Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/4905 K.2023/4863

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunda.

Ankara 21. İflas Müdürlüğü'nün 2018/23 İflas sayılı dosyasından muhtelif tarihlerde müflis borçluya ve diğer iflas dosyalarına ödeme yapılmasına ilişkin iflas müdürlüğü işlemlerini şikayet konusu ettiği, bu şikayetlerin Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/63, 69, 94, 188, 225 ve 234 Esas sayılı sırasına kaydedildiği ve bilahare tüm şikayet dosyalarının birleştirilmesine karar verilerek yargılamaya 2019/63 Esas sayılı dosyada devam olunduğu,

İlk Derece Mahkemesince yargılama neticesinde, 2019/69 ve 2019/63 Esas sayılı dosyalar ve bu dosyalar ile birleşen 2019/94 Esas ve 2019/188 Esas sayılı dosyalarda şikayetlerin reddine karar verildiği, şikayetçinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

şikayetçinin temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 07.12.2022 tarih ve 2022/7972 E 2022/12915 K sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının birleşen tüm dosyalar hakkında hüküm kurulması gerekirken birleşen 2019/ 225 ve 234 Esas sayılı dosyalar hakkında hüküm kurulmamasının isabetsiz olduğu gerekçesi ile bozulduğu, mahkemece bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde sadece birleşen 2019/ 225 ve 234 E sayılı dosyalar hakkındaki şikayetin reddine dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Kararı bozulan mahkemenin bozma sonrası yapacağı işlemler 6100 sayılı HMK. nın 373. maddesinde emredici şekilde belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK. nın 373. maddesindeki usulün dayanağı tarafların Anayasal hukuki dinlenilme hakkının sağlanmasıdır.6100 sayılı HMK. nın 373. maddesindeki usulün dayanağı tarafların Anayasal hukuki dinlenilme hakkının sağlanmasıdır.

Bozma kararı üzerine Mahkemece;

1-Dosya yeniden esasa kaydedilmeli,

2-Tensiben yeni duruşma günü belirlenmeli,

3-Bozma kararı dosyada mevcut gider avansı kullanılarak taraflara tebliğe çıkarılmalı,

4-Duruşmada bozma ilamı okunmalı,

5-Hazır tarafa/taraflara bozmaya karşı diyecekleri sorulmalı,

6-Bozmaya uyulup, uyulmadığına ilişkin ara kararı oluşturularak yargılamaya devam edilip, bozmaya uyulursa bozma kararı gereği yerine getirilmelidir.

Bozma kararındaki kamu düzenini ilgilendirmeyen hususlarda tarafların tamamının bozma kararına uyulmasını talep etmeleri halinde direnme kararı verilemeyeceği gözden kaçırılmamalıdır.

Bilindiği üzere; Yargıtay'ın bozma ilamına uyulmasına karar verildiği takdirde, mahkeme artık bu uyma kararı ile bağlıdır. Mahkeme bozma kararına uygun yeni bir karar vermek zorundadır. Çünkü bozmaya uyma kararı ile bozma yararına olan taraf için usule ilişkin kazanılmış hak doğmuş olur.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince hükmüne fiilen uyulan bozma ilamı doğrultusunda yargılama sırasında birleştirilmesine karar verilen Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/63, 69, 94, 188, 225 ve 234 E sayılı tüm dosyaları hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekirken sadece bozma ilamına konu olan birleşen 2019/ 225 ve 234 Esas sayılı dosyalar hakkında karar verilmesi isabetsiz olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Öte yandan somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince bozma üzerine HMK. nın 373. maddesine aykırı şekilde bozmaya uyulup uyulmadığına ilişkin bir ara karar oluşturulmadan karar verilmesi de isabetsiz görülmüştür.