Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13450 K.2023/267

Taraflar arasındaki ihalenin feshi yönelik şikayet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ve zarar unsuru oluşmadığından davacı aleyhine idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulü ile ihalenin feshine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;

1.Müvekkilinin borçlu olduğu ... İcra Müdürlüğü 2018/15602 Esas sayılı dosyasında, mesken vasfındaki taşınmazının satışa çıkarıldığını, takip alacaklısının müvekkilinden hiçbir alacağının olmadığını, bu konuda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/385 E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, ayrıca takip konusu asıl alacağa işletilen faizin açıkça hukuka aykırı olduğunu, mahkememizin 2021/91 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve derdest olduğunu,

2. Takip alacaklısının 117 adet bağımsız bölümün icra satışını 23.06.2021 tarihinde başlattığı, 23.06.2021 tarihinde 17 bağımsız bölüm satıldığı, 24.06.2021 tarihinde de 17 bağımsız bölüm daha satıldığını, toplam 34 adet bağımsız bölümün satışının yapıldığını ve 7 kooperatif üyeleri kendi evlerini alabildiğini diğer bağımsız bölümlerin tümü “alacağa mahsuben” takip alacaklısı ve 3. şahıslar tarafından alındığını, 2 günde yapılan satışlardaki satış bedelleri toplamının 8.000.000 TL'sini aştığını oysa takip alacaklısının esasında hiçbir alacağı olmamasına rağmen takibe konu ettiği asıl alacağa işlettiği faizin hukuka aykırı olduğunun bilirkişi raporları ile sabit olduğunu,

3. İcra takip dosyasından yapılan ihalenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, gayrimenkulün kıymetlerinin düşük tespit edildiğini, satış ilanı ve şartnamesinde satışa konu taşınmazın önemli nitelik ve vasıflarının yazılmadığını, satış ilanının Belediye Başkanlığı ilan tahtasında 1 ay süre ile askıya çıkarılmadığını,

4. İcra Müdürlüğü satış ilanının tüm ilgililere tebliğ edilmeden ihalenin yapıldığını, taşınmaz satış ilanının da usulüne uygun yapılmadığını, ilgililer ve dosya alacaklılarının tümüne usulüne uygun tebligatın yapılmadığını, kıymet takdir raporunun tüm ilgililere tebliğ edilmeden ihale yapıldığını, icra dosyasındaki taşınmaz üzerinde haczi devam eden diğer alacaklı şahıs ve kurumlara da kıymet takdiri raporunun tebliğe çıkarılmasının zorunlu olduğunu, ihale esnasında güvenlik görevlilerinin demir kapıyı kilitli tutarak ihale katılımının olmasını engellediğini, satış sürelerine uyulmadığını belirterek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin alacağına kavuşmasının engellenmesi amacıyla kötü niyetli olarak davanın açıldığını, yapılan ihaleler yönünden ihtilafın bulunmadığını, usule ve yasaya uygun olduğunu, İcra Müdürlüğünce satışların durdurulması kararı;

yapılan satışların alacağı karşılaması nedeniyle verildiğini, ayrıca satışların durdurulmasına ilişkin mahkeme kararının da nedenin aynı olduğunu, ihalenin feshini gerektiren sebeplerin yasada sınırlı olarak sayıldığını, davalının neredeyse yasada sayılı tüm bu sebepleri gerekçe göstererek dava açmasının da kötüniyetini açıkça ortaya koyduğunu, yapılan satışların hiçbirinde, ihalenin feshi şartlarının mevcut olmadığını, bu asılsız iddialara ilişkin delil ve belge sunulmadığını, aksine usulüne uygun yapılan satışlar süresince, kamera kayıtlarının mevcut olduğunu, taşınmazın ihale bedelinin hakkaniyete uygun olduğunu,

ileri sürülen kıymet takdirine ilişkin davanın reddi sebebinin isabetsiz olduğunu zira başvurunun süresinde yapılmadığı için talebin red edildiğini, taşınmazın vasıflarının eksiksiz yazıldığını, satış ilanının yasal süresinde askıda kaldığını, tebligatların usulüne uygun yapıldığını, yapılan ihaleler arasında ihalenin feshi davası açılmamış olanların bizzat koopearatif üyelerince alınmış olduğunu, artırmayı yapan memurların, satış ilanının, kıymet takdirinin, tebligatların aynı dosyadan olduğu bu ihalelerde üyelerce alınanların yasaya uygun olduğunu,

