Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/8177 K.2023/919

Taraflar arasındaki yetki itirazı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlular vekili itiraz dilekçesinde; alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, borca itirazlarıyla birlikte senedin keşide yeri ile muhatap banka şubesinin bulunduğu yerin Alanya olduğunu, bu nedenle Alanya İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu ileri sürerek yetkiye ve borca itirazda bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı alacaklıya, itiraz dilekçesi tebliğ edilmediği, bu nedenle cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. İİK’nın 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesinin, HMK'nın 447/2. maddesi atfıyla aynı Kanun'un yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanmak sureti ile belirleneceği, takip dayanağı akdin yapıldığı yer icra dairesinin de yetkili olduğu,

buna göre çeke dayalı takipte, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK'nın 6. maddesi) ve İİK’nın 50/1 maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki ya da muhatap bankanın bulunduğu yer icra dairesinde de yapılabileceği, kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK'nın 755, 796. maddeleri) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesi 1. fıkrasının bu alacaklar hakkında uygulanamayacağı, başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamayacağı,

muhatap banka şubesi ve çeklerin keşide yeri itibariyle yetkili icra müdürlüğünün Alanya İcra Müdürlükleri olduğu, ödeme emrinin davacı borçlulara tebliğ adresi ile davacı borçluların Mernis adresleri itibariyle de takipte İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olmadığı, muteriz borçluların yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesi ile itirazın kabulüne, muteriz borçlular yönünden İstanbul İcra Dairelerinin yetkisizliğine, kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde taraflarca talep edilmesi halinde borçlular hakkındaki icra dosyasının tefriki ile yetkili Alanya İcra Dairesine gönderilmesine,

yetki itirazı kabul edildiğinden sair itiraz nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı vekili istinaf dilekçesinde; takibe dayanak çeklerin, keşideci borçlu ile alacaklı arasında akdedilen faktoring sözleşmesinin ödeme vasıtası olarak verildiğini, sözleşmeye göre yetkili icra müdürlüklerinin İstanbul icra müdürlükleri olduğunu, aval veren borçlunun da bu yetki şartı ile bağlı olduğunu, ihtiyati haciz kararının da İstanbul mahkemelerinden alındığını, itirazın dosya borcunun infazen kapatılmasından ve hacizlerin kaldırılmasından sonra yapıldığından borçluların, itirazda hukuki yararlarının bulunmadığını, borçlular ödeme emrinin tebliğinden önce takipten haberdar olmaları nedeniyle itirazın süresinde olmadığını ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılması ile şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe dayanak çeklerin keşide yerinin Alanya olduğu, alacaklı tarafından takipte çeke dayanıldığı, faktoring sözleşmesinin dayanak edilmediği, kaldı ki faktoring sözleşmesindeki yetki anlaşmasının sadece sözleşmenin tarafı olan Yağmur Gıda-... yönünden bağlayıcı olduğu, faktoring sözleşmesinde aval veren borçlunun imzasının bulunmadığı, bu borçlu yönünden sözleşmenin bağlayıcı olmadığı, ihtiyati haciz kararının verildiği yer icra dairesini yetkili hale getirmediği, takipte İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olmadığı,

takibe dayanak çeklerde keşide yerinin Alanya olmasına, takip dışı diğer borçluya Alanya adresi gösterilmesine rağmen henüz ödeme emri tebliğ edilememesine göre borçluların yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf nedenlerini tekrarla bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılması ile ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte yetki itirazına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 50/1. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. Ve 447/2. maddeleri ve sair yasal mevzuat.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,