Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/371 K.2023/5065

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile Gaziantep İli, Nizip İlçesi, Dutlu Mah. 152 Ada, 3 Parsel sayılı taşınmaz ile ilgili yapılan ihalenin feshine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi vekili ile davalı ihale alıcısı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurunun HMK'nın 352. maddesi gereğince usulden reddine, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-ihale alıcısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şİkayetçi vekili dava dilekçesinde; davalı ...'un, ... sayılı taşınmazdaki ortaklığın giderilmesi için Suriye Uyrukluların Mallarının Tesbiti ve Bu Mallara El Konulması Hakkında Yönetmeliğe istinaden Hüsne Bozfırat yerine Maliye Hazinesi aleyhine ortaklığın giderilmesi davası açtığını, açılan davanın kabulü ile taşınmazın satış suretiyle satılmasına karar verildiğini, kararın kesinleşip, davalının talebi üzerine satış memurluğunca Nizip Sulh Hukuk Mahkemesinin satış memurluğunun 2021/3 satış dosyası ile satış ilanı verildiğini,

10.08.2021 satış günü Maliye Hazinesi adına Nizip Milli Emlak Müdür Yardımcısı ...'ın satış yerinde hazır bulunarak ihaleye katılma isteğini satış memurluğuna bildirildiğini ancak satış memurluğunca hukuka aykırı olarak talebin kabul edilmediğini ,bu nedenlerle ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-ihale alıcısı vekili cevap dilekçesinde; İİK'nın 134/2 maddesi uyarınca ihalenin feshini isteyebilecek ilgililerin sınırlı olarak sayıldığını, bunların satış isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilinde ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler olduğunu, davacının teminat yatırmayarak ihaleye pey sürmediğini, bu nedenlerle davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine, mahkemece esasa girilmesi halinde işbu davanın esastan reddine karar verilmesini ve davacı tarafın ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına mahkum edilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satışı yapılacak olan taşınmazın öngörülen değerinin yüzde yirmisi oranında pey akçesi yahut milli bir bankanın teminat mektubu tevdi edilmediğinden Hazine adına Milli Emlak yetkilisinin ihaleye kabul edilmediği anlaşılmış olup, İİK'nın 124/3-2. maddesi özetle, satılığa çıkarılan taşınmaz üzerinde hakkı olanların payı öngörülen değerin en az yüzde yirmisi oranındaysa artırmaya katılması için ayrıca pey akçesinin ya da teminatın aranmayacağını düzenlemekte olup,

Suriye uyruklu Hüsne Bozfırat'ı temsilen davacı ...'nin ortaklığının giderilmesi istenen taşınmazdaki payı hesaplandığında yüzde yirmiden fazla oranda olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle hazine vekilinin ihaleye katılımının kabul edilmemesinin ihalenin feshi nedeni olarak görüldüğü, şikayete konu işlemin satış memurluğunca yapıldığı, eldeki davanın açılmasına davalı tarafın sebep olmadığı görüldüğünden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Gaziantep İli, Nizip İlçesi, Dutlu Mah. 152 Ada, 3 Parsel sayılı taşınmaz ile ilgili yapılan ihalenin feshine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili ile davalı ihale alıcısı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Şikayetçi vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafları lehine ücreti vekalet ve yargılama gideri takdir edilmesini, mahkemece kararının, bu yönüyle kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı-ihale alıcısı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İİK'nın 134/2. maddesinde ihalenin feshini isteyebilecek ilgiler sınırlı olarak sayılmış olup, davacı ...

Hazinesi'nin gerekli teminatı yatırmayarak ihaleye pey sürmediği, davacının ihaleye katılabilme şartlarından olan teminat yatırmak yükümlülüğünden muafiyetinin de bulunmadığından davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, 1062 sayılı Kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan bakanlar kurulu kararları ve yönetmelik hükümlerine göre Suriye uyruklu olup Türkiye’de taşınmazı bulunan şahıslar yönünden özel bir düzenleme getirilmiş olup, mülkiyet hakları sınırlandırılmış olmasına rağmen ortadan kaldırılmadığını, taşınmazda malik olan Hüsne Bozfırat olup,

%20'lik maliklik şartını Hüsne Bozfırat'ın yerine getirdiğini, davacı tarafın malik olmadığını, bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın istinaf talebinin incelenmesinde, davacı taraf, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini ancak taraflarına ücreti vekalet ve yargılama gideri takdiri yapılmadığını ileri sürmüş ise de, istinafa konu uyuşmazlık 1.360,00 TL ücreti vekalet ve 33,00 TL yargılama gideri olmak üzere, toplam 1.393,00 TL olup, karar tarihi itibariyle 13.740,00 TL'lik istinaf kanun yoluna başvuru sınırının altında kaldığı,

ilk derece mahkemesinin kararının miktar itibarıyla kesin olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 352. maddesi gereğince usulden reddine karar vermiş, davalı tarafın istinaf talebinin incelenmesinde, ortaklığın giderilmesi davasında husumetin Maliye Hazinesine yöneltildiği, Suriye uyruklu Hüsne Bozfırat'ın mallarına 1966 tarih ve 6/7104 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Devlet tarafından el konulduğu, temsil ve idaresinin davacı bakanlığa bırakıldığı,

bu halde, ortaklığın giderilmesi davasının hasmı davacı bakanlık olup, dosyanın devamı niteliğindeki satış memurluğunun işlemini şikayet niteliğindeki ihalenin feshi isteminde de davacı bakanlığın taraf olarak kabul edilebileceği, öte yandan, satışı yapılacak olan taşınmazın öngörülen değerinin %20'si oranında pey akçesi yahut milli bir bankanın teminat mektubu tevdi edilmediğinden Hazine adına Milli Emlak yetkilisinin ihaleye kabul edilmediği görülmekle, İİK'nın 124/3-2. maddesi gereğince, satılığa çıkarılan taşınmaz üzerinde hakkı olanların payı,

öngörülen değerin en az %20'si oranındaysa artırmaya katılması için ayrıca pey akçesinin ya da teminatın aranmayacağı, bu nedenle Suriye uyruklu Hüsne Bozfırat'ı temsilen davacı ...'nin ortaklığın giderilmesi istenen taşınmazdaki payı hesaplandığında, %20'den fazla oranda olduğu görülmekle, davacı bakanlığın ihaleye katılımının kabul edilmemesinin ihalenin feshi sebebi olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-ihale alıcısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde özetle;istinaf dilekçesini tekrarla ek olarak; Maliye Hazinesi ihaleye Hüsne Bozfırat'ı temsilen değil Maliye Hazinesi adına asaleten katılmak istediğinden satış memurluğu tarafından ihaleye iştirak edilebilmesi için teminat istenmesinin usul ve yasalara uygun olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 322/2., 369/1. ile 370 ve 371. maddeleri, İİK'nın 124 ve 134. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-ihale alıcısı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının İİK'nın 364/2 maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 269,85 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,