Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/4055 K.2023/3655

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen istihkak davasında, davanın süre aşımından reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın miktar itibariyle kesin olduğu anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi ... Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı üçüncü kişi vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin haciz yapılan adreste balık restoranı işlettiğini, davacının işyerini 27.12.2021 tarihinde kiraladığını, borçlu şirketin daha önceki kiracı olup taşındığı beyan edilmesine rağmen haciz işlemi yapıldığını, müvekkiline ait işyerinde 18.340,00 TL değerinde menkul mal ile 970,00 TL nakit paranın haczedildiğini ileri sürerek istihkak iddiasının kabulü ile mahcuz mal ve paranın davacıya ait olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı vekili cevap dilekçesinde; haciz mahallinde işletmeci olarak hazır bulunan ...'ın evrakları hızlıca alarak saklamaya çalıştığını, işyerinin ...'a muvazaalı geçmesinden sonra da fiilen işletmeye devam ettiğini, işçilerin aynı olduğunu, iş yerinin aynı nitelikte olduğunu, restaurant isminin dahi aynı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...'ın haczedilen malların ...’a ait olduğunu belirterek, istihkak iddiasında bulunduğu, alacaklı vekilinin istihkak iddiasını kabul etmediği, istihkak iddiasının değerlendirilmesi için dosyanın ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi’ne gönderildiği, ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/66 Esas ve 2022/61 Karar sayılı kararıyla takibin devamına karar verildiği, 23 örnek bildirimin davacıya 16.02.2022 tarihinde yapıldığı ve davanın 7 günlük yasal süresinde açılmadığı gerekçesi ile davanın süre aşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi ... Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

... Bakanlığı. 3. kişi tarafından istihkak iddiasında bulunulması üzerine ... 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 02.02.2022 tarih ve Esas: 2022/66 Esas, 2022/61Karar sayılı kararıyla İİK'nın 97 nci maddesince takibin devamına ve bu kararın tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde istihkak davasının açılması, açılmadığı takdirde alacaklıya karşı olan hak talebinden vazgeçmiş sayılacağına karar verildiği, kararın 18.05.2022 tarihinde davacı üçüncü kişiye tebliğ edildiği,

eldeki davanın 24.05.2022 tarihinde süresi içerisinde açılmasına rağmen mahkemece 23 örnek bildiriminin davacıya 16.02.2022 tarihinde yapıldığı , bu durumda süresinde istihkak iddiasında bulunulduğu ve davanın süresinde açıldığı dikkate alınarak yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulması ve HMK'nın 363 üncü maddesi gereğince Resmi Gazete de yayınlanmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, üçüncü kişinin İİK'nın 96 ncı vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek ... Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3.2004 sayılı İİK'nın 96, ve 97 nci maddeleri

3. Değerlendirme

İİK'nın 96/3. maddesi uyarınca, malın haczini öğrenen borçlu veya üçüncü şahsın öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunması gerekir, aksi halde aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder. Yedi günlük süre hak düşürücü mahiyette olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

İstihkak iddiası, tüzel kişilerde tüzel kişiyi temsile yetkili organlarca, gerçek kişilerde ise ya kendisi tarafından ya da bu kişiyi temsile yetkili kişilerce ileri sürülebilir. Tüzel kişiyi veya gerçek kişiyi temsil yetkisi olmayan kişinin yaptığı iddia, geçerli bir istihkak iddiası sayılmaz.

Somut olayda, 21.01.2022 tarihinde yapılan haciz sırasında üçüncü kişi ... adına, amcası ... istihkak iddiasında bulunmuş ise de, anılan kişi üçüncü kişi yararına istihkak iddiasında bulunmaya yetkili değildir. Ne var ki, alacaklı tarafın istihkak iddiasını kabul etmemesi üzerine verilen gönderme kararı gereği ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 02.02.2022 tarih, 2022/ 66 Esas, 2022/61 Karar sayılı karar ile, 3. kişi lehine istihkak iddiasında bulunan ...3.kişi olarak gösterilerek takibin devamı kararı verilmiştir. Ancak, takibin devamına ilişkin karar 18.05.2022 tarihinde davacı 3. kişi ...'a tebliğ edilmiş, ve eldeki dava da 24.05.2022 tarihinde açılmıştır.

Öte yandan, 3. kişi haczi öğrenme tarihinden itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmakla, İİK’nın 96/ 3. maddesinde öngörülen 7 günlük yasal hak düşürücü süre kesilmiştir Hak düşürücü dava açma süresinin başlaması için, İİK'nın 97/1. maddesine göre İcra Müdürlüğü'nce prosedürün uygulanması, icra mahkemesince verilen, takibin ertelenmesi ya da devamına ilişkin kararın 3. kişiye tebliği gerekir.

Somut olayda; aynı hacizle ilgili olarak 16.02.2022 tarihinde istihkak varakası tebliğ edilen davacı 3. Kişi, 18.02.2022 tarihli dilekçe ile istihkak iddiasında bulunmuştur. Bununla ilgili olarak alınmış ve tebliğ edilmiş takibin devamı ya da ertelenmesi kararı bulunmadığı halde, üçüncü kişi vekili tarafından, dava açılmıştır. İcra Müdürlüğü tarafından yasal prosedürün uygulanmasını beklemeden, istihkak davası açılmasını engelleyen yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, 3. kişi ... tarafından istihkak iddiasının yasal süresi içerisinde ileri sürüldüğü ve davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek, bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde süre aşımından davanın reddi hatalı olmuştur.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

... Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ... Bakanlığına gönderilmesine,