlerine göre yapıldığının kabul edilemeyeceği, dosya hesabının alacaklı tarafça da kabul edilen tüm ödemeler nazara alınarak yapılması gerektiği, dosya hesabının her zaman şikayet edilebileceği, bilirkişi hesabına göre dahi bakiye borç bulunduğu gerekçeleriyle davalı alacaklı vekilinin istinaf talebinin kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında şikayetin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Tavzih usulünün HMK'nın 306. maddesinde düzenlendiği, ayrıca HMK'nın 305/2. maddesine göre “ hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." şekilinde düzenlendiği, mahkemenin tavzih talebinin kabulü ile ''Davalı- alacaklı vekilinin istinaf talebinin HMK 353(1)-b-3 maddesi gereğince kabulü ile İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 03/12/2019 tarih 2019/484 Esas- 2019/1238 Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasına, Şikayetin Reddine," şeklindeki ek kararının HMK. nun 305/2. maddesine açıkça aykırı olduğu,

temyize konu karar, HMK. ya 22.07.2020 gün ve 7251 sayılı Kanunun 27. maddesi ile " Hükmün tamamlanması" başlığı ile değerlendirildiğinde. "MADDE 305/A (Ek:22/7/2020-7251/27 md.)(1) Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir.

Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir. " maddesi getirildiği, HMK 305/A maddesine göre davalının istinaf dilekçesi kararda değerlendirilmeksizin verilen karar ve bu madde gerekçe gösterilerek ek kararla yeni bir hüküm tesisinin doğru görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararı aleyhine alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu halde, Bölge Adliye Mahkemesince, alacaklının istinaf yoluna başvuru dilekçesinin incelenmediği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı sair hususlar incelenmeksizin bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mevcut protokolün son maddesinde borçlunun takip dosyasına ödeme taahhüdünde bulunacağı ve bu taahhütle birlikte protokolün yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, protokolün son maddesi hükmünün yerine getirilmediği, borçlu tarafından icra dosyasına taahhütte bulunulmadığı, taksit tarihlerine ve miktarlarına riayet edilmediği, yapılan ödemelerde protokole atıf yapılmadığı, protokolün kendi hükümlerine göre işlevsellik kazanmadığı,

ödemelerin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı ancak ödemelerin protokol hükümlerine göre yapıldığının kabul edilemeyeceği, dosya hesabının alacaklı tarafça da kabul edilen tüm ödemeler nazara alınarak yapılması gerektiği, dosya hesabının her zaman şikayet edilebileceği, bilirkişi hesabına göre dahi bakiye borç bulunduğu gerekçeleriyle davalı alacaklının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacı SMC....

A.Ş. yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine; davacı Çiftkurtlar...Ltd. Şti. yönünden şikayetin esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu Çiftkurtlar...Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, yerel mahkemenin vermiş olduğu karara karşı istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince süre aşımı nedeniyle reddedildiğini, alacaklının itirazı üzerine bu kez Bölge Adliye Mahkemesince ek karar adı altında hukuka aykırı olarak davalının istinaf talebinin kabul edildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin başvurunun süreden reddine dair ilk kararına karşı temyiz yoluna gidilmediğini bu nedenle kararın kesinleştiğini, Yargıtay Bölge Adliye Mahkemesi ek kararı bozarken kendilerinin temyiz istemine dayandığını,

bozmaya konu ek karar yok hükmünde ise süreden ret kararı geçerli olduğundan ve alacaklı tarafça bu karar temyiz edilmediğinden kesinleştiğinin kabulü gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise; borç tasfiye protokolünün geçerli olmadığını kabul etmenin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, yalnızca protokolde yer alan tek bir maddeye dayanılarak protokolün geçersizliğine karar verilemeyeceğini, taraflarınca protokole dayanılarak yapılan ödeme dekontları, alacaklı tarafın protokol gereğinin yerine getirdiğini gösterir talep ve işlemleri,

tasfiye protokolünden 1 gün sonra imzalanan mutabakat protokolü dikkate alındığında taraflar arasında borcun sabitlendiği, borç tasfiye protokolünün geçerli olduğunun açık ve net olduğunu aksinin açıkça hakkın kötüye kullanılması olacağını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin itfa itirazına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 71/1

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,