Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9607 K.2023/2395

Taraflar arasındaki yetkisizlik itirazı ile mükerrer takip nedeniyle takibin iptali talebinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile mükerrer olan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibin iptaline karar verilmiştir.

Kararın davalı alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlu dava dilekçesinde; hakkında açılan İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2018/3092 nolu ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip dosyası ile İstanbul 22. İcra Müdürlüğünde açılan 2018/19118 nolu kambiyo senetlerine özgü takip dosyalarının mükerrer olduğunu belirterek, mükerrer takibin iptaline ve yetkili icra müdürlüklerinin Şanlıurfa İcra müdürlükleri olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı tarafından verilen cevap dilekçesinde; takiplerin farklı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; şikayetin kabulü ile mükerrer olan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı alacaklı istinaf başvuru dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece verilen karara karşı davalı alacaklı tarafından sunulan istinaf dilekçesi ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme neticesinde.

İİK'nın 167. maddesinde yer alan açık hüküm doğrultusunda ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yanında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapılmasında bir usulsüzlük bulunmadığını, davacıların yetki itirazının takip şeklinin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip olması nedeni ile yerinde bulunmadığını, icra emirlerinin 20.06.2018 tarihinde davacılara tebliğ edildiği, açılan davanın 7 günlük sürede de olmadığını, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların yerinde bulunmadığının anlaşılmasıyla davalının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına,

davacıların davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı borçlu dava dilekçesini tekrarlayarak, istinaf kararına karşı yasal süresi dahilinde temyiz kanun yoluna başvurduklarını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, takibin iptali istemine yönelik şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İİK'nın 45, 167. maddeleri.

3. Değerlendirme

İİK'nın 45. maddesinde; rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki İİK’nın 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, aynı Kanun'un 167. maddesinde ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut olayın incelenmesinde; 06.06.2018 tarihinde başlatılan 22. İcra Müdürlüğü 2018/19118 esas sayılı takip dosyasında; alacaklı tarafından borçlular hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, bundan sonra 12.06.2018 tarihinde başlatılan İstanbul 10. İcra Dairesinin 2018/3092 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı tarafından borçlular hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatıldığı, takip talebinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ibarelerinin bulunduğu görülmüş olup anılan takip dosyalarında takip talebi ve icra emrinde yazılı ibareler ve alacaklı vekilin cevap dilekçesi ile her iki takip dosyasına konu borcun aynı borç ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış ise aynı borca ilişkin olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapamaz. Bu husus süresiz şikayete tabidir.

Nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 20.01.2023 tarihli ve 2021/2 Esas 2023/1 Karar sayılı kararı ile de rehinle teminat altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine de bağlanmış alacağın tahsili amacıyla, borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aynı anda ve sıra gözetilmeksizin hem rehnin paraya çevrilmesi yolu ile, hem de kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılamayacağı yönünde karar verilmiştir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinin iptaline karar verilmesi yerinde olup, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Şikayetçi borçluların temyiz itirazlarının kabulü ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 07.06.2022 tarih ve 2021/2919 E.- 2022/1857 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,