Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/4327 K.2024/1708

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine başlatılan icra takibinde, borçlunun meskeniyet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayetinde bulunarak taşınmazı üzerindeki haczin kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince borçlu vekilinin yüzüne karşı verilen kısa kararı ile; “1-Şikayetin kısmen kabulü ile; şikayete konu Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 15128 ada, 2 parsel, 19 Blok, Zemin kat 2 nolu bağımsız bölümde bulunan taşınmazın 130.000 TL'den aşağı olmamak üzere satılmasına, ihale bedelinden borçlunun mesken edinmesi için 130.000 TL'nin kendisine, kalanının alacaklıya ödenmesine, satışın bu bedelden aşağı yapılmamasına,

2-Haczin kaldırılması yönündeki şikayetin reddine,

3-Davalı tarafın tazminat isteminin reddine,

4-Sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın; yüze karşı verilenler yönünden tefhim, yokluğunda karar verilenler yönünden tebliğ, tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ..." şeklinde kararın tefhim edildiği, borçlu vekilinin gerekçeli kararın 12.02.2023 tarihli tebliğinden sonra, 20.02.2023 tarihinde istinaf başvurusunda bulunduğu, Bölge Adliye Mahkemesince, mahkeme tarafından yapılan tefhimin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesine uygun şekilde kararın gerekçesini içermediği,

Anayasa Mahkemesi'nin buna ilişkin bireysel başvuru üzerine verdiği hak ihlali kararlarının bulunduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun süresinde yapıldığının kabulü ile istinaf başvuru nedenlerinin incelendiği ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 321. maddesi. "Tahkikatın tamamlanmasından sonra, mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Taraflara beyanda bulunabilmeleri için ayrıca süre verilmez. Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir.

Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir. Bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir." hükmünü, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde uygulanması gereken aynı Kanun'un 297/2. maddesi ise.

"Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmünü içermektedir.

Anılan yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere hâkimin hüküm özetini tutanağa geçirmek suretiyle de kararı tefhim etmesi mümkündür. Hüküm fıkrasının (sonucunun) açık olması zorunludur. Hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 363/1. maddesine göre on günlük istinaf süresi icra mahkemesi kararının taraflara tefhim edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

İcra mahkemesi, kısa kararın tefhiminden sonra (istinaf süresi olan) on gün içinde gerekçeli kararını yazıp dosyaya koymazsa ilgilinin (tefhimden itibaren on gün içinde) kısa bir istinaf dilekçesi yazıp vermesi, (bu istinaf dilekçesinde) icra mahkemesi kararını istinaf ettiğini ve gerekçeli kararı gördükten sonra ayrıntılı bir istinaf dilekçesi vereceğini belirtmesi gerekir (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2021, s.347).

Kısa bir istinaf dilekçesinin verilmesinden sonra gerekçeli kararın tebliği üzerine istinaf başvurusunda bulunanın gerekçeli istinaf dilekçesi verme hakkı mevcut olduğundan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı da ihlal edilmemiş olacaktır. Gerekçeli kararın tefhim edilen kısa karara aykırı olması hâlinde ise istinaf süresinin tebliğden başlayacağı açıktır. (Yargıtay HGK 29.11.2023 tarihli, 2023/12-679 E. 2023/1151 K.)

Somut olayda, icra mahkemesince, borçlu vekilinin yüzüne karşı tefhim edilen 07.02.2023 tarihli kısa kararın, 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesine göre usulüne uygun olduğu, istinaf süresinin kısa kararın tefhimi ile başladığı, borçlu vekilinin on günlük istinaf süresi içerisinde icra mahkemesi kararını istinaf ettiğini ve gerekçeli kararın tebliğinden sonra ayrıntılı istinaf dilekçesi vereceğini belirten istinaf dilekçesi sunmadığı, borçlu hakkında Anayasa Mahkemesi tarafından bu hususta verilmiş bir hak ihlali kararının bulunmadığı görülmüştür.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, İİK'nın 365/3. maddesi gereğince borçlunun istinaf isteminin süre aşımından reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile işin esasının incelenmesi doğru değil ise de, sonuçta istem reddedildiğinden, sonucu itibariyle doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekmiştir.