Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13316 K.2023/765

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, şikayetçi aleyhine %2 oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu ve alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince gerekçesi değiştirilmek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına, şikayetin reddine, şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %2 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; satış talebinin yasal sürede yapılmadığını, tebligatların usulsüz yapıldığını, bu nedenlerle kıymet takdir raporunun satışa esas alınamayacağını, icra dosyasından şikayetçi borçluya yapılan tebliğlerinin tamamının usulsüz olduğunu, ihale saati beklenmeden satışın yapıldığını ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; satış talebinin süresinde olduğunu, tebliğlerin usulüne uygun yapıldığını, ihalenin saatinde başlayıp bitirildiğini ileri sürerek davanın reddi ile %10 para cezasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhale alıcısı cevap dilekçesinde; davadan haberdar olduğunu, ihalenin usulüne uygun yapıldığını, yokluğunda karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış kararının taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği, satışa hazırlık işlemlerinde usulsüzlük olmadığı, ihalenin belirlenin zamanda gerçekleştirildiği, taşınmazın muhammen bedelin yarısından fazlaya satıldığı, mezat salonunu görüntüleyen kamera kayıtlarının çözümlendiği, ihaleye fesat karıştırıldığına ilişkin iddiaların ispatlanamadığı, re'sen ihalenin feshini gerektirir bir neden olmadığı gerekçeleriyle şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %2 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu ve süre tutum dilekçesi ile alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlu istinaf dilekçesinde; şikayet dilekçesindeki fesih iddialarını tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Şikayet edilen alacaklı süre tutum dilekçesinde; gerekçeli kararın henüz tebliğ edilmediğini, gerekçeli istinaf yoluna başvuru dilekçesini verme hakkını saklı tuttuğunu belirtmiş, gerekçeli karar tebliğine rağmen gerekçeli istinaf dilekçesi sunmamıştır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihale bedelinin muhammen bedelin üzerinde olduğu, bu nedenle satış ilanının usulsüz tebliğ edilmesinin başlı başına ihalenin feshi nedeni sayılmayacağı, ayrıca borçluya satış ilanının usulüne uygun tebliğ edildiği, pey sürme devam ettiğinden ihalenin ilan edilen saatten sonra bitirilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, alacaklı tarafından yasal sürede satış talep edilip satış avansının yatırıldığı, takibin düşmediği, mahkemece bu gerekçeler ile şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına, şikayetin reddine, şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %2 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu satış talebinin yasal sürede yapılmadığını, tebligatların usulsüz yapıldığını, bu nedenlerle kıymet takdiri raporunda satış esas alınamayacağını, icra dosyasından yapılan tebliğlerinin tamamının usulsüz olduğunu, ihale saati beklenmeden satış yapıldığını belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

2. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Şikayetçi aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %2'i oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %2'i olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin üçüncü parağrafında yer alan "%2” ibaresi çıkartılarak yerine “%5'” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,