Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/8840 K.2023/1847

Taraflar arasındaki KDV oranına ilişkin şikayet nedeni ile yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi ihale alıcısı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi ihale alıcısı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi ihale alıcısı vekili dava dilekçesinde, 05.05.2021 tarihli ihale günü satışa konu ..., ... İlçesi, .... Mah., 520 ada, 2 parselde kayıtlı 1/51 arsa paylı, 10. Blok, 1 Kat. 2 nolu bağımsız bölümün yapılan ihale neticesinde vekil edeni tarafından 2.771.000,00 TL'ye alındığını, ihale şartnamesinde KDV oranının %18 olarak belirtildiğini, dosya kapsamına ibraz edilen bilgi belgelerin KDV oranının hatalı hesaplandığının tespit edildiğini, İcra Müdürlüğüne KDV oranının düzeltilmesi talebinde bulunduklarını taleplerinin reddedildiğini, ret gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla icra memurunun 07.06.2021 tarihli ret kararının kaldırılarak %18 olarak yazılan KDV oranının %1 olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; söz konusu ihalenin kesinleşmesi neticesinde icra müdürlüğünce ... Tapu Müdürlüğüne taşınmazın ihale alıcısı olan ... adına tescil yapılması hususunda müzekkere yazıldığı, İhale alıcısı davacının ihale şartlarını bilerek ihaleye girdiği ve ihale konusu taşınmazı 05.05.2021 tarihinde yapılan açık artırmada sürdüğü pey ile satın aldığı, davacının yasal süresi içerisinde KDV oranına itiraz niteliğinde bir başvurusunun bulunmadığı ve ihale şartlarının mevcut hali ile kesinleştiği, herkes için kesinleşmiş olan ihale şartları çerçevesinde, yapılan ihaleden sonra dava konusu taşınmaz için KDV oranının %1 olduğunun icra mahkemesinde ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi ihale alıcısı vekili istinaf dilekçesinde, şikayet dilekçesini tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihale konusu taşınmaza ilişkin satış ilanında KDV oranının %18 olarak gösterildiği, satışın alınan satış kararındaki şartları içerir şekilde ilan edildiği, ihale alıcısının ihale şartlarını bilerek ihaleye girdiği ve ihale konusu taşınmazı 05.05.2021 tarihinde yapılan açık artırmada pey sürmek suretiyle satın aldığı, ihalenin kesinleştiği, buna göre herkes için kesinleşmiş olan "ihale şartları" çerçevesinde yapılan ihaleden sonra KDV oranının %1 (daha düşük) olarak uygulanması isteminin icra mahkemesinde şikayet yoluyla ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi ihale alıcısı vekilince, istinaf dilekçesi içeriğindeki iddialarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihaleye konu taşınmaza ilişkin KDV oranına yönelik şikayet başvurusuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 16, 366 ve devamı maddeleri, HMK’nun 114/1-b ,115,115/2 maddeleri

3.Değerlendirme Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin oybirliği ile reddine karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Dairemiz içtihatları.

Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 03.5.2021 tarih ve 2021/259 E. - 2021/316 K. sayılı ilamı gereğince, KDV’ye ilişkin işlemin kaynağının icra müdürlüğünün tesis etmiş olduğu karara ilişkin olduğundan bahisle, işlemin yasaya uyarlılığının, şikayet yoluyla, icra mahkemelerinin denetiminde olduğunun kabulü gerektiği yönünde iken, Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.02.2022 tarih ve 2021/524 E. - 2022/120 K. sayılı kararı ile; “ihale yoluyla satışı yapılan taşınmaza ilişkin olarak tahakkuk ettirilen %18 oranlı KDV’nin vergi dairesince tahsil edildiği noktasında tartışma bulunmadığı, bu durumda satış memurluğunun vergi sorumlusu sıfatının sona erdiği,

verginin iadesinin muhatabının vergi dairesi olduğu, bu kapsamda açılan davada da, 3065 sayılı Kanun hükümleri gereğince katma değer vergisine ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümü görevinin, 2576 sayılı Kanun uyarınca idari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemelerine ait bulunduğu” şeklindeki son kararı gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek, ihalenin gerçekleşmesinden sonra yapılan “KDV ödemesinin iadesi” talepleri hakkında, vergi mahkemelerinin görevli olduğu ve icra mahkemelerinin bu talepler hakkında istemin usulden reddine karar vermeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Somut olayda; şikayete konu KDV’nin, şikayet tarihi olan 07.06.2021 tarihinden önce 04.06.2021 tarihinde ödendiği görülmekte olup, verginin iadesinin muhatabı da artık vergi dairesidir. Bu kapsamda açılan davada da; uyuşmazlığın çözümü görevi idari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemelerine aittir.

HMK’nun 114/1-b maddesi gereğince yargı yolunun caiz olmasına ilişkin dava şartı ile aynı Kanunun 115. maddesine göre mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ile dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde HMK’nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiğine ilişkin düzenlemeler gereğince, temyiz incelemesi aşamasında yargı yolunun değerlendirilmesi gerekmiştir.

O halde ilk derece mahkemesince yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle istemin usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması, istinaf başvurusu üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,