Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/3634 K.2023/3658

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen istihkak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait fabrikadaki bir kısım malların haczedildiğini, mahcuzların bir kısmının Halk Finansal Kiralama A.Ş. tarafından davacıya kiralanan menkuller olduğunu, haczedilen bir enjeksiyon makinesi ve kalıplarının davadışı ... tasarım İnşaat ve ... Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunu, haczedilen 8000 dolar tutarında paranın müvekkilin çalışanı ...'ya ait olduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile hacizlerin kaldırılmasını istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.12.2018 tarihli ve 2017/ 491 Esas, 2018/ 559 Karar sayılı kararıyla; borçlu hakkında verilen iflas kararının kesinleştiği, İİK'nın 193/2 maddesi de dikkate alınarak davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.12.2021 tarihli ve 2021/ 1454 Esas, 2021/ 2012 Karar sayılı kararıyla; ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı üçüncü kişi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire'nin 15.06.2022 tarih, 2022/ 1735 Esas, 2022/7291 karar sayılı kararı ile; sair temyiz itirazlarının reddi ile haczedilen bir kısım mahcuz yönünden kiracılık sıfatına, haczedilen para yönünden ise ödünç sözleşmesine dayanıldığı, kural olarak kiracının ve ödünç alanın istihkak davası açma hakkı olmadığı, diğer bir deyişle borç ilişkisinden kaynaklanan şahsi hakların sözleşmenin tarafı olmayan kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, davacı üçüncü kişinin davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) olmadığından davanın usulden reddi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İİK 96/1 maddesine göre 3. Kişinin haczedilen mal ve hak üzerinde mülkiyet veya rehin hakkına, sınırlı ayni haklara tapuya şerh verilmiş kişisel haklara, hapis hakkına, mülkiyeti muhafaza sözleşmesine ve intifa hakkına dayanarak istihkak davası açabileceği, davacı 3. kişinin davanın açılış anında bu haklara dayalı olarak davacı sıfatı bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, şirketin çalışanına ait paraya el konulduğunu, dava dilekçesi incelendiğinde karma bir dava olduğu, taleplerin ayrılarak farklı esaslar ile yeniden görülmesi gerekirken davanın tamamının usulden reddini hatalı olduğunu, nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,üçüncü kişinin İİK’nin 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK nın 96,97 ve 99 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemece davanın esasına girilmeden aktif husumet ehliyeti olmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verildiğine göre davalı alacaklı lehine karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1.Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı tarafın vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6 ) numaralı bendinde yer alan “.... davanın niteliği itibari ile AAÜT gereği Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/1828 Esas ve 2014/583 Karar sayılı kararı kapsamında takipte kesinleşen miktar 368.009,58 TL üzerinden nispi oranda hesap edilen 54.521,34 TL vekalet ücretinin.... ” ibaresinin çıkartılarak yerine ''....karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesine göre 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin.... ” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,