Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/8180 K.2023/878

Taraflar arasındaki ilamlı takipte şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu İcra Mahkemesine başvurusunda, takibin dayanağı olan ilamın tapu iptali ve tescil ile tazminata ilişkin olduğunu, kararın istinaf edilmiş olduğunu, HMK'nın 376/2. maddesi gereğince gayrimenkule ve buna ilişkin aynı haklara dair hükümlerin kesinleşmedikçe icra edilemeyeceğini, ilamın bir bütün olduğunu ve ilamda yer alan eklentilerin de aynı kurala tabi olduğunu ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, iki adet bağımsız bölümün tapusunun iptali ile şirket adına tescili için açılan davada 1 nolu bağımsız bölümün dava devam ederken henüz tedbir teminatı yatırılmadan önce üçüncü kişiye satıldığını, bu sebeple bu bağımsız bölüm yönünden davanın tazminata dönüştüğünü, verilen kararın taşınmazın aynı ile ilgili olmadığını ve icrası için kesinleşmesinin gerekmediğini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Takip konusu ilamın incelenmesinde, tapu iptal ve tescil talep edildiği, yargılamanın devamında tazminata dönüştüğü ve bu mahiyette hüküm verildiği anlaşıldığından, davanın esasının taşınmazın aynına taalluk ettiği gerekçesi ile şikayetin kabulü ile takibin şikayetçi borçlu yönünden iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri B.1.Borçlu Alacaklı, dava konusu 1 numaralı bağımsız bölümün davadan sonra dava dışı üçüncü kişiye satılması sebebi ile mahkemece bu taşınmaz yönünden tazminata hükmedildiğini, tazminata ilişkin ilamların icra edilebilmesi için kesinleşmesinin gerekmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç Takip dayanağı ilamda; davaya konu 1 nolu daire dava sırasında üçüncü kişiye satıldığından tapu iptal ve tescil imkanının ortadan kalkması nedeniyle bu taşınmaz yönünden 170.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, ilamın bu kısmına yönelik takip başlatılmasında bir usulsüzlük olmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, tapu iptali ve tescil davasının bedele dönüşmesi halinde dahi kesinleşmeden icrasının mümkün olmadığını, istinaf başvurusu neticesinde bedele mi yoksa tapu iptaline mi hükmedileceğinin belli olmadığını, ilamın esasına ilişkin bölümü kesinleşmeden vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının da icra edilemeyeceğini, uyuşmazlığın özünde ayni hakka ilişkin mülkiyet ihtilafı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dayanak ilamın kesinleşmeden icra takibine konu edilemeyeceği şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 16 ve HMK'nın 367/1 maddeleri.

3. Değerlendirme

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 367/1 maddesi gereğince, temyiz kararın icrasını durdurmaz. Yani kural olarak kararın kesinleşmemiş olması, kararın yerine getirilmesini önlemez. Bu kuralın istisnaları da yine yasalarda düzenlenmiştir.

Taşınmaza ve buna ilişkin ayni haklara, aile ve kişiler hukukuna ilişkin ilamlar (HMK. 367/2. madde.), mahkûmiyete ilişkin ceza ilamlarının tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin kısımları, (5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun'un 4.maddesi), Kira tespit ilamları (12.11.1979 tarih 1979/1-3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.), menfi tespit davasına ilişkin ilamlar ( İİK 72. madde.), Yabancı Mahkeme ilamlarının tenfizi hakkındaki kararlar (5718 sayılı Kanun 57/2 ), Sayıştay Kararları (6085 sayılı Sayıştay Kanunu 53. madde), İdare aleyhine açılan haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar (2577 sayılı İYUK 28/1) kesinleşmeden takibe konu edilemezler.

Somut olayda, takip konusu ilamın incelenmesinde, davanın önce tapu iptali ve tescil davası olarak açıldığı ancak taşınmazın dava sırasında üçüncü kişiye devredilmesi sebebiyle bedele dönüştürüldüğü her iki tarafın kabulündedir. Yargılama sonucunda mahkemece her ne kadar alacağa hükmedilmiş ise de, temelde dava gayrimenkulün aynına ilişkin olup, öncelikle gayrimenkulün aynı hakkında haklılık tartışılarak tazminat yönünden sonuca gidildiğinden söz konusu ilam kesinleşmeden icra takibine konu edilemez.

O halde, İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi yerinde olup, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,