Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13671 K.2023/1391

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayeti sebebiyle yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi ihale alıcısı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine, şikayet esasa ilişkin nedenlerle reddedildiğinden ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasının şikayetçiden alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi ihale alıcısı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi ihale alıcısı vekili isteminde; şikayetçi ...'nun şikayet konusu taşınmazın tamamını satın aldığını düşünürken 1/4 payını satın aldığını öğrendiğini, satış ilanında 4.262,17 m2 alanlı taşınmazın 1/4 payının satıldığı (bağımsız bölüme isabet eden arsa payının 1/4 olduğu) izlenimi verildiğini, 4 nolu bağımsız bölümü satın almakla arsanın da 1/4 payına sahip olacağını düşünerek pey sürdüğünü, ayrıca satış ilanının borçluya ve haciz alacaklılarının tümüne tebliğ edilmediğini, haciz alacaklılarına kıymet takdir raporunun tebliğ edilmediğini, kıymet takdirinin yapıldığı tarih ile ihale tarihi arasında 2 yıllık sürenin geçip geçmediği hususunda araştırma yapılmadan ihalenin yapıldığını belirterek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Alacaklı ... vekili cevap dilekçesinde; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ihalenin feshi isteminin reddini savunmuştur.

2. Borçlu yanca cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihale bedelinin yatırılmaması nedeniyle ihale kararının kaldırıldığı, ancak bu durumun şikayeti incelemeye engel olmadığı, satış ilanında taşınmazın vasıf ve hissesinin açıkça belirtildiği, şikayetçinin borçluya gönderilen satış ilanının usulsüz tebliğ edildiğini ileri süremeyeceği, haciz alacaklılarına satış ilanının ve kıymet takdir raporunun tebliğ edilmediğini takibin taraflarının ileri sürebileceği, ihale tarihinde iki yıllık kıymet takdirinin geçerlilik süresinin sona ermediği gerekçesiyle şikayetin reddine, İİK'nın 133. maddesinde para cezası öngörülmediğinden para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayet dilekçesinin tekrar edildiği ve satış ilanı ile şartnamesinde satışa konu taşınmazın önemli nitelik ve vasıflarının açık bir şekilde yazılmamış olmasının ihaleye katılımı etkilediği ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayet konusu bağımsız bölümün 1/4 payının satılacağının satış ilanında açıkça belirtildiği, haciz alacaklılarının tamamına kıymet takdir raporunun ve satış ilanının tebliğ edilmemesi ihaleye katılımı olumsuz yönde etkileyeceğinden ihalede pey sürenlerin lehine olduğu, ihale alıcısının, satış ilanında belirtilen taşınmazın özelliklerini ve muhammen bedelini bilerek ihalede pey sürdüğü,

netice itibarıyla ihale usul ve yasaya uygun olup ihalenin feshi talebinin reddine ilişkin kararın yerinde olduğu ancak, şikayete konu ihale İİK'nın 133. maddesine göre yapılan tamamlayıcı ihale olmayıp İİK'nın 134. maddesine göre yapılan ihale olduğu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine, şikayet esasa ilişkin nedenlerle reddedildiğinden ihale bedelinin yüzde onu olan 27.000,10 TL para cezasının şikayetçiden alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf başvuru dilekçesindeki itiraz sebeplerinin tekrar edildiği ve hükmedilen para cezasının hatalı olduğu, aleyhe bozma yasağına uyulmadığı, taleple bağlılık ilkesinin aşıldığı belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshine yönelik şikayet istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2. İİK'nın 134 ve devamı madde hükümleri, 3. 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre şikayetçi ihale alıcısının ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Şikayetçi aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nın 134/8. maddesinde; "İhalenin feshini şikayet yolu ile talep eden ilgili, vaki yolsuzluk neticesinde kendi menfaatlerinin muhtel olduğunu ispata mecburdur" düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda, ... İli, ... İlçesi, Tece Mahallesi, 11 Ada, 2 Parsel, C Blok, 2. Kat, 4 no'lu bağımsız bölümdeki 1/4 hissenin muhammen bedelinin 90.000,00 TL, satış bedelinin ise 270.000,001 TL olduğu anlaşılmaktadır. Şikayetçi ihale alıcısı ihalenin feshi isteminde menfaatinin ne suretle muhtel olduğunu ispatlayamamıştır. Dolayısı ile bu durumda zarar unsuru gerçekleşmemiş olup, şikayetçinin İİK’nın 134/8. maddesi kapsamında ihalenin feshini istemekte hukuki yararı bulunmamaktadır.

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, satış bedelinin, muhammen bedelin üzerinde olması halinde, ihalede zarar unsurunun gerçekleşmediğinin kabulü gerekir. Bu durumda, şikayetçilerin ihalenin feshini istemekte hukuki yararları yoktur. İlk Derece Mahkemesince, yukarıda bahsi geçen taşınmaz yönünden istemin bu nedenle reddi yerine işin esasının incelenerek sonuca gidilmesi yerinde değil ise de, sonuçta istem reddedildiğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ancak İİK'nın 134. maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde işin esasına girilmeden ihalenin feshi talebinin reddi halinde şikayetçiler aleyhine para cezasına hükmedilemeyeceği öngörülmektedir.

O halde, şikayetçinin ihalenin feshi isteminin yukarıda ayrıntısı yazılı taşınmaz yönünden zarar unsuru yokluğu nedeniyle ve işin esasına girilmeden reddi gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesince, bahsi geçen taşınmaz yönünden de ihale bedellerinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmesi isabetsiz olup, kararın belirtilen nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Şikayetçi ihale alıcısının sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Şikayetçi-ihale alıcısının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 06.10.2022 tarih ve 2022/1658 E. - 2022/2435 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 06.10.2022 tarih ve 2022/1658 E. - 2022/2435 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan para cezasına ilişkin cümlenin tamamının karar metninden silinerek çıkarılmasına, kararın düzeltilmiş bu şekliyle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,