aynı gün aynı saatte bir sıra sonra yapılan ihalenin yasaya uygun olmadığı iddiasının kabul edilemeyeceğini, yapılan ihalenin usul ve yasaya uygun bir şekilde yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine ve zarar unsuru oluşmadığından davacı aleyhine idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Özetle; ... İcra Müdürlüğünün 2018/15602 Esas sayılı dosyasından gerçekleştirilen ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 308 Ada, 18 Parsel 8. Blok, 3 numaralı taşınmaza ilişkin 23.06.2021 tarihli ihalenin usul ve yasaya uygun bulunduğu, tarafların ileri sürdüğü sebeplerinin ihalenin feshini gerektirmediği, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği hususları ispat edemediği gibi davanın niteliği gereği re'sen de gözetilen yasal ihalenin feshi sebeplerinin de bulunmadığı bu itibarla davanın ispat edilemediği anlaşıldığından davanın esastan reddine, zarar unsuru oluşmadığından davacı aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verildi.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, bilirkişi raporunda maddi hata olup istinaf dilekçesini yazarken bilirkişinin hesap hatası yaptığının farkedildiğini, yeniden hesaplama yapıldığında taşınmazın icra dosyası keşif tarihinde 221.267,00 TL olduğunu tespit ettiklerini, muhammen bedel 220.000,00 TL olduğuna ve taşınmazın değeri 221.267,00 TL olarak tespit edildiğine göre ihalenin feshi gerektiğini, 05.06.2022 tarihli ek bilirkişi raporuna göre 4 ayrı taşınmazın ortalama m² fiyatının 3.710,00 TL/m² olarak hesaplandığını, 2021 yılı Eylül Yİ-ÜFE endeksi değişim oranının 741,58/451,31:1.643172 değişim oranı olduğunu,

10.10.2019 icra keşif tarihindeki değerinin 220.000,00 TL olarak tespit edildiğini, bilirkişinin maddi hata yaptığını, dava konusu taşınmazın 98 m² olduğunu, 3710 TL/m²x98:363.580,00 TL olduğunu, bu değerin yukarıdaki endeks kullanılarak 10.10.2019 icra keşif tarihindeki değerinin tespiti gerektiğini, 363.580,00 TL 451,31:164.087.290:741,58:221.267,14 TL taşınmazın 10.10.2019 tarihindeki değeri olarak tespit edildiğini, bilirkişinin ise 220.000,00 TL çıkarmış olup maddi hata yaptığını beyanla, istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etti.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulü ile ihalenin feshine karar verilmiştir.

Özetle. 220.000,00 TL muhammen bedelli taşınmazın 237.000,00 TL’ye ihale edildiği, borçlunun şikayet dilekçesinde fesih nedeni olarak ileri sürdüğü kıymet takdirine ilişkin itirazları değerlendirilerek Dairenin kaldırma kararı sonrasında mahkemece alınan ek raporda taşınmazın değerinin 220.000,00 TL olarak belirlenmiş ise de, bilirkişi ek raporundaki hesaplamaya dayalı maddi hatanın dairemizce giderilmesi ile taşınmazın değerinin 221.267,15 TL olduğu anlaşıldığı,

mahkemece tespit edilen değerin, ihaleye esas alınan muhammen bedelin üzerinde olması nedeniyle ilk derece mahkemesince ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığı (Zira Yargıtay 12. H.D.'nin 24.09.2020 gün, 2020/3744 E.-2020/7547 K, 15.06.2020 gün, 2020/1607 E.2020/4600 K., 14.03.2019 gün, 2019/4337 E. -2019/4359 K. sayılı emsal içtihatları da benzer niteliktedir. ) ifade olundu.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, Dairemiz emsallerini sunarak ihalenin usule uygun olduğu, zarar unsuru oluşmadığı ve yerel mahkeme kararının yerinde olduğu iddiaları ile Bölge Adliye Mahkeme kararının bozulmasını talep etti.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK 134 ve sair ilgili mevzuat.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Somut olayda; bilirkişi ek raporundaki hesaplamaya dayalı maddi hata Bölge Adliye Mahkemesince giderilerek, yeniden yapılan hesaplama ile taşınmaz değerinin 221.267,15 TL olarak bulunduğu, işbu bedelin satışa esas alınan muhammen bedelden fazla olduğu görülmekle ihalenin usule aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR