Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9480 K.2023/2262

Taraflar arasındaki icra müdürlüğü işlemini şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi alacaklı şikayet dilekçesinde; İİK'nın 150/f maddesi uyarınca geçici rehin açığı belgesi verilmesi talebinin icra müdürlüğünce satış talebinden sonra kıymet takdiri yapılmadığı gerekçesiyle 25.01.2021 tarihli kararla reddedildiğini verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, hapis hakkı için defteri tutulan menkullerin kıymet taktiri yapıldığını ve kesinleştiğini ileri sürerek icra müdürlüğü kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayete konu takip dosyasında rehinli menkullerin kıymet takdirinin yapıldığı, İİK'nın 150/f maddesi uyarınca kıymet takdirinin yapılmasının yeterli olduğu, yapılan kıymet takdirine göre rehin konusu malların muhammen bedellerinin toplam 9.200 TL olduğu, dosya borcunun bu miktarın çok üzerinde olduğu, İİK'nin 150/f maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, 25.01.2021 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

III. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu istinaf dilekçesinde; icra takibinin itiraz nedeniyle durdurulduğunu, ilk derece mahkemesince itirazın kaldırılmasına karar verilmiş ise de Bölge Adliye Mahkemesince kaldırma kararı verildiğini, itirazın kaldırılması davasının derdest olduğunu, bu durumda takibin durmaya devam ettiğini, itiraz hükümden düşürülünceye kadar takibe devam edilemeyeceğini, rehin açığı belgesi de verilemeyeceğini, öte yandan icra dosyasında satış talebinden sonra takdir edilen ve kesinleşen kıymet takdiri olmadığından rehin açığı belgesi verilmesinin şartlarının oluşmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, BK’nın 336. ve İİK’nın 270 inci maddelerinden bahisle, hapis hakkı için defter yapılması geçici hukuki koruma niteliğinde olup defter yapılması sırasında taşınırların değerinin belirlenmesinin, takipten sonra satışa hazırlık için yapılan kıymet takdiri ile aynı nitelikte olmadığı, alacaklının hapis hakkının “İşlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedeli” ile sınırlı olduğu,

bu sınırın aşılıp aşılmadığının tespiti için kıymet takdiri yapıldığını, bu bakımdan alacaklı tarafından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildikten sonra icra müdürlüğünce satışa hazırlık için taşınırların kıymet takdirinin yapılması gerektiği, takipten sonra kıymet takdiri yapılmadığına göre borçlunun defterde belirtilen değerlerin hatalı olduğuna yönelik şikayetinin reddine ilişkin Antalya 8. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 02.10.2019 tarihli, 2019/456 E. 2020/205 K. sayılı kararı ile kıymet takdirinin kesinleştiğinin söylenemeyeceği,

takip konusu taşınırların kıymet takdiri yapılmadığından İİK’nın 150/f maddesi uyarınca alacaklıya geçici rehin açığı belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı temyiz dilekçesinde; hapis hakkı kullanılan malların borçlunun alt kiracısı tarafından mecurdan kaçırılarak adresi tespit edilemeyen bir yere götürüldüğünün tespit edilmesi üzerine 19.09.2019 tarihinde Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/71228 soruşturma sayılı şikayeti yapıldığını, kıymet takdiri yapılmasının fiilen imkansız hale geldiğini, rehin konusu malların rızası dışında elinden çıktığını, borçlunun kıymet takdirine itiraz davası açtığını, mahkemece keşfe gidildiğinde hapis hakkına konu malların yerinde olmadığının tespit edildiğini, ortada kıymet takdiri yapılacak bir menkul bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK150/f maddesi uyarınca geçici rehin açığı belgesi verilmesi talebinin icra müdürlüğünce reddi kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK 16, 150/ f

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,