Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9154 K.2023/2126

Taraflar arasındaki memur muamelesine şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince mahkemenin yetkisizliğine, yasal süresi içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli ... İcra Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçi tarafın istinaf istemi yerinde görülmemekle birlikte İlk Derece Mahkemesince gerekçede hata yapıldığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi 3. kişi vekili dava dilekçesinde; takip borçlusu ile aralarında finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, icra dosyasında ipoteğe konu taşınmazlar için yaptırılan kıymet takdirlerine müvekkiline ait menkullerin de dahil edildiğini iddia ederek mülkiyeti müvekkili şirkete ait finansal kiralamaya konu menkullerin takibin dışında tutulmasına, bu amaçla takip borçlusuna ait taşınmazlarda müvekkili şirkete ait makina ve teçhizatın tesbitine yönelik keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın ipotek akit tablosunda sayılan ve eklenti niteliğini taşıyan menkullerin taşınmazdan ayrı haczedilemeyeceğini, hangi menkul malların finansal kiralamaya konu olduğunun ön görülebilmesi fiilen mümkün bulunmadığından İİK'nın 83/C ve TMK'nın 862. maddesi gereğince taşınmazdaki tüm menkul malların kıymet takdirine konu edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 4. maddesi gereğince takip, hangi icra dairesinden başlamış ise bu takiple ilgili itiraz ve şikayetlerin, takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı olduğu icra mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği, bu hususun kamu düzenine ilişkin kesin yetki niteliğinde olduğu, yasada koşulları oluşması halinde İİK'nın 79. ve 360. maddelerinde yetki ile ilgili istisnaların düzenlendiği,

İİK'nın 79. maddesi gereğince haczolunacak malların başka bir yerde bulunması halinde icra dairesinin, malların bulunduğu yer icra dairesine talimat yazarak haczin yapılmasını istediği hallerde hacizle ilgili şikayetlerin kendisine talimat yazılan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesince çözümleneceği, ancak talimat yazısı, borçluya ait menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakların haczi yönünde ve genel nitelikli olmayıp da belli bir malın haczini isteyen (nokta haczi) biçiminde yazılmış ise, bu halde anılan hacizle ilgili şikayetin talimatı yazan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesince inceleneceği,

somut olayda haciz işleminin asıl icra dairesi tarafından uygulandığı anlaşılmakla İİK'nın 4. maddesi gereğince, takiple ilgili itiraz ve şikayetler, takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı bulunduğu icra mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, yasal süresi içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli ... İcra Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi 3. kişi vekili istinaf dilekçesinde; esas İcra Müdürlüğü tarafından istinabe edilen İcra Müdürlüğüne gönderilen talimatın, ipotekli taşınmazın kıymet takdirinin yapılmasına ilişkin olduğunu, talimatta finansal kiralama konusu makinelerin yer almadığını, İİK 79/2 uyarınca şikayetin istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesinde görüleceğini iddia etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayetçi tarafın iddiasının kıymet takdirine konu edilen bir kısım menkul malların takip borçlusuna finansal kiralama yolu ile kendileri tarafından kiralanmasından mütevellit takip dışı bırakılmasına ilişkin olduğu, ... İcra Müdürlüğünün 2021/3174 E. sayılı dosyasından yazılan talimat neticesinde, kıymet takdirinin ... 1. İcra Müdürlüğünün 2021/298 Tal. sayılı dosyası üzerinden yapıldığı, ...

İcra Müdürlüğünün 2021/3174 E. sayılı dosyasının, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe ilişkin olduğu, İlk Derece Mahkemesinin kabulünün aksine takibin türüne göre "haciz" aşaması bulunmadığından İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinin yanılgılı değerlendirmeler içerdiği, somut uyuşmazlıkta tartışılması gereken yegane hususun şikayete konu edilen menkullerin ipotek kapsamında mı yoksa finansal sözleşme kapsamında mı kalıp kalmadığına ilişkin olduğundan buna dair şikayeti inceleme yetkisinin asıl takibin yapıldığı yerin bağlı olduğu icra mahkemelerine ait olduğu,

dolayısıyla istinaf istemi yerinde olmamakla birlikte İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hatalı olduğundan HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi 3. kişi vekili temyiz dilekçesinde; İİK 79/2. maddesi gereğince hacizle ilgili şikayetlerin istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesince çözümleneceğinin hükme bağlandığını, 6361 sayılı yasanın 28. maddesi gereği yapılan şikayetin de talimat icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğini, esas icra müdürlüğü tarafından istinabe edilen icra müdürlüğüne gönderilen talimatta finansal kiralama konusu makinelerin yer almadığını, yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, memur muamelesinin şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 4., 16. ve ilgili maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,