Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12712 K.2023/987

Taraflar arasındaki ihalenin feshine yönelik şikayet sebebiyle yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, şikayet eden aleyhine ihaleye konu taşınmaza ilişkin ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi borçlu vekili isteminde ; ihale hazırlıklarının gerektiği gibi yapılmadığını, ilgililere usulüne uygun tebligat yapılmadığını, ihaleye alacaklı ve ihale alıcısı banka dışında katılım sağlanamadığını, “zarar unsurunun” oluştuğunu, satış ilanında taşınmazın özellikleri ve niteliklerinin detaylıca açıklanmadığını, taşınmazın ne şekilde satılacağının taliplilere duyurulamadığını, taşınmazın muhammen bedelin oldukça altında ihale edilmiş olmasının dahi ihalenin başlı başına feshi sebebi olduğunu, ihale açık arttırma ve pey sürme tutanaklarında icra müdürünün imza ve mührü bulunmadığını, satış kararının incelenmesinde satış ilanının yayımlanması ile ilgili herhangi bir karar verilmediğini ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Karşı taraf alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi borçlunun iddialarına karşı çıkarak haksız ve dayanaktan yoksun şikayetin reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış ilanının yurt genelinde ve belli bir tirajın üzerindeki gazetede yayın zorunluluğu bulunmadığı, İİK'nın 128. maddesi gereği mükellefiyetler listesinin düzenlenmesine gerek bulunmadığı, satış tutanağının tetkikinden alacaklı banka dışında beş katılımcının daha olduğu ve ihale tutanağında şikayetçinin iddiasının aksine İcra Müdürünün kaşesi ve imzasının bulunduğu, tebligatların usulüne uygun olarak yapıldığı, satış ilanının usulüne uygun olduğu, yapılan ihalede bir usulsüzlük olmadığı,

İİK'nın 134. maddesinde belirtilen zarar unsurunun davacı borçlu taraf açısından gerçekleşmediği gerekçesiyle şikayetin reddine, esasa ilişkin sebeplerle ret kararı verildiğinden şikayetçi borçlunun ihale bedelinin %10'u tutarında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayet dilekçesindeki itiraz sebeplerinin tekrar edildiği görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış ilanının usulüne uygun bir şekilde tarafa tebliğinden itibaren yasal süre içerisinde satışa hazırlık işlemlerine yönelik şikayette bulunulmazsa, bu hususların sonradan ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceği, açık artırma tutanağında icra müdür yardımcısının mühür ve imzasının mevcut olduğu, satış kararında "satışa çıkarılacak mal ilanının, ilan panosu ile adliye divanhanesinde asılmak ve bir gazetede yayınlattırmak suretiyle yapılmasına" dair karar verildiği, ilanların satış kararına uygun olarak yapıldığı, ihaleye yeterli katılımın olduğu,

gayrimenkulün satış ilanı elektronik ortamda ihale tarihinden bir aydan daha öncesinde yapıldığı, satış bedelinin, gayrimenkulün muhammen değerinin %50'si ile satış ve paylaştırma giderinin üzerinde olduğu, kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıllık yasal süre içerisinde satışın gerçekleştirildiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayet dilekçesindeki ve istinaf başvuru dilekçesindeki itiraz sebeplerinin tekrar edildiği görülmüştür ve İİK'nın 34. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hükmedilen para cezasının anayasa aykırı olduğu, para cezasının iptali gerektiği ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshine yönelik şikayet istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1., 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, ...

2., İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

4. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

5. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

6. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

7. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme 1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Şikayetçi aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, şikayetçi borçlunun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının iki numaralı bendinde yer alan “Şikayet edenin Gönen İcra Müdürlüğünün 2021/205 İcra dosyasında yapılan ihaleye konu Rüstem Mah. 421 ada 26 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ihale bedelinin %10'u tutarında para cezasına çarptırılmasına,” ibaresinin çıkartılarak yerine “Şikayet edenin Gönen İcra Müdürlüğünün 2021/205 İcra dosyasında yapılan ihaleye konu Rüstem Mah. 421 ada 26 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ihale bedelinin %5'i tutarında para cezasına çarptırılmasına,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,