Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13777 K.2023/1918

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu İcra Mahkemesine başvurusunda;

1. Satış ilanı ve şartnamede taşınmazların KDV oranının %1 yerine %18 olarak belirtilmiş olduğunu, ayrıca 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17/r maddesi hükmü uyarınca taşınmazların KDV istinası kapsamında olup olmadığının tespiti için alanında bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini,

2. Satış ilanı ve ihale şartnamelerinde, satışa sunulan taşınmazların özgün niteliklerinin belirtilmediğini, 25 nolu bağımsız bölümün yüzölçümünün daha fazla olduğunu, taşınmazların imar durumularına ilişkin detaylı bilgilere yer verilmediğini ileri sürerek ... İli, ... İlçesi, 2687 Ada, 7 parselde kayıtlı 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 ve 24 bağımsız bölüm numaralı 14 adet taşınmaz için yapılan 31.05.2022 tarihli ihalelerin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı ve ihale alıcıları ... ile ...; satış ilanı ve şartnamelerinin borçlu ve tüm ilgililere usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, süresi içinde satış ilanına itiraz edilmediğini, taşınmazların fiilen özel okul olarak kullanıldığını ve ticari faaliyet sürdürüldüğünü, bu durumda KDV oranının %18 olarak ilan edilmesinin yerinde olduğunu, satış ilanı ve ihale şartnamelerinde hiçbir eksiklik bulunmadığını ileri sürerek şikayetin reddine ve borçlu aleyhine %10 para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Satış ilanı tebliğ tarihi itibariyle yasal yedi günlük süre içerisinde KDV oranı şikayet konusu yapılmadığından aynı nedenle ihalenin feshinin istenemeyeceği, ilan ve şartnamede taşınmazlar ile ilgili detaylı olarak bütün bilgilere yer verildiği, halen taşınmazların eğitim kurumu olarak kullanıldığı, bu nedenle ara bölmelerin kaldırıldığı ve sınıf oluşturulduğu, projeye göre farklılıklar arzettiğinin bildirildiği, bu haliyle gerekli ve detaylı tüm bilgileri içerdiği, ayrıca kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı gerekçesi ile tüm taşınmazlar yönünden şikayetin ayrı ayrı reddine ve şikayetçi borçlunun her bir taşınmazın ihale bedeli üzerinden takdiren %5 oranında para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Borçlu; şikayet dilekçesindeki ihalenin feshi sebeplerini aynen tekrarlamak suretiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç

Şikayet dilekçesinde yer alan tüm iddiaların, ihale öncesi satışa hazırlık işlemlerine ilişkin olduğu, satışa hazırlık işlemlerinden kaynaklanan nedenlerle ihalenin feshi isteminde bulunulabilmesi için, usulsüz olduğu ileri sürülen hususun ihaleden önce şikayetçi tarafından öğrenilmemiş olması,

öğrenilmiş ise İİK'nın 16/1. maddesinde öngörülen yasal yedi günlük sürede icra mahkemesi nezdinde şikayet konusu yapılmış olmasının gerektiği, şikayetçinin fesih nedeni olarak ileri sürdüğü ihaleye hazırlık dönemine ilişkin bir durumu yasal sürede İcra Mahkemesine şikayet yoluyla ileri sürmez ise daha sonra aynı nedene dayalı olarak ihalenin feshini isteyemeyeceği, satışa hazırlık işlemlerine yönelik şikayet üzerine mahkemece verilecek kararlar kesin olmakla beraber, süresinde şikayet hakkının kullanıldığı hallerde İcra Mahkemesi kararının, ihalenin feshi aşamasında incelenmesinin mümkün olduğu,

ancak yasanın öngördüğü bu olanağı kullanmayanların, aynı şikayet nedenleri ile ihalenin feshini talep edemeyeceği, şikayetçinin satış ilanının tebliğ edilmediği ya da usulsüz tebliğ edildiği yönünde bir iddiasının bulunmadığı, tebliğ tarihinden itibaren yedi günlük yasal sürede şikayet dilekçesinde yer alan iddialara yönelik şikayet yoluna başvurulmadığından bu hususların ihalenin feshi nedeni olarak ileri sürülemeyeceği, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmesi doğru olmakla beraber,

mahkemece kararda satışı yapılan taşınmazların ihale alıcıları ve satış bedellerinin hatalı yazıldığı ancak bu yanlışlığın para cezasının toplamına etkisi olmadığı anlaşılmakla bu duruma işaret etmekle yetinildiği, istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine aykırı bir yön de bulunmadığı gerekçesi ile HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu; şikayet dilekçesindeki ihalenin feshi sebeplerini aynen tekrarlamak suretiyle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 128, 129, 134. maddesi.

3. Değerlendirme

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nun 129. maddesinde, arttırma bedelinin, malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olması ve bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nın 128. maddesi paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır. Bu nedenle taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir.

Dairemizin değişen içtihatlarına göre birden fazla taşınmazın aynı ilanla satışa çıkarılması halinde, satış bedelinin muhammen bedelin %50'sini ve satış masraflarını karşılayıp karşılamadığının tespiti; toplam paraya çevirme gideri satışı yapılan taşınmaz sayısına bölünmek suretiyle ayrıca müstakil harcamalar var ise bu miktara eklenerek İİK'nın 129. maddesindeki koşullara uygun şekilde satışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenmesi şeklindedir.

Somut olayda, dosyada bulunan ve ...

İcra Müdürlüğü'nün 2019/196 talimat sayılı dosyasından gelen 07.03.2023 tarihli cevabı yazıda, 25 adet taşınmaz için ortak toplam 80.917,64 TL satış masrafı yapıldığının bildirildiği, buna göre; ihalesi yapılan taşınmazlardan 2687 ada 7 parsel 11 nolu bağımsız bölümün muhammen bedelinin 300.000,00 TL olduğu, muhammen bedelinin %50'si olan 150.000,00 TL'ye bu taşınmaza isabet eden 3.236,70 TL olan satış masrafının eklenmesi halinde, 153.000,09 TL olan ihale bedelinin, hesap edilen 153.236,70 TL'yi karşılamadığı; yine ihalesi yapılan taşınmazlardan 2687 ada 7 parsel 12 nolu bağımsız bölümün muhammen bedelinin 300.000,00 TL olduğu,

muhammen bedelinin %50'si olan 150.000,00 TL'ye bu taşınmaza isabet eden 3.236,70 TL olan satış masrafının eklenmesi halinde, 153.000,09 TL olan ihale bedelinin, hesap edilen 153.236,70 TL'yi karşılamadığı anlaşılmaktadır.

İİK'nın 129/1. maddesi gereğince bu husus tek başına ihalenin feshi nedeni olduğu gibi, mahkemece de re’sen gözetilmelidir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince; 2687 ada 7 parsel 11 ve 12 nolu bağımsız bölümler yönünden şikayetin kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, tüm taşınmazlar yönünden istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

Diğer taraftan, 2687 ada 7 parsel 11 ve 12 nolu bağımsız bölümler dışında kalan diğer 12 adet taşınmaz yönünden ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmiş olması isabetli ise de; hüküm kısmında bu taşınmazların ihale bedellerinin hatalı yazılmış olması hükmedilen para cezasının miktarını etkileyecek nitelikte olduğundan, kararın bu taşınmazlar yönüyle ihale bedellerinin hüküm kısmına hatalı yazılmış olmasına hasren ve re'sen bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,