Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9476 K.2023/2254

Taraflar arasındaki borca ve imzaya itiraz nedeniyle yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile icra takibinin durdurulmasına, alacaklı aleyhine tazminata ve para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ

Borçlular keşideci şirket ve lehdar ciranta şirket, çekteki keşideci ve ciranta imzalarının şirket yetkililerine ait olmadığını, borca ve imzaya itiraz ettiklerini ileri sürerek takibin iptalini, alacaklı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; bilirkişi incelemesi sonucu imzaların şirket yetkililerine ya da vekalet verdikleri dava dışı ...'ya ait olduğunun ortaya çıkacağını, .....,’nın ...Hafriyat Taşımacılık İnş. Tur. Teks. Gıda Kuy. Petr. Ür. San. ve Tic. Ltd.

Şirketi’nin eski yetkilisi olduğunu, yetki süresinin sona erdiğini, keşideci ve lehtar şirketin yetkilerinin adı geçenin eşi ve babası olduklarını, şirketlerin fiilen ... tarafından yetkisiz olarak idare edildiğini, borçlu şirket yetkililerinin ...’ya icazet verdiklerini, ...’nın bu icazet ile çek keşide edip ciroladığını, benzer çeklerle ilgili düzeltme hakkı kullanıp çek bedelinin ödendiğini, itiraz edilen imzaların ...’ya ait olduğunu, adı geçen yönünden de imza incelemesi yaptırılması gerektiğini ileri sürerek itirazın reddini, borçlular aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminat ve %10 para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi raporunun usule uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile imzaya itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına, yüz yüzelik ilişkisi gerçekleşmediği, kötü niyetli olduğuna da kanaat edinilemediği gerekçesi ile alacaklı aleyhine tazminata ve para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takip alacaklısının yetkili hamil olduğu, keşide eden ve lehtar ciranta şirketin yetkilileri arasında ...’nın bulunmadığı, alacaklının ...’nın yetkisiz temsilci olduğunu ileri sürdüğü, adı geçene çek keşide etmek üzere yetki verildiğine dair bilgi veya belge bulunmadığı, başka çeklerin ödenmiş olmasının adı geçene çek keşide etme yetkisi verildiğini göstermeyeceği, itiraz eden borçluların bu yönde kabulleri bulunmadığı, bu durumda takip konusu çekteki imzaların ... eli ürünü olup olmadığına yönelik imza incelemesi yaptırılmasına gerek bulunmadığı,

imza karşılaştırmasının şirket yetkilileri esas alınarak yaptırılmasının doğru olduğu, mahkemece aldırılan uzmanlık raporuna göre çekteki imzaların itiraz eden borçlu şirketlerin yetkililerine ait olmadığı, bilirkişi raporunun bilimsel verilere uygun, yargı denetimine elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesince imzaya itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına ve keşideci borçlunun tazminat isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı ancak alacaklı takip konusu çeki lehtar ilk ciranta itiraz eden borçlu ...…Şirketi’nden aldığından,

alacaklının en azından ağır kusurlu olduğu gözetilerek alacaklı hakkında İİK’nın 170/4. maddesi uyarınca tazminat ve para cezasına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz ise de, istinaf edenin sıfatına göre ve HMK'nın 355. maddesi uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda mahkeme kararında kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı gerekçeleri ile alacaklının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı, temyiz dilekçesinde; cevap ve istinaf dilekçelerinde ileri sürdüğü hususların yanı sıra şirket yetkilisi...ve ... hakkında bulundukları şikayet sonucunda karşılıksız çek keşide etme suçundan beraat kararının Bölge Adliye Mahkemesince ...'nın karşılıksız çek keşide etme suçundan babası ...'nın da buna zımni icazet verdiği gerekçesi ile cezalandırılmaları gerektiği gerekçesi ile bozulduğunu, şirket yetkilisinin hukuki sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibinde imzaya ve borca itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK 170

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370 inci maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,