Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12962 K.2023/467

Taraflar arasındaki ihalenin feshi istemli şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda: ödeme emrinin ve banka ekstrelerinin Cumhuriyet Mah. Bülent Ecevit Cad. No: 44/a Çan/Çanakkale adresine tebliğ edildiğini, bu adrese çıkartılan 103 davetiyesinin de kızı Edanur DEMİREL tarafından alınmasına karşılık, kıymet takdiri, satış ilanı ve tüm sair evrakların, bu adres yerine doğrudan mernis adresine gönderildiğini, usulsüz tebligat nedeniyle kıymet takdiri raporuna itiraz edemediği gibi satıştan da haberdar olmadığını, taksi plakasının satıldığını tesadüfen 23.09.2021 tarihinde öğrendiğini ileri sürerek 10 T 6489 sayılı plakanın satıldığı 22.09.2021 tarihli ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

A. Alacaklı

Menkul satışında satış ilanının tebliği zorunlu olmamasına rağmen gerçekleştirilen ihalede satış ilanının borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ileri sürerek şikayetin reddine ve şikayetçi borçlu aleyhine %10 oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

B. İhale Alıcısı

Satış ilanı tebliğ işleminin usulüne uygun olduğunu, satış ilanı tebliği ile kıymet takdirinin de öğrenilmiş olduğunu ancak kıymet takdirine itiraz edilmediğini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Gerekçe ve Sonuç "... Mah. 462. Sk. İç Kapı No:2 Gönen/Balıkesir" adresine gönderilen kıymet takdir raporunun borçlunun adresten ayrıldığı şerhi ile iade edilmesi üzerine kıymet takdir raporu ve satış ilanının aynı adrese Tebligat Kanununun 21/2 maddesine göre usulüne uygun olarak tebliğ edildiği gerekçesi ile şikayetin reddi ile şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u tutarında para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri B.1.Borçlu Borçlu, şikayet dilekçesindeki ihalenin feshi nedenlerini istinaf nedeni olarak ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

C.1.Gerekçe ve Sonuç

İİK'nın 114. maddesi uyarınca, menkul ihalelerinde satış ilanının borçluya tebliği zorunlu değil ise de; borçluya tebliğine karar verilmesi halinde, tebliğ edilmemesi ihalenin feshi sebebi olduğu, icra müdürlüğünce, 26.07.2021 tarihli satış kararında tebligatın sonuca etki etmemesine karar verildiği, satış kararı doğrultusunda borçluya satış ilanının tebliğe çıkartıldığı, tebliğ edilip edilmemesinin bir öneminin bulunmadığı, kıymet takdiri raporunun da borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, kaldı ki icra dairesince belirlenen plakanın kıymetinin düşük belirlendiği hususunun ileri sürülmediği,

re'sen de ihalenin feshini gerektirir bir sebep bulunmadığı, mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile borçlunun istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu; satış ilanının tebliğine karar verildiğinden tebliğ edilmemesinin fesih nedeni olduğunu, satış ilanının daha önce tebligat yapılan adres yerine doğrudan mernis adresine tebliğe çıkartıldığını ve usulsüz olduğunu, 103 davetiyesinden önce iade dönen tebligat esas alınarak mernis adresine Tebligat Kanununun 21/2 maddesine göre tebligat yapıldığını, ne kıymet takdirinden ne de satış ilanından haberdar olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınır ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK’nın 114/2 ve 134. maddeleri.

3. Değerlendirme

1-Temyiz dilekçesi içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde, ihalenin feshi taleplerinin yerinde olmadığı, re'sen yapılan incelemede başkaca feshi sebebi de bulunmadığı gerekçesi ile ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu görülmekte ise de; 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3. maddesi gereğince, ihalenin feshi isteminin kötü niyetle ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı ve Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi nazara alındığında, şikayetçi borçlu aleyhine hükmedilen para cezasının, ihale bedelinin %1’ine indirilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 19.10.2022 tarih ve 2022/580 E. - 2022/2403 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-Gönen (Balıkesir) İcra Hukuk Mahkemesi’nin 16.12.2021 tarih ve 2021/44 E. - 2021/68 K. sayılı kararının hüküm bölümünün “1” numaralı bendinin 2. satırında yer alan "%10'u” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine “%1’i” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,