Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/2293 K.2023/4546

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, ihale bedeli olan 1.578.000,00 TL'nin %10 oranında hesaplanan 157.800,00 TL para cezasının şikayetçilerden alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

Kararın şikayetçiler, ..., ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin kabulüyle ihalelerin feshine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ihale alıcısı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi hissedarlar vekili dava dilekçesinde: satış ilanında taşınmazların vasıflarının eksik gösterildiğini, ihale tarihinden önce taksim davasının davacı paydaşlar ile diğer paydaşlar arasında gizli pazarlıklar yapılarak hisse devir ve satış işlemleri gerçekleştirildiğini, satış işlemine hile karıştırıldığını ve şikâyet olunan davalının yakınlarıyla birlikte taşınmazları hile yoluyla çok düşük fiyattan satın almış olduğunu öğrenildiğini, paydaşların tümüne satış işlemi ve şartnamesinin tebliğ edilmediğini, adliyeden bir mübaşirin tellal olarak görevlendirilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını,

“üç defa bağırılmış fazlaya istekli çıkmamış olduğundan” bahisle davalıya ihale edilmiş ise de; tellalın ne şekilde bağırdığının tutanağa geçirilmediğini, ortaklığın giderilmesi davasında vefat eden davacının çocuklarının çevreye “sakın kimse ihaleye girmeye kalkışmasın, bunun neticesi ağır olur” şeklinde tehdit ve korku veren söylemlerde bulunarak ihalenin düşük bedelle kendi üzerlerinde kalmasını sağladığını, ihale sırasında açıktan “Başka istekli olup olmadığı” şeklinde çağrıda bulunulmadığını, kıymet takdirine itirazlarının nazara alınmadığını iddia ederek ihalelerin feshini talep etti.

II. CEVAP

Davalı ihale alıcısı cevap dilekçesinde; satış için tüm yasal koşulların yerine getirildiğini, kıymet takdir raporlarının davacılar vekiline tebliğ edildiğini, davacıların kıymet takdir raporuna itirazlarını yetkisiz satış memurluğuna yapmış olmaları nedeniyle satış memurluğunca itiraz merciinin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle itiraz konusunda karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiğini, ihalenin usule uygun olduğunu iddia etti.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihalenin 15.06.2021 tarihinde yapıldığı, ihalenin feshi davasının süresinde açıldığı, dava konusu taşınmazların satış ilanının elektronik ortamda da yapıldığı, taşınmazların kıymetinin 01.12.2020 tarihinde taktir edildiği, kıymet taktiri ile ihale arasında iki yıldan az bir süre bulunduğu, satış ilanının 29.04.2021 tarihinde yayınlandığı, satış ilanının gazetede yayınlanması ile ihale arasında 1 aydan fazla bir zaman bulunduğu, davaya konu taşınmazlardan ...

İli, ... İlçesi ...Mahallesi 593 Ada 3 parselde bulunan taşınmaza 1.482.446,50 TL bedel biçildiği, 742.000,00 TL ye ihale edildiği, ... İli, ...

İlçesi ...Mahallesi 593 Ada 4 parsele 1.670.118,60 TL bedel biçildiği 836.000,00 TL ye ihale edildiği, böylelikle ihale bedellerinin muhammen bedelin yarısı ile satış masraflarından fazla olduğu, satışa hazırlık işleminin usulsüzlüğüne yönelik iddiaların durumdan haberdar olduktan sonra yasal 7 günlük sürede yapılması gerekmekte olup, süresinde satışa hazırlık işlemini şikayet etmeyen tarafın bu sebeplere dayalı olarak ihalenin feshini talep etmesinin mümkün olmadığı, satış ilanının davacılar vekiline usule uygun tebliğ edildiği,

