Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9708 K.2023/4432

Taraflar arasındaki rehin açığı belgesinin ve takibin iptali istemli şikayet üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda; ipotek veren konumunda olduğundan hakkında rehin açığı belgesi düzenlenemeyeceğini, sorumluluğunun taşınmazın ihale bedeli ile sınırlı olduğunu ileri sürerek rehin açığı belgesinin ve bu belgeye dayalı olarak başlatılan ilamlı takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, ipotekli takipte taşınmazın alacağa mahsuben satın alındığını, karşılanmayan alacak için kredi borçlusu ile birlikte borçtan şahsen müşterek borçlu olarak sorumlu olan ipotek veren hakkında rehin açığı belgesi düzenlendiğini, iki farklı takip hakkında talepte bulunulmasının yasal olarak mümkün olmadığını, ipotek resmi senedinin 4 nolu şartında ipotek verenin ipotek kapsamında kullandırılan kredilerden kaynaklanan borçlarının, alacaklı bankaya geri ödenmesinden, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun düzenlendiğini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Şikayetçinin ipotek veren üçüncü kişi olduğu, İİK'nın 152. maddesi uyarınca ipotek borçlusunun borçtan sorumluluğunun ipotekli taşınmazın ihale bedeli ile sınırlı olduğu ve satıştan sonra başkaca bir yükümlülüğünün kalmayacağı gerekçesi ile şikayetin kabulüne, icra müdürlüğünce düzenlenen kesin rehin açığı belgesinin ve buna dayalı İstanbul ... 11. İcra Müdürlüğünün 2018/15903 Esas sayılı dosyasından başlatılan takibin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Alacaklı, borçlunun bu dosyadaki şikayetin yanı sıra aynı rehin açığı belgesinin iptaline yönelik İstanbul ...

16. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/812 Esas sayılı dosyasından da şikayet yoluna başvurduğunu, 27.04.2018 tarihli kararla kesin rehin açığı belgesindeki borçtan dolayı şikayetçinin sorumluluğunun 495.286,32 Euro olduğunun tespiti ile rehin açığı belgesinin buna göre düzeltilmesine karar verildiğini, bu kararın taraflarca istinaf edilmeksizin 14.12.2020 tarihinde kesinleştiğini, takibin bu miktar alacak üzerinden devamı gerektiğini, takibin iptali için bir sebep bulunmadığını,

resmi senedin 4 numaralı maddesine göre ipotek verenin ipotek kapsamında kullandırılan kredilerden kaynaklanan borçlarının alacaklı bankaya geri ödenmesinden müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

C.1.Gerekçe ve Sonuç

İstanbul ...

16. İcra Hukuk Mahkemesinin 30.11.2020 tarihli 2019/812 Esas, 2020/769 Karar sayılı "şikayetin kabulü ile 27/04/2018 günlü kesin rehin açığı belgesindeki borçtan dolayı davacının sorumluluğunun 495.286,32 Euro olduğunun tespiti ile rehin açığı belgesinin buna göre düzeltilmesine" dair kararın kesinleştiği, bu sebeple rehin açığı belgesinin iptali isteminin kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, ancak rehin açığı belgesine dayalı olarak başlatılan İstanbul ...

11. İcra Müdürlüğünün 2018/15903 Esas sayılı dosyasına ilişkin takibin iptali isteminin incelenmesinin mümkün olduğu, kesinleşen rehin açığı belgesi tutarının 495.286,32 Euro olarak düzeltilmesine ilişkin hükme göre, rehin açığı belgesindeki tutarı aşan kısımlar yönünden takibin iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiğinden alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin kısmen kabulüne, İstanbul ...

11. İcra Müdürlüğü'nün 2018/15903 Esas sayılı dosyasında takibin 495.286,32 Euro rehin açığı tutarını aşan istemler yönünden ve şikayetçi borçlu ile sınırlı olmak üzere kısmen iptaline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, şikayetçi borçlunun rehin açığı belgesinin iptali isteminin kesin hükmün varlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, icra mahkemesi kararlarının kesin hüküm teşkil etmeyeceği kuralının gözetilmediğini, aynı taleplerle açılan iki dosya bulunduğunu, 13. İcra Hukuk Mahkemesinde her iki talep hakkında karar verileceği düşünüldüğünden 16. İcra Hukuk Mahkemesi kararının istinaf edilmediğini, banka veya kredi kuruluşu olmayan takip alacaklısı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapamayacağından bu dosyadan verilen rehin açığı belgesinin de geçersiz olduğunu, rehin açığı belgesindeki borç miktarının belirlenmesinde diğer ipotek verenler ...'ye ait taşınmazların satış bedellerinin de mahsubu gerektiğinin dikkate alınmadığını,

takibin iptali için rehin açığı belgesinin iptalinin gerekmediğini, rehin açığı belgesi hakkında kesin hüküm olsa bile takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, kefil sıfatının bulunmadığını, borçtan şahsen sorumlu olmadığını, ipotek resmi senedindeki ifadenin kendi sorumluluklarına ilişkin olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rehin açığı belgesinin ve takibin iptali istemli şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 16, 150, 152. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.İcra mahkemesince verilen kararları, kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmemekle birlikte, aynı takip dosyası nedeniyle, aynı taraflar arasında ve aynı konuda daha önce verilen icra mahkemesi kararları, kesinleşmek koşuluyla sonraki şikayet yönünden kesin hüküm teşkil ederler.

Somut olayda, şikayetçi borçlunun ipotek veren üçüncü kişi konumunda olduğu, buna göre sorumluluğunun ipotekli taşınmazın satış bedeli ile sınırlı olduğu değerlendirilmiş ise de, aynı taraflar arasında görülen ve rehin açığı belgesinin iptaline ilişkin şikayetin kısmen kabulüne dair istinaf edilmeksizin kesinleşen İstanbul ... 16. İcra Hukuk Mahkemesinin 30.11.2020 tarihli 2019/812 Esas ve 2020/769 Karar sayılı kararının rehin açığı belgesinin ve takibin iptaline ilişkin şikayet yönünden kesin hüküm oluşturacağı anlaşılmıştır.

2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlunun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,