Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9205 K.2023/2156

Taraflar arasındaki borca itiraz ve kambiyo vasfına ilişkin şikayet dolasıyla yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Muteriz borçlu itiraz dilekçesinde; takip konusu çeklerde keşide yerinin “İkitelli” olarak gösterildiğini, yazılan yer birim olmadığı için keşide yerinin yazılmamış sayıldığını, çeklerin kambiyo vasfında olmadığını, çek tazminatı talep edilemeyeceğini, faize itiraz ettiklerini, 0015146 numaralı çekte ciro silsilesi olmadığını, çeklerin bankaya süresinde ibraz edilmediğini, takip konusu çeklerden 0015146 numaralı ve 9737612 çek numaralı çeklerin ödendiğini, ödemeye dair belgenin dilekçe ekinde sunulduğunu, belirterek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; çeklerde keşide yerinin yazılı olduğunu, “İkitelli” olarak yazılan yerin basit bir değerlendirme ile Başakşehir İlçesi olduğunun anlaşıldığını, keşideci sıfatıyla çeki doldurma yükümlülüğü olan borçlunun iddiasının kanunun arkasını dolanmak amacını güdenlere imkan sağlayacağını, çeklerin bankaya ibraz edildiğini, ödeme iddiasına dair dekontların incelenmesi gerektiğini, makbuzlarda yer alan bilgilerden ödemenin neye ilişkin olarak yapıldığının anlaşılmadığını belirterek davanın reddine ve davacı borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe konu çeklerden 31.08.2016 keşide tarihli 9737611 çek numaralı, 50.000,00 TL bedelli çek ile 12.09.2016 keşide tarihli 0015147 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin keşide yerinin ''İkitelli'' olarak yazılı olduğu, İkitelli idari birim olmadığından anılan belgelerin çek vasfını taşımadığı, bu nedenle takibe konu bu belgelerin kambiyo senedi vasfı taşımadığı, takibe konu çeklerden 31.08.2016 keşide tarihli 9737611 çek numaralı, 50.000,00 TL bedelli çek ile 12.09.2016 keşide tarihli 0015147 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek yönünden yapılan takibin İİK 170/a-2 maddesi gereğince iptaline karar verilmesi gerektiği,

Takibe konu 25.08.2016 keşide tarih 9737612 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek ile 03.09.2016 keşide tarihli 0015146 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çekler yönünden düzenleme yeri olarak İkitelli yazılmış ise de dava dilekçesinde bu çek bedellerinin ödendiği beyan edilerek borç kabul edildiğinden İİK 170/a-3 maddesi gereğince bu çekler yönünden İİK'nın 170/a-2 maddesi gereğince takibin iptaline karar verilemeyeceği, bu çekler yönünden asıl alacağın ve işlemiş faizin ödendiğinin davacının sunduğu dekontlar ve bilirkişi raporu ile sabit olduğu, çekler ibraz edilip karşılıksız çıktıktan sonra borcun ödendiği,

bu nedenle bu iki çekin çek tazminatları yönünden borca itirazın reddine karar verilmesi gerektiği, takibe konu bu iki çekin çek tazminatı yönünden borca itiraz reddedilmiş ve tensiple takibin geçici olarak durdurulduğundan tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine, ...

32 İcra Müdürlüğünün 2018/4643 E. sayılı icra dosyasında takibe konu çeklerden 31.08.2016 keşide tarihli 9737611 çek numaralı, 50.000,00 TL bedelli çek ile 12.09.2016 keşide tarihli 0015147 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek yönünden yapılan takibin İİK 170/a-2 maddesi gereğince iptaline, ...

32. İcra Müdürlüğünün 2018/4643 E sayılı icra dosyasında 25.08.2016 keşide tarih 9737612 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek ile 03.09.2016 keşide tarihli 0015146 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çekler yönünden borca itirazın kısmen kabulü ile asıl alacak ve işlemiş faizler yönünden takibin durdurulmasına,

bu çeklerin çek tazminatları yönünden borca itirazın reddine, 25.08.2016 keşide tarih 9737612 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek ile 03.09.2016 keşide tarihli 0015146 çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çeklerin çek tazminat bedelleri yönünden 9.742,00 TL'nin %20'si oranındaki tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı, istinaf süre tutum dilekçesi sunmakla birlikte bu dilekçede istinaf gerekçelerini belirtmediği gibi gerekçeli istinaf dilekçesi de vermemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alacaklı tarafından yasal süresi içinde süre tutum dilekçesi ibraz edilmiş ise de, karar tebliğ edilmesine rağmen gerekçeli istinaf dilekçesi ibraz edilmediği, HMK 355. maddeye göre kamu düzenine aykırılıktan inceleme yapıldığı, 1 nolu çekte ibraz tarihinin 10 günlük süre geçtikten sonra olduğu, keşide yerinin İkitelli olduğu, 2-3-4 nolu çeklerde ibrazın yasal 10 günlük süre içinde olduğu, keşide yerinin İkitelli yazdığı,

TTK 780. maddde çekin yasal unsurları düzenlenmiş olup, düzenleme yerinin bulunması zorunlu olduğundan İkitelli idari bir birim olmadığından takibe konu çekler kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı, davacı tarafından takip konusu birinci sıradaki ve üçüncü sıradaki çekler yönünden ödeme iddiasında bulunduğundan İİK 170/a son fıkrasına göre, borç kısmen veya tamamen kabul edilmiş ise bu fıkra hükmü uygulanamayacağından mahkemece davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair kurulan hükmün hukuken yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı temyiz dilekçesinde, çeklerde keşide yeri bulunduğunu, her ne kadar Yargıtay’ın bazı kararları idari birim yazılması yönünde ise de bu konuda yasal bir düzenleme olmadığını bu hususun erkler aykırılığı ilkesine ters olduğunu ve görev gaspı sonucunu doğurduğunu, “İkitelli” olarak yazılan yerin basit bir değerlendirme ile Başakşehir İlçesi olduğunun anlaşıldığını, keşideci sıfatıyla çeki doldurma yükümlülüğü olan borçlunun iddiasının kanunun arkasını dolanmak amacını güdenlere imkan sağlayacağını, çek keşidecisinin kendi keşide ettiği çekin çek vasfını taşımadığı iddiasının kötüniyet taşıdığını ve tazminat ödemesi gerektiğini, çeklerin bankaya ibraz edildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 4 adet çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte kambiyo vasfına yönelik şikayet ve borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 169/a-1 maddesi, 170/a-2, 6102 sayılı TTK'nın 780 ve 781. ve ilgili maddeler maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,