Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/4542 K.2022/13636

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine karşı borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, sair iddiaları yanında hamilin lehtara başvurabilmesi için ödememe protestosu çekmesi gerektiğini, protesto evrakının icra takip dosyasına eklenmediğini iddia ederek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece davanın reddine karar verildiği, borçlu tarafından ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 778. maddesi yollaması ile bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanun'un 714. ve 730. maddeleri uyarınca, belirli bir günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantaları takip edemez.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, ciranta olan borçluya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince, alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

Somut olayda; alacaklı tarafından 14/11/2019 tanzim tarihli, 20/02/2020 vade tarihli 100.000,00USD bedelli bonoya dayalı olarak takip başlatıldığı, şikayetçinin lehtar olduğu, yetkili hamil olan alacaklının lehtar hakkında takip yapabilmesi için bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesinin zorunlu olduğu, temyiz incelemesi için Dairemize gönderilen icra takip dosyası fotokopisi içinde ödememe protestosunun bulunmadığı, bu nedenle Dairemizce protestonun taranarak uyap üzerinden gönderilmesi için müzekkere yazıldığı, 07.12.2022 tarihli müzekkere yanıtı ekinde gönderilen ödememe protestosunun takibe dayanak bonoya ilişkin olmadığı, 28/02/2020 vadeli başka bir bonoya ilişkin olduğu görülmüştür.

O halde, mahkemece yukarıda belirtilen maddeler uyarınca takibe dayanak bonoya ilişkin protesto evrakının varlığı, süresinde olup olmadığı araştırılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.