ihaleye fesat karıştırıldığı iddiasının ispatlanamadığı,ihalenin yapılacağı günde tellal görevlendirilmesi için belediye başkanlığına yazılan müzekkereye olumsuz cevap verildiğinden adliye çalışanı mübaşirin tellal olarak görevlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine, ihale bedeli olan 1.578.000,00 TL'nin %10 oranında hesaplanan 157.800,00 TL para cezasının şikayetçilerden alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde hissedarlar Fatma Sünnetçi , ... ve şikayetçiler istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... Sünnetçi istinaf dilekçesinde; taşınmazların vasıflarının yeterince belirtilmediğini, ihaleden önce paydaşlar arasında gizli pazarlıklarla hisse devri yapıldığını, mübaşirin tella olarak görevlendirilmesinin usule aykırı olduğunu, ihale sırasında “ihaleye girmeye kimse kalkışmasın bunun neticesi ağır olur “ gibi söylemler olduğunu, kıymet takdirine itirazın değerlendirilmediğini iddia eerek kararın kaldırılmasını talep etti.

Davalı ... istinaf dilekçesinde; İhaleye fesat karıştırıldığını, ihale girmek isteyenlerin tehditle engellendiğini, kıymet takdirinin hatalı yapıldığını iddia ederek kararın kaldırılmasını talep etti.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; satış ilanının ilgililere tebliğ edilmediğini, kıymet takdirine itirazlarının nazara alınmadığını, kıymet takdirinin hatalı yapıldığını, adliye mübaşirinin tellal olarak görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 129/1. maddesine göre, artırma bedelinin taşınmaz için tahmin edilmiş olan kıymetin en az %50'sini bulması ve bundan başka paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını karşılamasının zorunlu olduğu, bu hususun kamu düzenine ilişkin olup ileri sürülmemiş olsa bile re'sen dikkate alınması gerektiği, somut olayda iki adet taşınmazın aynı ilanla satışa çıkartıldığı, 593 ada 3 parsel numaralı taşınmazın muhammen bedelinin 1.482.446,50 TL, ihale bedelinin ise 742.000,00 TL olduğu.

593 ada 4 parsel numaralı taşınmazın muhammen bedelinin 1.670.118,60 TL, ihale bedelinin ise 836.000,00 TL olduğu, her iki taşınmaz için tek kıymet takdir araştırması yapıldığı, 01.12.2020 tarihli tutanağa göre bunun için 975,00 TL bilirkişi ücreti, 100 TL araç ücreti ve 255,20 TL satış harcı olmak üzere toplam 1.330,20 TL masraf yapıldığı, taşınmazlar için aynı gazete ilanının yapıldığı ilan için 2.792,35 TL masraf yapıldığı, tebligat masraflarının 624 TL olduğu, satış masrafının 4.747,55 TL olduğu, her taşınmaz için 2.373,77 TL satış masrafının yapıldığı,

593 ada 3 parsel numaralı taşınmazın (1.482.446,50/2) 741.223,25 TL ile satış masrafı toplamı olan 743.597,02 TL'ye ihale edilmesi gerekirken bu bedelden daha düşük olarak 742.000,00 TL'ye ihale edildiği.

593 ada 4 parsel numaralı taşınmazın ise (1.670.118,60/2) 835.059,30 TL ile 2.792,35 TL satış masrafı toplamı olan 837.433,07 TL'ye ihale edilmesi gerekirken bu bedelden daha düşük olarak 836.000,00 TL'ye ihale edildiği, ihale bedellerinin İİK'nın 129/1 hükmündeki bedellere uygun olmadığı gerekçesiyle başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetin kabulüyle ihalelerin feshine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ihale alıcısı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ihale alıcısı vekili temyiz dilekçesinde; satış ilanının şikayetçilere usule uygun tebliğ edildiğini, şikayetçilerin iddialarının asılsız olduğunu, ihaleleye hile karıştırılmadığının tespit edildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin dava dilekçesinde ileri sürülmeyen nedenlerle ihaleyi feshetmesinin hukuka aykırı olduğunu, satış masraflarının hesaplanması için istinaf mahkemesince bilirkişi görevlendirilmediğini, müvekkilinin taşınmazlardaki hissesinin %68 olduğunu, masrafların müvekkiline iade edileceğini, her bir hissedara düşen masraf payının bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, satış masraflarını müvekkilinin ödediğini, diğer hissedarların menfaatlerinin ihlal edilmediğini iddia ederek kararın bozulmasını talep etti.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 134. maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup ihale alıcısı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,