Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13208 K.2023/915

Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin 2 nolu taşınmaz yönünden hukuki yarar yokluğundan, 1 ve 5 nolu taşınmazlar yönünden esastan reddine, 3, 4 ve 6 nolu taşınmazlar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 2 nolu taşınmaz yönünden şikayetçi aleyhine para cezası takdirine yer olmadığına, 1 ve 5 nolu taşınmazlar yönünden her iki taşınmazın ihale bedelleri üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlu vekili şikayet dilekçesinde; borçlulara çıkarılan satış ilanı ve kıymet takdiri raporu tebliğlerinin usulsüz olduğunu, kıymet takdirinin bu nedenle kesinleşmediğini, 3025 parsel sayılı taşınmazın muhammen bedelinin üzerinde satılmasının kıymet takdirinin düşük belirlendiğini gösterdiğini, ihale tutanaklarında hangi taşınmazların artırmasının yapıldığına, taşınmazlara ait bilgilere yer verilmediğini, satış şartnamesinde taşınmazların esaslı özelliklerine ve ihale başlangıç bedellerine yer verilmediğini, bunun katılımı azalttığını ve satış ilanının belediye panosunda asıldığına dair tutanağın dosyada mevcut olmadığını ileri sürerek 3 adet taşınmazına ilişkin ihalelerin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı ve ihale alıcısı vekilleri cevap dilekçelerinde; tebligatların, ilanların ve ihalelerin usulüne uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi borçlu vekilinin icra dosyasına sunduğu dilekçesi ile tüm tebligatların vekil olarak kendisine yapılmasını talep ettiği, satış ilanının bu vekile tebliğ edildiği 07.04.2021 tarihinden itibaren 7 gün içerisinde kıymet takdirinin usulsüz tebliğ edildiğine dair şikayette bulunulduğunun iddia ve ispat edilmediği, yine aynı tarihten itibaren kıymet takdirine itiraz edildiğinin iddia ve ispat edilmediği, diğer borçlu Cevdet Kara'ya yapılan tebligatların usulüne uygun olduğu,

ihalenin feshini isteyen şikayetçinin kendisi dışındaki diğer ilgililere satış ilanının usulsüz tebliğ edildiği hususunu ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyeceği, satış ilanının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde satış ilanının ve şartnamenin usulsüz olduğunun şikayet konusu yapıldığının iddia ve ispat edilmediği, satış ilanının asıldığına ilişkin belediye cevabi yazısının dosya içerisinde bulunduğu, 2 nolu taşınmaz olan 3025 parsel sayılı taşınmazın 269.000,00 TL'ye ihale edildiği, taşınmazın muhammen bedelinin çok üzerinde satıldığı,

bu haliyle zarar unsurunun gerçekleşmediği gerekçesi ile şikayetçinin bu taşınmaza yönelik ihalenin feshi talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine, 1 nolu taşınmaz olan 28 Parsel 2 nolu Bağımsız bölüm ve 5 nolu taşınmaz olan 706 parsel sayılı taşınmazlar yönünden gerek ihaleye hazırlık aşaması gerekse ihale sırasında yapılan işlemlerin usulüne uygun olarak yapıldığı gerekçesi ile bu taşınmazlar yönünden ihalenin feshi talebinin esastan reddine, 3 nolu taşınmaz olan 704 Parsel,

4 nolu taşınmaz olan 705 parsel ve 6 nolu taşınmaz olan 762 parsel sayılı taşınmazlar yönünden satışa katılan ve arttıran olmadığından satışın 2. açık arttırmaya bırakıldığı gerekçesi ile bu taşınmazlar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 2 nolu taşınmaz yönünden işin esasına girilmediğinden şikayetçi aleyhine para cezası takdirine yer olmadığına, 1 ve 5 nolu taşınmazlar yönünden her iki taşınmazın toplam ihale bedeli üzerinden %10 oranında hesaplanan 33.600,00 TL para cezasının şikayetçi borçludan alınarak hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlu vekili istinaf dilekçesinde; şikayet nedenlerini tekrarla birlikte aleyhine para cezasına hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılması ile ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; ihaleye konu 28 parsel 2 nolu bağımsız bölüm ve 706 parsel sayılı taşınmazlar yönünden satış ilanının icra dosyasına borçlu şirket adına vekaletname sunan vekile 07.04.2021 günü elektronik yolla tebliğ edildiği, öğrenme tarihi ile satışın yapıldığı 02.06.2021 tarihleri arasında geçen sürenin makul süre olduğu, şikayet dilekçesinde borçlu vekiline yapılan tebligatın usulsüz olduğu yönünde bir iddianın bulunulmadığı, kıymet takdiri raporu borçlu vekiline 27.01.2020 tarihinde elektronik yolla tebliğ edildiği,

kıymet takdirine ilişkin fesih sebeplerinin bu tarihten itibaren 7 gün içinde, satış ilanına ilişkin fesih sebeplerinin satış ilanının tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde şikayete konu edilmediğinden fesih sebebi yapılamayacağı, şikayetçinin kendisi dışındaki diğer ilgililere satış ilanının tebliğ edilmediği hususunu ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyeceği, takip dosyasındaki tutanaktan belediye ilanının 07.04.2021 tarihinde Mezat salonu divanhanesine asıldığının anlaşıldığı, ihale tutanağında taşınmaz bilgilerinin yazılması gerektiğine dair bir zorunluluk bulunmadığı,

ihale tutanaklarında taşınmazların satış saati aralıklarının açıkça ve ilana uygun olarak yazıldığı, ihalenin kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıllık süre içinde yapıldığı, ilanın kesinleşen kıymet takdirine uygun olarak hazırlandığı, elektronik satış ilanının yapıldığı, elektronik ortamda teklif verildiği ve bu hususun açık artırma tutanağına yazıldığı, satış kararındaki ilana ilişkin hükümler ile yapılan ilanların birbirine uygun olduğu, ilanlarının ihale tarihinden en az 1 ay önce yapıldığı,

28 parsel 2 nolu bağımsız bölüm ile 706 parsel sayılı taşınmazların ihale bedellerinin muhammen bedelin yarısını ile paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini karşıladığı, ihalenin satış ilanında belirtilen saat ve yerde yapıldığı, açık arttırma tutanağının yasanın aradığı tüm şartları içerdiği, re'sen yapılan değerlendirmede de feshi gerektiren bir olguya rastlanmadığı, 3025 parsel sayılı taşınmaz yönünden şikayetçinin kıymet takdir raporu tebliğinden itibaren süresinde kıymet takdirine itirazda bulunmadığı, anılan taşınmazın muhammen bedelinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, 269.000,00 TL bedelle ihale olunduğu,

ihalenin muhammen bedelinin üzerinde yapılmış olması nedeniyle şikayetçi borçlunun ihalenin feshini istemekte hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu vekili temyiz dilekçesinde; şikayet nedenlerini tekrarla bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

2. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme 1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine 1 ve 5 nolu taşınmazların ihale bedellerinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Şikayetçi borçlunun temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının üç numaralı bendinde yer alan “%10 oranında hesaplanan 33.600,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “%5 oranında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,