Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13480 K.2023/882

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda; satış ilanının ilgililere tebliğ edilmediğini, borçlu asıla yapılan satış ilanı tebliğ işleminin usulsüz olduğunu, satış ilanının usulüne uygun yapılmadığını, haczi devam eden diğer alacaklı şahıs ve kurumlara kıymet takdiri raporunun tebliğe çıkarılmasının zorunlu olduğunu, ihalenin şeffaf koşullarda gerçekleştirilmediğini ileri sürerek; ... İli, ... İlçesi, 20182 Ada, 1 Parseldeki 1 nolu bağımsız bölüme ilişkin 09.06.2022 tarihli ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, borçlu ...'a satış ilanının 07.04.2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, ayrıca ...'ın 04.04.2022 sonrası UYAP Vatandaş ve e-Devlet portalından satışı kontrol ettiğini ve satış günü ihale salonunda hazır olduğunu ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Şikayete konu ihalede 2.000.000,00 TL muhammen bedelli taşınmazın 3.510,000,00 TL bedelle ihale edildiği, zarar unsuru gerçekleşmediğinden şikayetin hukuki yarar yokluğundan reddine, davanın esasına girilmeyip usulden red kararı verilmiş olmasından dolayı şikayetçi borçlu aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu, istinaf süre tutum dilekçesi ile kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüş, gerekçeli karar tebliğine rağmen ayrıntılı istinaf dilekçesi sunmamıştır.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

C.1.Gerekçe ve Sonuç Borçluya gerekçeli karar tebliğ edilmesine rağmen ayrıntılı istinaf dilekçesi sunulmadığı, istinaf süre tutum dilekçesinde ise başvuru sebepleri ile gerekçesinin belirtilmediği, HMK’nın 355. maddesine göre yapılan incelemede kamu düzenine aykırılık tespit edilmediği gerekçesi ile istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, satışa ilişkin tebligatların usulüne uygun olmadığını, kıymet takdiri tarihi ile satışın gerçekleştiği tarih arasında taşınmazın değerinde ciddi artışlar olduğunu, değişen ekonomik koşullara göre değerlendirme yapılmadığını, taşınmazın değerinin satış tarihi itibariyle 10.000.000,00 TL'nin üstünde olduğunu, hukuki yararın kamu düzenine ilişkin olduğunu ve mahkemece kendiliğinden değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 134, HMK'nın 355. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.İstinaf süre tutum dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceği tabiidir. 2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlunun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

l5.02.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı :

HMK'nun 369. maddesinin 3. bendi "Yargıtay tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleri ile bağlı olmayıp Kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir." hükmünü öngörmüştür.

HMK 371. madde temyiz sebeplerini açıklamıştır.

İstinaf incelemesinin kapsamı HMK'nın 355. maddesinde; "incelenecek istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözetir." hükmü düzenlenmiştir.

İstinaf mahkemesi ileri sürülen sebeplerle bağlı olmaksızın maddi hukuk kurallarının ve usul hukukuna ilişkin mutlak istinaf sebeplerini kamu düzenine ilişkin olup olmadığına bakmadan kendiliğinden inceler. Hakimin hukuku re'sen uygulama görevi temyiz aşamasında olduğu kadar istinaf ve ilk derece aşamasında da aynen geçerlidir ve bu gerekçeye dayanan uygulama her derecede aynı kapsamda olmalıdır.

Ancak istinaf aşamasına ilişkin vakıa denetimi, hakimin hukuku uygulama görevinden ziyada tarafların vakıa ve delillere ilişkin usuli yükleri ile ilgilidir ki bu konudaki denetim kamu düzenine ilişkin vakıa söz konusu değil ise taraflarca ileri sürüldüğü ölçüde yapılabilir. HMK 355 maddesinde yazılı "inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır" hükmünü tarafların belirttiği vakıalarla sınırlı yapılır olarak yorumlanmalıdır. Ancak kamu düzenine ilişkin vakıayı taraflar istinaf dilekçesinde ileri sürmezse dahi Bölge Adliye Mahkemesi kendiliğinden inceler.

HMK 355 hükmü, istinaf sebebi olarak ileri sürülmez ise maddi hukuka veya usul hukukuna ilişkin mutlak istinaf sebeplerini denetlemeyeceği anlamına gelmez. Usuli kazanılmış hak veya istinaf sebepleriyle bağlı inceleme kuralı ile temyiz incelemesinin kapsamı sınırlandırılamaz.

HMK 355 maddesinde yazılı kuralın istinaf aşamasının vakıa denetimi ile sınırlı bir kural olarak uygulamak, istinafı hukuki denetim bakımından temyiz aşaması ile eş değer tutmak başka bir anlatımla HMK 369 yazılı olduğu gibi inceleme yapabileceği şeklinde anlamak gerekir. Bu nedenle onama kararında yer alan istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceği gerekçesine katılamıyorum.

Değişik gerekçe ile Bölge Adliye Mahkemesi kararın değişik gerekçe ile onanması görüşündeyim. 15.02.2023